|

محبوب در کشور غریبه

خشایار اعتمادی . خواننده پاپ

قبل از پرداختن به سبک موسیقی «سامی یوسف» بهتر است به محتوایی که او در شعر‌ها و ترانه‌هایش انتخاب می‌کند، نگاهی بیندازیم. سامی یوسف از ترانه‌هایی استفاده می‌کند که اغلب دارای محتوای ایدئولوژیکند و سعی می‌کند با خواندن به زبان‌های عربی و انگلیسی، نگاه بشردوستانه و نوع‌دوستی دین اسلام را در دنیا ترویج دهد. ضمن اینکه موسیقی آرام و همگن با ساختار و در راستای محتوای کلام، به زیبایی کارش می‌افزاید. ما این نوع موسیقی را در دیگر سبک‌های امروزی هم سراغ داریم؛ موسیقی‌ای که خوانندگانش ایرانی هم نیستند بلکه مراکشی، فرانسوی یا متعلق به دیگر کشورهای جهانند. این خواننده‌ها شاید خیلی شناخته‌شده نباشند چون ممکن است رسانه‌های بانفوذ دنیا از آنها حمایت نکند. رسانه سکوی پرتاب یک هنرمند است. «سامی یوسف» نیز در کشوری فعالیت می‌کند که ابزاری به‌عنوان رسانه در اختیار هنرمند است. «یوسف» در مارکت بین‌المللی حضور دارد. او را در شبکه‌های مختلف تلویزیونی نشان می‌دهند و نامش را می‌نویسند و شرایط برگزاری کنسرت‌های بزرگ را برایش فراهم می‌کنند برای همین در این سبک، از خوانندگان داخل ایران خیلی شناخته‌شده‌تر است. البته اینکه او فقط ترانه‌هایی با محتوای مذهبی می‌خواند و اینکه یک خواننده بخواهد فقط در این سبک باشد، یک بحث است؛ ولی ما هم خوانندگانی داریم که ممکن است چندوجهی باشند. در ایران هم خوانندگانی هستند که در حوزه اجتماعی، مذهبی و مصادیقی که با باور و اعتقادات ما عجین شده می‌خوانند ولی وقتی بستری برای حمایت و ارایه آثارشان وجود ندارد تا آنها هم شناخته شوند و بتوانند در کارشان رشد کنند، بالطبع گریز می‌زنند و غیرقانونی کار می‌کنند و پسامدش هم می‌شود چیزی که در فضای مجازی و کانال‌های ماهواره‌ای به وفور می‌شنویم. خلاقیت، بسیار کم است و بیشتر محتواها یکنواخت و تکراری است، به‌نوعی می‌توان گفت موسیقی خودش موسیقی را زده است. سیطره موسیقی بی‌ساختار موسیقی خوب را هم بلعیده. در خارج از ایران بستر فعالیت هنری کاملا مهیاست و امکاناتی برای هنرمندان وجود دارد تا بتوانند آثارشان را به بهترین شکل ارایه دهند، همین که امکانی برای «سامی یوسف» فراهم است تا در یک میدان بزرگ برای 200هزارنفر کنسرت دهد، خودش قوی‌ترین رسانه است. اما آیا ما در ایران برای هیچ‌کدام از سبک‌های موسیقی چنین امکانی داریم؟ ما در هیچ سبکی کنسرتی نداریم که به اندازه کنسرت‌های «سامی یوسف» بتواند تماشاگر داشته باشد. در کجای دنیا کنسرت سه‌شب و در دو یا سه‌سانس اجرا می‌شود؟ فکر کنم فقط در ایران. یعنی یک خواننده باید طی سه‌شب، شش‌سانس کنسرت اجرا کند تا فقط هزینه‌هایش را تامین کند. در زمانه‌ای که هزاران‌شبکه ماهواره‌ای وجود دارد که 70درصد برنامه‌هایشان با محور موسیقی است، صداوسیمای ایران حتی اسم خواننده را هم نمی‌نویسد. یا به ندرت پیش می‌آید که حتی چهره خواننده را هم نشان دهند، قضاوت این سیاست در بضاعت این نوشته و من نیست و به سیاست‌های کلان کشور برمی‌گردد اما وقتی از موسیقی خوب هم حمایت نمی‌شود، طبیعی است کارهای غیرمجاز رشد کند و نسل‌سوم موسیقی از همان‌ها الگوبرداری کنند و از همه بدتر اینکه ذوق و سلیقه مردم را به سمت کارهای نازل خودشان بکشانند. در چنین حالتی مردم با این موسیقی‌ها رشد می‌کنند و گوششان با آن موسیقی تربیت می‌شود. این وظیفه مدیریت موسیقی در کشور است که برای موسیقی خوب امکاناتی فراهم کند تا هنرمندان در داخل کشور بتوانند کار کنند و نگران حقوق مادی و معنوی خود نباشند. در حال حاضر در دنیا بخش مهمی از موسیقی تصویر است ولی ما اصلا چیزی به عنوان «ویدیوکلیپ» در صدا و سیما نداریم و به سنت 20سال قبل هنوز گل و بلبل نشان می‌دهیم؛ این می‌شود که یک ایرانی در خارج از ایران فعالیت می‌کند و هزاران‌مخاطب غیرایرانی جذب می‌کند. تصویر و بازیگری خواننده هم تاثیرگذار است، چهره «سامی یوسف» هم تاثیرگذار است. آرامش چهره‌اش وقتی از زیبایی دین می‌خواند تاثیرگذار است. حالا فکر کنید موسیقی‌اش را با تصویرهای دیگری نشان دهند، بالطبع تاثیر کار کم می‌شود. «سامی یوسف»، در کشور غریبه مجوز دارد تا در میدان بزرگ شهر بخواند و تعداد زیادی از مردم به دیدن کارش بروند و او باورهایش را با آنها شریک شود و نگاه‌های زیبا و انسانی دین اسلام را مثل برابری و صلح‌اندیشی ترویج دهد. شخصا به این رویکرد احترام می‌گذارم. یکی از رسالت‌های هر خواننده‌ای، متعهدبودن است، حالا یا به مسایل اجتماعی یا انسانی. نوع دوستی و نگاه انسانی بارزترین ویژگی کار «سامی یوسف» و بسیار قابل احترام است، اما احترام بیشتر را برای کسانی قایلم که بستر این فعالیت را برای او مهیا کرده‌اند تا بتواند با موسیقی حرف‌هایش را بزند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.