با صنم حقیقی به بهانه طراحی بازی «سینجیم»:
فضای ضداجتماعی دلگیرم میکند
صنم حقیقی، دکترای حقوق در حوزه نفت و گاز دارد و در عین حال زاده خانواده هنری گلستان - حقیقی است. ابراهیم گلستان، پدربزرگ، لیلی گلستان مادر و نعمت حقیقی پدرش هستند. او بازی معلومات عمومی «سینجیم» را بهتازگی عرضه کرده است. حقیقی با طراحی این بازی دلش میخواسته یادآور جذابیت بازی گروهی باشد و دوباره این نوع بازیها را باب کند. «سینجیم» که در فروشگاههای شهر کتاب و کتابفروشیها عرضه میشود، سههزار سوال در حوزه معلومات عمومی را دربرمیگیرد و مخاطب آن افراد بالای 16 سال هستند. این بازی، بازیای است که در عین ایجاد تفریح و سرگرمی میتواند سطح دانش عمومی افراد را بالا ببرد، از همین رو به سراغ طراحش رفتهایم تا از انگیزهها و دغدغههایش در پروسه تولید «سین جیم» بشنویم. وارد شهرکتاب مرکزی که میشویم بازی «سینجیم» شما به چشم میخورد. فکر میکنید چه افرادی جذب این بازی میشوند؟ این بازی برای افراد ۱۶سال به بالا و برای کسانی که علاقهمند به بازی گروهی و به چالشکشیدن معلومات خود و دیگران هستند طراحی شده. در این بازی ۵۰۰کارت سوال با مهرهوتاس و نقشه موجود است و از آنجا که
سوالهای مختلفی در زمینههای مختلف طراحی شده، احتمال میدهم و امیدوارم مخاطبان زیادی داشته باشد. ایده طراحی «سینجیم» از کجا و چطور وارد ذهن شما شد؟ در جایی خوانده بودم که بهترین راه برای آشنایی با اشخاص مختلف و حتی برای بهترشناختن خودتان و نحوه برخوردتان با دیگران، شرکت در بازیهای گروهی رقابتی است. من کاملا با این نظر موافقم و این چالش حین بازی گروهی و تستکردن اطلاعات عمومی اشخاص مختلف همیشه برایم جذاب بوده. طرفدار پروپاقرص مسابقه تلویزیونی «هفته» بودم با اجرای آقای منوچهر نوذری. در کانادا که زندگی میکردم به بازی علاقه پیدا کردم که در زمینههای مختلف سوالهایی را راجع به کشور کانادا مطرح کرده بود. همان بازی را در کشورهای دیگر دیدم و به خودم میگفتم کاش کسی پیدا شود که چنین بازیای را در ایران بسازد. تا اینکه به ایران آمدم و تصمیم گرفتم خودم آستین بالا بزنم و این کار را انجام دهم. اساسا چه دغدغهای باعث شد یک بازی برای نوجوانان و بزرگسالها طراحی کنید؟ من اصولا از بازیهای کامپیوتری تکنفره گریزانم. یکی از دلگیرترین فضاها برایم فضای ضداجتماعی است که گروهی از
دوستان دورهم جمع میشوند ولی هرکدام سرشان در گوشی یا تبلت خودشان است و مشغول بازی تکنفره هستند. من دلم میخواست یادآور جذابیت بازی گروهی باشم و دوباره این نوع بازیها باب شود. بعد از اینکه به ایران برگشتم، تحقیق کردم و متوجه شدم مدتهاست بازی فکری گروهی برای نوجوانان و بزرگسالان در ایران ساخته نشده و هرچه هست یا بازیهای قدیمی مثل مونوپولی است یا خارجی. رفتهرفته در اوقات فراغتم مشغول طرح سوالهای معلومات عمومی راجع به ایران شدم. هنگامی که تعداد سوالهای طرحشده در زمینههای مختلف زیاد شد، بهطور جدی به فکر تولید یک بازی معلومات عمومی گروهی افتادم و بازی «سینجیم» طرح شد. میتوانید از مراحل طراحی و خلق این بازی بگویید؟ چندسال صرف آن شده؟ و درواقع چه شد که کاری بیربط به تخصص خود در پیش گرفتهاید؟ من دکترای حقوق در رشته نفت و گاز دارم و از ۱۴سال پیش تاکنون در این زمینه در خارج و داخل کشور مشغول به کار هستم. در تمام مدت اشتغال به کار، سرگرمیهای جانبی در کنار کار اصلیام داشتهام. در رابطه با «سینجیم» بعد از بازگشتم به ایران، از روزی که اولین سوال را طرح کردم تا روزی که بازی وارد بازار
تهران شد، دوسال طول کشید. لوگو و نمادهای ایرانی نقشه بازی توسط آقایسعید فرهی، در موسسه فرهنگی رهنما طراحی شد و طراحی جعبه بازی توسط خانم آذر باقرزاده انجام شد که ایشان با سلیقه، دقت و وسواس، مسوولیت نظارت بر تولید بازی را هم برعهده گرفتند. درباره شیوه این بازی و درواقع ایده و سازوکار آن توضیح دهید. سوالات بازی سینجیم در ششرشته است. رشتههای جغرافی، تاریخ، سینما- تلویزیون، ادبیات- موسیقی- هنر، علوم و ورزش. انتخاب رشتههای مختلف به این علت بود که طیف بیشتری از مخاطب جذب این بازی شوند. در این بازی هرچه تعداد شرکتکننده بیشتر باشد، هیجان بازی بیشتر است. شرکتکنندگان میتوانند به دو تا ششگروه تقسیم شوند و در هر گروه هرچند نفر که مایل بودند، همگروه شوند. رنگهای مختلفی روی نقشه تعبیه شده که هر رنگ نشانه یک رشته است. تاس میریزید و مهره خود را روی نقشه بازی حرکت میدهید و به سوالها پاسخ میدهید. در طول بازی، به چند محل خاص برخورد میکنید که اگر به سوال مربوطه جواب صحیح بدهید، جایزه میگیرید و وقتی به تعداد کافی جایزه کسب کردید برنده بازی خواهید بود. چگونه این ۳۰۰۰سوال را گزینش
کردهاید؟ تعداد زیادی از سوالهای جغرافی، تاریخ و ادبیات از طریق مطالعه کتابهای دبیرستان طراحی شد. مابقی از کتابهای مربوط به همان رشته، روزنامهها، اینترنت و سایتهای خبری گرفته شد. از سال آینده سوالهای جدیدی طراحی خواهد شد و علاقهمندان میتوانند فقط برای خرید سوالات جدید اقدام کنند. بهنظر میرسد سطح سواد و معلومات عمومی افزایش یافته و دانستههای نوجوانان ما نسبت به گذشته خیلی بیشتر شده. از طرفی بسیاری اطلاعات هم هستند که شاید چندان ضروری نباشند. آیا شما در طراحی این بازی به سمتوسودادن دانستههای نوجوانان توجه کردهاید؟ سوال جالبی است. منظورتان را از «اطلاعاتی که ضروری نیست» نمیفهمم. تعداد زیادی از درسهایی که در مدرسه خواندهایم الان بهنظر غیرضروری میآید ولی نهایتا سمتوسوی علاقهمان را برایمان مشخص میکند. من خودم از اطلاعات مربوط به رشته شیمی همیشه گریزان بودم ولی سوالاتی مرتبط با شیمی برای «سینجیم» طرح کردم چون افرادی هستند که بهطرز عجیبی (!) شیفته شیمی هستند. اینکه اطلاعاتی ضروری هست یا نیست کاملا نسبی است و من سعی کردم فقط برای دل خودم سوالها را طرح نکنم.
قطعا میدانیم که صرف لذتبردن سبب میشود یادگیری هم افزایش یابد. این نکته تا چه حد در طراحی بازی مد نظر شما بوده؟ این بازی بسیار هیجانانگیز است. چه جواب سوال را بدانید و چه ندانید به چالش و رقابت کشیده میشوید و همین امر بازی را جذاب و لذتبخش میکند. قطعا نهتنها حین خواندن سوال بلکه بعد از دانستن جوابها کلی به معلوماتتان اضافه میشود. من بازی «سینجیم» را بارها و بارها با دوستان نزدیکم تست کردهام و متوجه شدهام در هر دور بازی اطلاعاتشان در رشتههایی که به آن علاقه دارند اضافه شده است. شما که تجربه زندگی در کشورهای دیگر را هم داشتهاید بگویید وضعیت آموزش از طریق سرگرمی در آنجا به چه شکل است؟ اصولا در خارج از کشور اهمیت زیادی برای کار تیمی و سرگرمیهای آموزشی گروهی قایل هستند. حتی در حین فعالیتهای تخصصی برنامههای گروهی و بازیهای فکری زیادی در طول سال برگزار میشود که لزوما هم ارتباط مستقیم با شغل شما ندارد. هدف بیشتر دور هم جمعشدن و معاشرت کارمندان یک شرکت است و در طول سالها شاهد تبعات مثبت این برنامهها در فضای کاری هم بودهام که در ایران بهندرت دیده
میشود. در ضمن در خارج از کشور بازیهای گروهی زیادی موجود است که مدام طراحی و راهی بازار میشوند. در مقایسه، خلأ بازیهای فکری و بازیهای غیرکامپیوتری بهشدت در ایران حس میشود. بهنظرم یکی از راههای پرکردن این خلأ طرح این نوع بازیها و راهیابیشان به مدارس است بنابراین امیدوارم وزارت آموزشوپرورش تمایلی برای ارسال بازی «سینجیم» به تمامی مدارس راهنمایی و دبیرستان نشان دهد چراکه به غیر از منزل و جمع دوستان و اماکنی که در آن بازی با نقشه و تاس و مهره مهیا باشد، مدارس هم بهترین محل برای ارایه چنین بازیای است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.