چالشهای دیدهنشده در مجمععمومی
بهارهمحبی
مجمععمومی سازمانمللمتحد سال2014 در حالی به کار خود پایان داد که بیماری ابولا، تغییرات جوی، بنیادگرایی و تهدید گروه تروریستی موسوم به «داعش» در مرکز ثقل توجه رهبران جهان بود. توسعه و اولویتهای مربوط به آنکه 17هدف توسعه پایدار را بهویژه برای پس از سال2015میلادی پیشنهاد میکند نیز از جمله موضوعات سخنرانی برخی از رهبران جهان در مجمععمومی بود. رهبران کشورهای مختلف هرکدام از زاویهای متفاوت به نگرانیهای خود از جمله فقر، نابرابری، بهداشت و تغییرات زیستمحیطی اشاره کردند. با این حال چالشهای بزرگتری هم وجود دارند که باید موردتوجه قرار میگرفتند؛ چالشهایی که اگر امروز نادیده گرفته شوند، در آینده باید خطرات و هزینههای بیشتری را برای رویاروشدن با عواقب آن پرداخت. مهاجران ازجانگذشته یکی از چالشهایی که در کمال ناباوری، مجمععمومی سازمانمللمتحد بیتفاوت از کنار آن گذر کرد، مساله افزایش مهاجران از جانگذشته در سراسر جهان است. در سالجاری میلادی تنها در دریای مدیترانه نزدیک به 130هزارنفر با قایق به سوی سواحل اروپا آمدهاند؛ چیزی بیش از دوبرابر نسبت به سال2013. همچنین نزدیک به سههزارنفر از
این مهاجران دست ازجانشسته در این مسیر جان خود را از دست دادهاند؛ رقمی که نسبت به سال گذشته افزایشی چهاربرابری را داشته است. اغلب این مهاجران از جنگهای داخلی سوریه و غزه یا آفریقا میگریزند. بنا بر این، پایان این جنگها میتواند تا حد زیادی شمار مهاجران را کاهش دهد. اما این تنها بخشی از تصویر است. در جهان بههممتصل امروز، مهاجرت بخشی از زندگی است. اما مساله اینجاست که باوجود بحثهای زیادی که در سال2013 درباره افزایش شمار مهاجران وجود داشت، هیچ راهکار عملی برای مدیریت این پدیده جهانی ارایه نشد. این در حالی است که مهاجرت نهتنها افزایش خواهد یافت، بلکه در سالهای آینده نقش میانهروای را در روابط بینالملل خواهد داشت. این درست است که در منطقه آسیا- پاسیفیک، در اروپا و در ایالاتمتحدهآمریکا امیدها برای اجرای اصلاحات مربوط به قوانین مهاجرتی رنگ باخته است، اما با توجه به برنامههای توسعهای پس از 2015 میتوان انتظار داشت سیاستهای موفقیتآمیز مهاجرتی در پیش گرفته شود تا هم به مهاجران کمک شود و هم تنشهایی که میتواند به یک جنبش عظیم جمعیتی منتهی شود را خنثی کند. شهرنشینی بدون ساختار گفته
شده تا سال2050میلادی، 70درصد از جمعیت زمین شهرنشین خواهند شد. بر اساس گزارش توسعه سازمانمللمتحد درباره اولویتهای پس از 2015، شهرها جایی هستند که نبرد برای توسعه پایدار در جریان خواهد بود و در این میان برخی برنده و برخی بازنده خواهند شد. برخی تحلیلگران معتقدند شکنندگی شهری بهعنوان مرزهای جدیدی از جنگ در داخل کشورهای جنگزده یا آرام ظهور خواهند کرد. بر اساس آماری که سال2013 اعلام شد، 41شهر از 50شهر خطرناک جهان در آمریکایلاتین قرار دارد. از این گذشته شهرها مسوول تولید 70درصد از گاز گلخانهای تولیدشده در جهان هستند؛ آن هم در شرایطی که تنها دودرصد از مساحت زمین را به خود اختصاص دادهاند. گرچه نگرانیها در این زمینه کاملا جدی است، اما در مجمععمومی سازمان ملل امسال هیچ اشارهای به آن نشد. شکاف دولت- ملت البته خلاف دیگر چالشها، تعجبی نداشت که مجمععمومی سازمانملل چالش افزایش شکاف میان دولتها و ملتها را نادیده گرفت. هیچ دولتی علاقه ندارد تا خود را در یک نشست جهانی پرمخاطب، در معرض انتقاد قرار دهد. با این حال این بیتوجهی از اهمیت مساله نمیکاهد. واقعیت این است که شکاف میان دولتها و
ملتها در کشورهای فقیر و غنی در حال افزایش است. در سالهای اخیر جمعیتهای عظیمی از مردم در سراسر جهان برای اعتراض به حکومتها و سیاستهایشان به خیابانها آمدهاند. ظهور ناسیونالیسم (ملیگرایی افراطی) بر اساس برخی نظریهها، در پی ظهور اقتصاد جهانیشده، مرزها و هویتهای ملی در آیندهای نهچندان دور از میان خواهند رفت؛ پدیدهای که پدیده «پایان تاریخ» خوانده میشود. جنبشهای جداییطلبانه یکی از اشکال ظهور ناسیونالیسم در اروپا، آسیا و خاورمیانه است و در این میان افزایش جنبشهای مهاجرتی به مردمان یک کشور ضرورت حمایت از مرزها را یادآوری میکند. یکی از عوامل خوشاقبالی احزاب ملیگرا در اروپا، واکنش شدید ساکنان اروپا به این موج مهاجرتی است. در آسیا نیز هماکنون هند، چین و ژاپن رهبرانی ملیگرا دارند؛ کسانی که با استفاده از اهرم شعارهای ملیگرایانه و اصلاحات اقتصادی و اجتماعی به قدرت رسیدند. بر اساس یکنظرسنجی، بیش از 90درصد از مردم ژاپن و چین نسبت به کشورهای یکدیگر تصوری کاملا نامطلوب دارند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.