روحانی از «نیویورک» به «آستاراخان» رفت
چانهزنی؛ این بار برای «خزر»
شرق: هیات بلندپایه دیپلماتیک ایران شب گذشته بهوقت نیویورک، این شهر را ترک کردند. هرچند مبدا آنها یکی بود اما مقصد آنها یکسان نیست؛ رییسجمهوری و وزیرخارجه عازم روسیه شدند و تیم مذاکرهکننده هستهای شامل معاونان و کارشناسان وزارتخارجه راهی تهران. بنا بر برنامه اعلامی، «حسن روحانی» بههمراه محمدجواد ظریف عصر امروز برای شرکت در اجلاس سران کشورهای حاشیه خزر به «آستاراخان» میرسند. اما یک برنامه این اجلاس را تحتتاثیر قرار خواهد داد؛ دیدار روز دوشنبه روحانی با «ولادیمیر پوتین» رییسجمهوری روسیه در حاشیه این اجلاس. این دومین دیدار ساکنان «پاستور» و «کرملین» در کمتر از 20 روز است. آخرینبار 21شهریور گذشته بود که دو طرف در حاشیه اجلاس کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای در دوشنبه تاجیکستان با یکدیگر دیدار کرده بودند. در حاشیه این اجلاس روحانی با همتای چینی خود نیز دیدار کرده بود. در کنار دیدار فردای روسایجمهوری ایران و روسیه، دیدارهای روحانی با نخستوزیر «انگلیس»، رییسجمهوری «فرانسه» و وزیرخارجه «آلمان» در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل و همچنین، دیدار با همتای چینی در 20 روز گذشته، نشان از تحرک دیپلماتیک
رییسجمهوری برای حصول توافق جامع هستهای دارد؛ تحرکاتی که مطمئنا میتواند روی نتیجه مذاکرات هستهای تا سوم آذر تاثیرگذار باشد. چندی پیش بود که روحانی گفته بود اگر لازم باشد شخصا سکان مذاکرات را در دست خواهم گرفت و حالا با رایزنی در سطح مقامات عالیرتبه، او به این سخن خود، جامهعمل پوشانده است. هرچند در این میان نام «باراکاوباما» رییسجمهوری آمریکا به چشم نمیخورد. امیدواری «کری» به توافق در هفتههای آینده هفتمیندور مذاکرات هستهای ایران و شش قدرت جهانی در حالی پایان یافت که دیپلماتهای ایرانی مذاکرات اخیر را اینگونه توصیف کردند: «مفید» و «سازنده» اما «بدون پیشرفت». در همین حال، خبرگزاری فرانسه گزارش داد که «جان کری» پس از جلسه سهجانبه گفته: «واشنگتن امیدوار است ظرف چندهفته آتی در مورد برنامه هستهای ایران توافق حاصل شود.» به گزارش «ایرنا» او ادامه داد: «ما همچنان امیدواری زیادی داریم که ایران و «1+5» بتوانند ظرف هفتههای آینده به توافقی برسند که بهنفع جهانیان باشد.» پیش از این رییسجمهوری ایران در جمع ایرانیان مقیم آمریکا گفته بود: «امروز یا فردا توافق هستهای حاصل میشود.» میتوان
این سخن روحانی را امیدی قوی به دستیابی به توافق دانست. جلسه سهجانبه عصر جمعه، دومین جلسه از این دست در طول دور هفتم مذاکرات بود. پس از این جلسه منابع آگاه ایرانی گفتند که در مذاکرات سهجانبه «ظریف» با «اشتون» و «کری» ابعاد مختلف فنی، سیاسی و حقوقی برنامه هستهای ایران و نیز تحریمها بررسی شد. این منابع گفتهاند که «این مذاکرات در مجموع مفید و سازنده بوده، اگرچه منجر به پیشرفت قابلملاحظهای در موضوعات مورد اختلاف نشد. با عنایت به مجموعه شرایط و بحثهای فنی فشردهای که تاکنون صورت گرفته است، دو طرف تصمیم گرفتند مشورتها در آینده نزدیک از سر گرفته شود.» به گفته این منابع «در پایان این مذاکرات موضوع نگرانی ایران از وضعیت ایرانیان دستگیرشده یا تحتتعقیب توسط دولت آمریکا و ضرورت آزادی فوری آنان بهصورت دوجانبه به طرف آمریکایی منتقل شد. همچنین غیر از موضوع ایرانیان که به دلایل انسانی با طرف آمریکایی مطرح شد، ایران در هیچ موضوع دیگری از جمله موضوع افراطگرایی و تهدیدات داعش با دولت آمریکا مذاکره نمیکند.» در حالیکه وزیر خارجه آمریکا درباره دستیابی به توافق ابراز امیدواری کرده، یک مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا
که نخواست نامش فاش شود، گفت: «هنوز مواردی مانده که تفاهم بر سر آنها بسیار بسیار دشوار است و همه باید تصمیمات دشواری اتخاذ کنند. همچنان منتظریم تا ایران تصمیماتی را که برای رسیدن به توافق جامع لازم است، اتخاذ کند.» «مایکل مان» سخنگوی «کاترین اشتون» نیز در صفحه «توییتر» خود ضمن بیان اینکه ««1+5» به تلاش برای توافق با ایران ادامه میدهد» نوشت: «تماسهای این هفته کمک کرد تا ایدههایی مورد بحث قرار گیرند، که در آینده بیشتر مورد مطالعه قرار خواهند گرفت. با این حال، اختلافات قابلتوجهی بر سر مسایل اصلی باقی مانده که باید میان ایران و «1+5» حل شود.» به نظر میرسد پس از حدود 10روز گفتوگو، مذاکرات هستهای به نقطهای رسیده است که هیاتهای مذاکرهکننده برای مشورت بیشتر باید به پایتختهای خود بازگردند تا تصمیمات سرنوشتساز را اتخاذ کنند. ایدههای مدنظر «مان» را میتوان به برخی طرحهای مطرحشده در رسانههای غربی منتسب کرد. طرحهایی که گمانهزنی در مورد آن هم باعث واکنش وزیر اطلاعات اسراییل شده است. به گزارش «تسنیم»، «یووال اشتاینیتز»، وزیر اطلاعات این رژیم گفت: «با دراختیارداشتن دوهزار سانتریفیوژ ایران شدیدا
مخالفیم.» در روزهای اخیر خبرگزاری «آسوشیتدپرس» از ارایه طرحی به ایران خبر داده بود که ایران میتواند نیمی از ظرفیت غنیسازی خود را در قالب چهارهزارو500سانتریفیوژ داشته باشد. به گفته این خبرگزاری، طرح مذکور از جانب آمریکا به ایران ارایه شده است. خوشبینی محتاطانه «لاوروف» وزیر خارجه روسیه نیز در اظهاراتی مشابه با «جان کری» گفت: «در مورد مذاکرات هستهای ایران من همچنان به طور محتاطانهای خوشبین هستم.» لاوروف افزود: «اگر به پیشنویس روند متنها نگاهی بیندازیم، (میبینیم که) به هدفمان بسیار نزدیک هستیم اما بخشهایی وجود دارند که بسیار پیچیده است.» او ادامه داد: «تمامی طرفها تمایل به مشاهده یک نتیجه سازنده و سودمند دارند... بخش کوچکی باقی مانده اما بسیار مهم است که بهگونهای حلوفصل شود که مورد قبول همگان باشد.» همچنین، «سرگئی ریابکوف»، مذاکرهکننده هستهای و معاون وزیر خارجه روسیه گفت که ایران و گروه «1+5» به پیشرفتهای مهمی در مذاکرات هستهای دست یافتهاند و پیشرفت بیشتر تنها از طریق تصمیمات سیاسی امکانپذیر خواهد بود. او در ادامه تاکید کرد که پیشرفت در زمینه همه مسایل بدون استثنا حاصل
شده است. «وانگ مین»، مذاکرهکننده ارشد چین در مذاکرات هستهای نیز بالاخره در مورد مذاکرات جاری لب به سخن گشود و ابراز امیدواری کرد که تمام طرفهای مذاکرهکننده میتوانند روی مسایل اصلی تمرکز کنند و یک راهحل که برای هر دو طرف سودمند و نتیجه برد- برد بههمراه داشته باشد، بیابند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.