|

«عمو سیبیلو»ی بیضایی روی پرده «هنر و تجربه»

کامبوزیا پرتوی: این فیلم کودک را جدی گرفت

شرق: یکی از سالن‌های پردیس تازه افتتاح‌شده کوروش قرار است به نمایش فیلم‌های گروه هنر و تجربه اختصاص یابد. افتتاح این برنامه چهارشنبه این هفته با نمایش دو فیلم «عمو سیبیلو» و «سفر» که جزو آثار درخشان بهرام بیضایی هستند همراه خواهد بود؛ فیلم‌هایی به ظاهر کودکانه اما سرشار از مفاهیمی که بزرگسالان را هم دربرمی‌گرفت. این دو اثر از جمله آثار برجسته کودکان و نوجوانان محسوب می‌شود. کامبوزیا پرتوی، فیلمساز صاحب‌نام کشورمان نیز معتقد است نمایش این آثار پس از گذشت سال‌ها می‌تواند مقایسه خوبی بین تولیدات حال حاضر سینمای کودک و آن سال‌ها باشد. شاید بتوان گفت فیلم«عمو سیبیلو»از جمله آثار جدی حوزه کودکان و نوجوانان محسوب می‌شود. اما در عین حال فیلمی است که نمی‌توان آن را صرفا فیلمی کودکانه دانست. نظر شما نسبت به مضمون و ساختار فیلمی که پس از گذشت سال‌ها بار دیگر قرار است نمایش داده شود، چیست؟ این فیلم جزو فیلم‌های خوب سینمای کودک است و به‌نوعی فیلمی است که کودک را جدی گرفت؛ همان‌قدر که فیلم «نان و کوچه» به کودکان نگاه متفاوتی داشت. «عمو سیبیلو» نیز در این حوزه حرف جدیدی برای گفتن داشت و به‌نوعی فراتر از کودک بود و شاید بتوان گفت مخاطبانش بزرگ‌تر‌ها بودند. این فیلم بیشتر به بزرگ‌ترها متذکر می‌شد که باید جهان کودک را چطور دید. همان‌طور که شخصیت اصلی این فیلم یک پیرمرد بود تا کودکان. «عمو سیبیلو» فیلم مهمی در تاریخ سینمای ماست. اهمیت این فیلم تنها در مقطعی که ساخته شده، نیست بلکه هنوز هم فیلم خوب و مهمی محسوب می‌شود. بعد از ساخت«عمو سیبیلو» در کارنامه هنری بهرام بیضایی چه اتفاقی افتاد؟ تا قبل از ساخت این فیلم ما فیلم‌های زیادی برای کودکان و نوجوانان داشتیم؛ فیلم‌هایی که در رادیو و تلویزیون ملی ایران یا همپای آن در وزارت فرهنگ و هنر ساخته می‌شد. اما کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان مرکزی بود که بسیاری از فیلمسازان اندیشمند را دور هم جمع کرد و خروجی این مرکز و فیلم‌هایی که برای کودکان و نوجوانان تولید می‌کرد بسیار درخشان بود. بهرام بیضایی نیز یکی از همین فیلمسازان اندیشمند بود که فیلم‌های بسیار خوبی در این مرکز ساخت و پس از آن نیز فیلم‌های بسیار خوب دیگری را کارگردانی کرد. «عمو سیبیلو» از سمت مخاطبانش با چه واکنشی مواجه شد؟ استقبال از این فیلم در جشنواره‌ها فوق‌العاده بود. آن زمان جشنواره‌ای به‌نام جشنواره کودکان و نوجوانان کانون پرورش فکری وجود نداشت و سال‌ها بعد چنین جشنواره‌ای شکل گرفت. اما استقبال از این فیلم بسیار خوب بود. حال و هوای سفر نیز ظاهر کودکانه اما پر است از نکاتی که مخاطب را به فکر وادار می‌کند. نظر شما چیست؟ برای فیلمساز اندیشمند و هوشمندی چون بهرام بیضایی این فیلم نیز برگ زرین دیگری بود. او با فیلم «سفر»خواست این پیام را منتقل کند که باید به کودک عمیق‌تر نگاه کرد. آن سالی که فیلم ساخته شد من نوجوان بودم. همان سال این فیلم برای من مفهوم عمیقی داشت؛ عبور دو کودک از خوان‌های مختلف یکی برای رسیدن به آرزو و دیگری برای یک نیاز. بیضایی با این فیلم به کودکان مسوولانه‌تر نگاه کرد. مسیری که بهرام بیضایی در ساخت آثار کودک طی کرد برای بسیاری از فیلمسازان دیگر چراغ راه بود و ترجیح دادند فیلمی برای کودکان بسازند که مخاطب را به فکر وادار کند. فکر می‌کنید نمایش چنین فیلم‌هایی پس از گذشت سال‌ها از ساختشان چه ویژگی‌هایی دارد؟ یکی از اتفاقاتی که با نمایش فیلم‌هایی چون «عمو سیبیلو» و «سفر» می‌افتد، این است که حداقل می‌توان سینمای کودک را در آن سال‌ها با الان مقایسه کنیم. چرا در این سال‌ها سینمای کودک جدی گرفته نمی‌شود؟ دیگر نکته مثبت نمایش این فیلم‌ها این است که می‌توانیم شیوه بیان فیلم‌های کودک امروز را با سال‌های دور مقایسه کنیم و ببینیم کدام‌یک تاثیرگذار‌تر است. با اینکه فیلم‌های امروز کودکان پر است از جلوه‌های ویژه، اما فیلم‌هایی در سال‌های گذشته ساخته شده که با اینکه در ساخت ساده‌تر بودند اما مفاهیم عمیقی داشتند و جذاب بودند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.