مدرسهها بازشده، همهمه آغاز شده
رحیم عبادی . عضو هیاتعلمی فرهنگیان
بازگشایی مدارس و دانشگاهها، گشایش دریچههای علم و معرفت، آگاهی و دانایی و بستن درهای جهل و ناآگاهی است. حضور میلیونها دانشآموز و دانشجو در مدارس و دانشگاهها بار دیگر نشاط، شادابی، امید و تلاش برای فردای بهتر را در جامعه نوید میدهد و با بازشدن مدرسهها همهمهها آغاز میشود. بیشک یکی از دستاوردهای پرافتخار انقلاب اسلامی ایران، دسترسی آسان و گسترده به تحصیل در طول 35سال گذشته بوده است. به نحوی که نرخ پوشش افراد واجبالتعلیم از 57درصد به 99درصد و دسترسی به آموزشعالی از پنجدرصد به 37درصد رسیده است یادش بخیر آن پیرفرزانه که میگفت باید سراسر ایران مدرسه شود و همه اسلحهها به قلم تبدیل شود. امروز آگاهی، دانایی و دانستن حق زنان و مردان و بلکه همه آحاد جامعه شده است، هرچند برخی از متحجران و نادانان آن را برنمیتابند. از سوی دیگر همزمان با بازگشایی مدارس، همهمههایی نیز آغاز میشود و آن مطالبات معلمان و فرهنگیان است و این مهم که با آمدن دولت تدبیر و امید با گشایشی مواجه شود اما این، آنچیزی نیست که شایسته دولت فرهیختگان و خردورزان باشد. اما همهمهها چیست؟ 1- آنچه در سالهای گذشته بر آموزشوپرورش این دیار
گذشت عموما برمدار شتابزدگی، تبلیغات رسانهای و تغییرات ساختاری پرهزینه و غیرضروری و حتی مضر و اقدامات نمایشی بوده است. اما آنچه طی یکسال انجام شده است تلاش برای بازگشت عقلانیت، آرامش و تدبیر در سیاستها و برنامهها بوده است که جای تقدیر دارد اما نباید این آرامش با سکون، توقف و ایستایی همراه باشد. تدبیر آن است که سکان آموزشوپرورش از آرامش توام با نشاط و شادابی، تحرک و پویایی و تحول آن هم نه از نوع ساختاری بلکه از حیث محتوا و شیوهها و نگرشها برخوردار باشد. بالطبع مرکز ثقل این تحولات که در سازمان پژوهشوبرنامهریزی و شورایعالی آموزشوپرورش و نهادهای مشابه است متاسفانه همچنان بر پاشنه قبلی میچرخد و این امر موجب انفعالشده و عقبگرد برنامههای آموزشوپرورش را بهدنبال داشته است. 2- اهتمام ویژه به معیشت معلمان مطالبه متاخری است که در این دوره گویا به فراموشی سپرده شده است. آیا دستاندرکاران آموزشوپرورش میدانند امروز با وضعیت تورم، گرانی و رکود بر معیشت معلمان چه میگذرد و آنان برای تامین حداقل هزینههای زندگی خود و فرزندانشان چه فشارها و سختیهایی را تحمل میکنند؟ آیا این زیبنده جایگاه معلم در نظام
جمهوری اسلامی است؟ 3- منزلت معلمان امری است که هیچگاه نباید از آن غفلت شود، شالوده اعتبار و سرمایه اجتماعی نهاد آموزشوپرورش معلمان هستند؛ معلمان و فرهنگیان که دانایان ملت و برخوردار از بالاترین مرتبه اجتماعی در گروههای مرجع جامعه هستند باید بر صدر نشینند و کرامت و منزلت آنان پاس داشته شود و این میسر نمیشود مگر از یکسو اهتمام ویژه به معیشت آنان شود و از سوی دیگر حقوق صنفی و اجتماعی آنان بهرسمیت شناخته شود. انتظار میرفت همزمان با اقدام شایسته دولت در تدوین و انتشار حقوق شهروندی آموزشوپرورش، منشور حقوق معلمان نیز منتشر میشد تا تفاوت رویکردها و رویهها مشخص شود و همگان بدانند که در دولت تدبیر و امید معلمان فقط دارای تکلیف نیستند بلکه در مقابل از حقوق صنفی و اجتماعی نیز برخوردارند که آموزشوپرورش علاوه بر بهرسمیتشناختن آن، برای تحقق آن نیز تلاش خواهد کرد.4- رییسجمهور روحانی، درآستانه بازگشایی مدارس در سال گذشته انتظارات راهبردی خود را از خانواده بزرگ آموزشوپرورش بهدرستی و به شیوایی که شایسته شأن و شخصیت ایشان بوده است در 10سرفصل بیان کردهاند: از جمله آنها آشناکردن دانشآموزان با حقوق و
تکالیفشان، قانونمداری، بهرسمیتشناختن حقاعتراض در آموزشوپرورش، توسعه برنامه کتاب و کتابخوانی در برنامههای آموزشی، تحول در برنامه زنگ انشا، ایجاد زنگ گفتوگو در برنامههای درسی، پرسش مهر و ضرورت بازنگری در برنامههای آموزشوپرورش و... . خوب بود آموزشوپرورش گزارشی از اقدامات انجامشده برای فرهنگیان و افکارعمومی جامعه ارایه میکرد تا ایهامات موجود مبنی بر تفاوت خطمشی در آموزشوپرورش با دولت تدبیر و امید برطرف شود. 5- شایستهسالاری از جمله برنامههای دولت در عزلونصبها و سپردن مسوولیتها بوده است. تلاش مدیریت آموزشوپرورش در عزلونصبها طی یکسال گذشته حداقل درسطح استانها قابلقبول است اما متاسفانه این مهم در حوزه ستادی که نقش اساسی در راهبری برنامهها و مدیریت آموزشوپرورش دارد مورد غفلت گرفته است و این امر موجب شده مدیریت آموزشوپرورش حتی در حل مسایل جاری، مثل بیمه طلایی فرهنگیان ناتوان بماند و البته این به معنای عدمتلاش و دلسوزی مدیران ارشد آموزشوپرورش نیست بلکه آنچه مورد تاکید است عدمتوجه به شایستهسالاری است 6- مشارکت معلمان از برنامههای وعدهدادهشده و از مطالبات سالهای طولانی معلمان است.
همگان باید بدانیم که شورونشاط در تعلیموتربیت، تحول در برنامهها و رویکردهای آموزشوپرورش، ارتقای کیفیت و بهرهوری نظام آموزشوپرورش، کارایی و اثربخشی برنامههای آموزشوپرورش در جامعه جدید، جز از طریق جلب مشارکت موثر و نظامیافته و اثربخش معلمان حاصل نمیشود، دوران مدیریت از بالا به پایین، گذشته است. انتظار میرفت مطالبه معلمان مبنیبر تشکیل سازمان صنفی معلمان، دخالت معلمان در انتخاب مدیران، مشارکت معلمان در اداره آموزشوپرورش جدی گرفته شود. این مهم، هم موردتوجه و تاکید وزیر محترم و هم مورد درخواست جناب آقای روحانی بوده است، چرا مدیریت آموزشوپرورش از مشارکت و حضور معلمان درعرصههای تصمیمسازی، تحول و نوآوری استقبال نمیکند؟ 7- استقلال آموزشوپرورش و حفظ هویت تخصصی و حرفهای این نهاد مهم از مداخلات غیرمرتبط و در عین حال تلاش برای توسعه تعاملات آموزشوپرورش با نهادهای ملی و بینالمللی از مطالبات فرهنگیان بوده است. نهاد آموزشوپرورش از یکسو باید از چنبره سیاستهای ناموفق و ناکارآمد رها شود و بر هویت صنفی و تخصصی خود، پایفشارد و از سوی دیگر در تعامل با نهادهای حرفهای و تخصصی درسطح ملی همچون نهاد
آموزشعالی، آموزش بهداشت، محیطزیست، نهاد مدیریت و برنامهریزی کشور و... یا درسطح بینالملل با نهادهای حرفهای درصدد کسب تجارب جهانی برای بهبود و ارتقای شاخصهای توسعه در آموزشوپرورش قدم بردارد. جامعه درحال توسعه، نیازمند آموزشوپرورش توسعهگراست. باید با تلاش مضاعف از بستر توسعه همهجانبه و پایدار که در دولت تدبیر و امید فراهم شده است بهره برد. مدرسهها باز شده، همهمه آغاز شده، با حضور بچهها مدرسه زیبا شده. این همهمهها را و این شورونشاط را پاس داریم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.