|

سینماگران خواستار شدند

بازگشت و فیلمسازی «بیضایی»

هلیا آبادی

گروه سینمایی هنر و تجربه فعالیت خود را به‌زودی آغاز می‌کند. این را می‌توان از مجموعه نشست‌هایی که برگزار می‌کند، دریافت. موزه سینما با فیلم یک اتفاق ساده «شهید ثالث» و یک‌سالن پردیس کوروش با دوفیلم «سفر» و «عموسیبیلو» از بهرام بیضایی به علاقه‌مندان معرفی شد. عصر روز دوشنبه هفتم‌مهر نیز سالن سینما هویزه مشهد با نمایش فیلم ترمیم شده «اونشب که بارون اومد» کامران شیردل به عنوان دیگر سالن این گروه معرفی می‌شود. در مراسم مشهد؛ فرهاد توحیدی، منوچهر محمدی، مجیدبرزگر و کیوان کثیریان سخن می‌گویند. طبقه‌هفتم پردیس کوروش در عصر یک‌روز پاییزی میزبان هنرمندان و سینماگرانی بود که هم دوستدار بیضایی بودند و هم در سال‌های مختلف با او کار کرده بودند. همه آنها یک خواسته داشتند: «بازگشت یار سفرکرده و ساخت فیلم دیگر» این نشست فرصتی بود که سه‌نسل دستیاران بیضایی هم چون واروژ کریم مسیحی، صلاحمند و پاکروان در کنار هم باشند. سیروس حسن‌پور و ژیان آبی «سیروس حسن‌پور»، کارگردان سینمای کودک در سال‌های49 و51 بازیگر فیلم‌های «سفر» و «عموسیبیلو» از خاطرات آن سال‌ها گفت. اینکه چطور بیضایی به کنار زمین فوتبال آنها آمده است و کل تیم به همراه مربی‌اش را برای حضور در فیلم «عموسیبیلو» دعوت کرده است. اینکه چطور بعد از این فیلم یک روز بیضایی با ژیان‌آبی‌اش آمده است و برای او و دوستش«عباس دسترنج» نوشابه و ساندویچ خریده و گفته است: «یک‌فیلم هست اما خیلی سخت است شما می‌توانید انجام دهید؟» جواب بچه‌ها هم این بوده است: «هرکاری باشد انجام می‌دهیم.» بعد از آن واروژ می‌آمد و تا دوهفته در کتابخانه پارک لاله دیالوگ‌ها را تمرین می‌کردند. حسن‌پور در پایان گفت: «هنوز هم کودک درونم دوست دارد که بیضایی بیاید و بگوید سیروس بیا یک نقشی برات در نظر گرفتم.» او سپس آرزو کرد بیضایی برگردد و فیلم دیگری بسازد. او پس از نمایش فیلم به یادآورد که عموسیبیلو در تپه‌های عباس‌آباد بود. آن یار سفر کرده بازگردد احمد طالبی‌نژاد، از منتقدان شناخته‌شده سینمای ایران نیز در بخش بعدی، از این گفت که بیش از 50بار «عموسیبیلو» را دیده است و یکی از نکته‌های جذاب فیلم برایش موسیقی آن است که «اسفندیار منفردزاده» آن را ساخته است. او در سخنانش به این نکته اشاره کرد که «متن کمی سمبلیک سفر کجا و لحن مطایبه‌آمیز عمو کجا. وجه طنزآمیز چخوفی تا انواع دیگر طنز در آثار بیضایی همیشه زیر سایه فلسفی آثار او قرار گرفته است و نشانه‌های یک نبوغ و نوعی نگاه خاص از اولین آثار بیضایی مشهود بود. همان‌طور که در آثار اولیه کیارستمی مثل «نان و کوچه» می‌توان یک‌جور ردپای امروز را دید» او همچنین در بخش دیگری از سخنانش درباره بیضایی گفت: «همه ما آرزو می‌کنیم آن یار سفر کرده برگردد. هرچند برخی‌ها معتقدند که حالا ده‌ها بیضایی داریم رو می‌کنیم اما فراموش نکنیم هیچ‌کس در سینما نمی‌تواند جای کسی را بگیرد نقش فرهنگ‌ساز او را هرگز نمی‌توان فراموش کرد.» مجید مظفری هم متنی برای این مراسم نوشته بود که دخترش نیکی مظفری آن را خواند. در این متن به بیضایی ادای احترام شده بود: «من به احترام بیضایی می‌ایستم تا زمانی که پاهایم توان دارد؛ در پیشگاه کسی که بیش از همه ما فارس است و بهتر از همه ما می‌داند فرهنگ پارسی، فرهنگی فخرآفرین است و باید پاسش داشت. او از تئاتر مقدس آمده و بر آسمان سینما پرواز کرده و اینک آسمان‌های همه جهان جولانگاه اوست.» تینا پاکروان کارگردان فیلم «خانوم» که به‌عنوان نسل سوم، دستیار کارگردان بهرام بیضایی بوده بعد از نمایش دوفیلم «سفر» و «عموسیبیلو» درباره همکاری با بهرام بیضایی گفت: «کار در سگ‌کشی و وقتی همه خوابیم بزرگ‌ترین آموزشگاه سینمایی برای من بود. آقای بیضایی استاد مسلم سینما هستند امیدوارم برگردند و فیلم بسازند.» حمید امجد نیز پس از نمایش فیلم سخن گفت و از ویژگی‌های این دو فیلم صحبت کرد:«وقتی این دوفیلم را دیدم به‌نظرم رسید با وجود تفاوت‌های آنها اما از جهت لحن دارای مشترکاتی هستند. به‌گونه‌ای که این دوفیلم می‌توانستند اپیزودهای یک فیلم باشند.» و عموسیبیلو یکی از بهترین تیم‌ها را دارد که بعدا همه از افراد تاثیرگذار و حرفه‌ای سینما می‌شوند. او به صحنه‌های زیبایی‌شناسانه فیلم اشاره کرد: «صحنه‌های ازدحام بازار و رفت‌وآمد مکرر کودکان از لابه‌لای جمعیت بازار. چیدمان صحنه به گونه‌ای طراحی شده که جهانی به نظر می‌آید اما در عین حال خصوصیت ایرانی‌بودن خود را حفظ کرده است.» واروژ کریم مسیحی دستیار و همراه همیشگی بهرام بیضایی که با دیدن فیلم یاد 40سال پیش افتاده بود، گفت: «عمده لوکیشن‌های این فیلم بازسازی شده و دست‌کاری شده است و هیچ‌یک مستند نیستند. برای ساخت «سفر» اندازه یک فیلم سینمایی هزینه شد.» او هم در پایان مثل دیگر حاضران آرزو کرد: «بهرام بیضایی به سینمای ایران برگردد.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.