|

ضرورت تبدیل سخن به عمل

فریدون مجلسی . تحلیلگر روابط بین‌الملل

سخنرانی «باراک اوباما» در‌مجمع عمومی سازمان‌ملل متحد در چند مورد بسیار موکد و صریح بود؛ در انتقاد از روسیه به دلیل سیاست آن کشور در اوکراین تردید نکرد، رییس‌جمهور پیشین اوکراین را صریحا فاسد نامید که از کشورش گریخت، در دفاع از اسراییل مطابق معمول، تعلل نداشت، گرچه از کشته‌شدن کودکان فلسطینی نیز اظهار تاسف کرد، درباره بیماری «ابولا» و مسایل زیست‌محیطی گرم شدن زمین هشدار داد و جهان را به همکاری فرا خواند و ضمن طرد «داعش»، «بوکوحرام» و «القاعده»، جنگ با آن سازمان جنایتکار و فاسد و بدنام را تا نابودی و برانداختن آن سازمان اعلام کرد. او همچنین از کشورهای تامین‌کننده منابع مالی آن گروه صریحا اعلام نارضایتی کرد. «اوباما» با اشاره به ماجرای قتل پسر سیاه‌پوست در «فرگوسن» ایالات‌متحده گفت که در موضوع حقوق بشر، آمریکا نیز بری از انتقاد نیست. جالب اینکه نسبت به دولت سوریه موضع صریح و سختی اتخاذ نکرد و به لزوم مبارزه سوریه با تروریست‌ها اکتفا کرد که با توجه به موضع اخیر «دمشق» درباره نرمش در قبال حملات خارجی به «داعش»، قابل‌تامل به نظر می‌رسد. اما برای ما نکته مهم موضع اوباما در برابر ایران بود. موضع ابرازشده توسط او درباره ایران گرچه کوتاه بود اما در چند نکته صراحت داشت؛ از مساعی ایران برای کنار آمدن با جامعه بین‌المللی برای اعتمادسازی درباره فعالیت‌های هسته‌ای گفت و بر حق ایران در استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای و خصوصا از حق ایران برای «تولید سوخت لازم برای استفاده صلح‌آمیز» حمایت کرد. اگر سخنان «اوباما» در فرصتی که برای ادامه مذاکرات «1+5» در «نیویورک» فراهم است و خصوصا با توجه به حضور رییس‌جمهور ایران در «نیویورک»، بتواند بسترساز تبدیل به «تعهدات قراردادی» شود، آنگاه می‌توان گفت بهترین فرصت حل‌وفصل قابل‌قبول ماجرا خواهد بود. رییس‌جمهور ایالات متحده ضمن اینکه کوشید لحن تند و تهدیدآمیزی نسبت به ایران نداشته باشد، ایران را تشویق کرد که از این فرصت برای ایجاد روابط متعادل در عرصه بین‌المللی استفاده کند. نگارنده با شناختی که از شیوه‌های میانه‌رو و سیاست همراه با عقلانیت آقایان روحانی و ظریف دارد، امیدوارم از این ابراز حسن‌نیت به‌طور متقابل استفاده شود. درست است که در شرایط کنونی همکاری ایران در چندین زمینه می‌تواند کمکی به حل‌وفصل مسایل در میز مذاکره محسوب شود، اما نباید روی این مزیت حساب زیادی باز کرد. ایران در قالب‌های گوناگون- «تروییکا» و «مونویکا»- با یک‌یک اعضای گروه مقابل مذاکره کرده و از مواضع همگی آنها آگاه است؛ ضمنا می‌داند طرف اصلی مذاکره، آمریکاست و با کلیدی که برای آقای روحانی کسب رأی کرد، مساله قابل حل است. هرچند، برخی تندروها در دو کشور، بی‌میل نیستند با به شکست کشاندن توافق، منافع گروهی - و نه ملی - خودشان را تامین کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.