|

گرته‌برداری از روش دوران جنگ

سیدمصطفی هاشمی‌طبا . معاون رییس‌جمهور دولت سازندگی

چندی قبل یکی از نمایندگان مجلس اعلام کرد دولت آقای روحانی در پرداخت یارانه‌ها مرتکب همان خلاف قانونی دولت آقای احمدی‌نژاد- یعنی دست‌درازی به منابع مالی دیگر برای پرداخت یارانه‌ها- شده است. البته ممکن است توجیهاتی برای این مساله از سوی دولت آورده شود و نیز آن را به صورت موقت یا ارتکاب واحد بیان کنند اما به‌هرحال در صورت‌مساله تفاوتی نمی‌کند. به‌خصوص آنکه ریاست محترم جمهور خود حقوقدان هستند و بهتر از هرکس می‌دانند قانون برای اجرا وضع شده است و نه برای چشم‌پوشی به‌خاطر مصلحت‌های خودتشخیصی و امید است موردی که اعلام شده، اگر صحیح باشد، آخرین باشد. این را قبول داریم که دولت یازدهم وارث نابسامانی‌های باقیمانده از دولت قبلی است اما این باعث نمی‌شود نابسامانی‌ها ادامه یابد بلکه باید با قاطعیت و سرعت در عین عقل و درایت و تبعیت از قانون با آنها مبارزه شود و قطارهای خارج‌شده از ریل‌ها را به جای خود بازگرداند. به‌نظر می‌رسد سیاست دولت در برخورد با یارانه‌ها روشی نه چندان مطلوب بوده است و حساب‌وکتاب و درآمد و هزینه، قربانی ادامه سیاست‌های پوپولیستی حاکم در کشور، که در دولت نهم و دهم به اوج رسید- شده است. این سیاست‌ها که نوعا عبارت از توقف طرح‌های عمرانی، انباشته‌کردن بدهی دولت به اشخاص ثالث اعم از بانک‌ها و بخش خصوصی و صندوق‌های تامین‌اجتماعی و در عوض، پرداخت یکسان یارانه به مردم است، نابسامانی‌های گذشته را به آینده با تزاید بیشتری انتقال داده و عملکرد دولت یازدهم را در بازه زمانی حاکمیت این دولت به‌شدت موردتخریب قرار می‌دهد و در پایان این بازه اعداد و آمارها و ازجمله ارقام بدهی دولت، نقدینگی در جامعه و رشد و توسعه جامعه در ابعاد مختلف را غیرقابل‌قبول خواهد کرد. اگر اقتصاد کلان کشور دارای شرایط مناسب نباشد، اقتصاد اکثریت آحاد جامعه نمی‌تواند به صورت پایدار از شرایط مناسبی برخوردار باشد هرچند ممکن است در بازه‌های زمانی کوتاه اندکی گشایش حاصل شود و در همان حال بینوایان واقعی و نیازمند‌به‌کمک نادیده گرفته شوند. از سوی دیگر توجه به مردم را باید معنی کنیم. دفاع مقدس هشت‌ساله را به‌خاطر بیاوریم و این سوال را مطرح کنیم که در موضوع دفاع مقدس آیا مردم را دوست داشتیم یا به مردم علاقه‌مند نبودیم؟ یک وجه دوست‌داشتن آن است که جان مردم را عزیز بداریم و بگوییم به جبهه نروید زیرا ممکن است آسیب ببنید. مردمی که دوست داشته بشوند نباید آماج حملات دشمن قرار گرفته و از گردونه حیات خارج شوند. پس با این نوع مردم‌دوستی و احترام به مردم باید مردم را از جبهه‌رفتن بازداشت و نتیجه اینکه کل کشور به تصرف دشمن درمی‌آید. اما نوع دیگر مردم‌دوستی آن است که عمل کردیم. در اینجا باید کشوری و نظامی باشد که مردم در آن زندگی کنند؛ بنابراین از مردم دعوت می‌کند و آنان را تشویق می‌کند که به جبهه روند و در طول سال‌های دفاع مقدس یک‌میلیون‌ شهید و جانباز و آزاده به کشور تقدیم کنند. الگوی دفاع مقدس (صرف‌نظر از اشتباه‌های احتمالی تاکتیکی که همیشه مورد انتظار و ممکن است) الگویی است در باب دوست‌داشتن مردم. نگارنده اعتقاد قلبی دارد که با سیاست‌هایی که به نوعی سیاست‌های دولت‌های نهم و دهم است و حداکثر آن را رنگ و روغن زده‌اند کار به جایی نخواهد رسید و گذشت زمان، اوضاع را بدتر و به‌هم‌ریخته‌تر خواهد کرد. رییس‌جمهور محترم که خود نقش مهمی در دفاع‌مقدس داشتند و به‌خاطر دارم که در زمان دفاع مقدس در مسجدجامع سمنان - که در آن حضور داشتم- سخنان صریح و پرانگیزه‌ای از نقش دفاع مقدس در حفظ کیان جمهوری اسلامی ایران و تهییج مردم به اعزام به جبهه داشتند یقینا سیاستگذاری و گرته‌برداری از دفاع مقدس را محترم می‌شمارند. از سوی دیگر مبلغان و عالمان دینی ما سال‌ها در نقد مکاتب الحادی از جمله مارکسیسم کوشیده‌اند که ثابت کنند عدالت، مساوات نیست و آنگاه در یک برهه زمانی همه نوشته‌ها و گفته‌ها به باد هوا سپرده می‌شود و برای همه آحاد مردم، امتیازاتی مساوی در نظر گرفته می‌شود تا دولت با کسر بودجه روبه‌رو شود و منابع مختلف مالی را به‌صورت غیرقانونی به کار گیرد و این درحالی است که یک مددجوی فلج که قادر به کار نیست و زمین‌گیر شده، اگر بهزیستی او را بپذیرد فقط ماهانه 40هزارتومان دریافت می‌کند، مانند بسیاری دیگر از مدد جویان ناتوان و در راه زندگی و حیات متحیر و وامانده. سیاست مشابه دفاع مقدس در بسیاری زمینه‌ها قابل گرته‌برداری است. امروز نقدینگی موجود در اقتصادمان به حدود 600هزارمیلیاردتومان رسیده و به‌صورت صعودی رو به افزایش است و چون آواری اقتصاد کشورمان را تهدید می‌کند. به هرحال به این دلیل و به‌دلایل دیگر درحالی‌که رشد اقتصادی کشورمان حدود صفر است تورم آن در مقام دومین کشور جهان پس از ونزوئلا است. امروز سرزمین ما در معرض فساد ناشی از خلاف قانون و فساد اداری قرار دارد و جای بسی تاسف است که فساد اداری نزدیک به سقف است؛ آن هم در مقایسه با کشورهای دیگر است و آنها که فساد اداری ندارند یعنی برخی کشورهای اسکاندیناوی که غیراسلامی و دارای نوع خاصی از حکومت سیاسی هستند. در اینجا می‌خواهم به دو مثال تمسک جویم تا نشان داده شود می‌توان از سیاست‌های دفاع مقدس (یعنی فداکردن جز برای رسیدن به کل) گرته‌برداری کرد. می‌دانیم که اعتبارات طرح‌های عمرانی کشور در سال 93 حدود 30هزارمیلیاردتومان تصویب شده و برای پایان طرح‌های در دست اجرا، حدود 450هزارمیلیاردتومان به قیمت ثابت مورد نیاز است (ممکن است عددها خیلی دقیق نباشد ولی به‌عنوان مفهوم غیرقابل تردید است) یعنی اگر 15سال تورم وجود نداشته باشد برای اتمام طرح‌ها وقت لازم است با توجه به توان مالی دولت، بدهی‌های کلان دولت و هزینه‌هایی که برای دولت هر روز تراشیده می‌شود آیا می‌توان این طرح‌ها را به اتمام رساند با توجه به آنکه همین 30هزارمیلیاردتومان اعتبار سالانه معمولا به‌طور کامل پرداخت نمی‌شود و کسری از آن یعنی 50 تا 60درصد پرداخت می‌شود. این طرح‌ها می‌تواند با اتخاذ یک سیاست جدید به اتمام برسد به این‌صورت که همه طرح‌ها یا بخش مهمی از آنکه مقدور است بدون دریافت وجهی در اختیار داوطلبان اجرا گذاشته شود و طی قراردادی، آنان متعهد به اجرای آن در زمان مشخص شوند. در انتها دولت می‌تواند یا بهره‌برداری را در اختیار خود آنان قرار دهد یا اگر دولت اصرار به اداره آن داشته باشد از آنان اجاره کند. مثال دیگر موضوع دریاچه خشک‌شده ارومیه و تهدیدی است که این خشک‌شدن، سرزمین‌های حاصل‌خیز و زنده آذربایجان‌شرقی، زنجان و قزوین را در معرض نمکی‌شدن و خشکی قرار می‌دهد و علاوه بر آنکه مانع تولید میلیون‌ها تن محصولات کشاورزی شده و باعث ازدست‌رفتن اشتغال و سرگردانی آنان می‌شود. بنابراین علاج واقعه را قبل از وقوع باید کرد و اینک که سال‌ها سه‌چهارم حقآبه دریاچه به کشاورزان داده شده و چاه‌های غیرمجاز حفر شده، باید آب جوی را به جای خود برگرداند و دریاچه را احیا کرد. تاریخ نشان داده که اگر انسان فعال نباشد و با مسایل روبه‌رو نشود، مسایل خود به سراغ انسان می‌آیند و او را از پای در می‌آورند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.