34 روز «تکاور»
امیر دریادار حبیبالله سیاری . فرمانده نیروی دریایی ارتش
در کشاکش تحرک دشمنان در این منطقه و آبوخاک و باوجود تندرویها و کارهایی که میکردند، ناگهان نیروی دریایی ارتش حرکتی عظیم انجام داد. برهههایی از آن دوران هشتسال، برهه نیروی دریایی بود، روز هنرنمایی نیروی دریایی. آن روز انصافا نیروی دریایی خوب کار کرد حالا ماجرای ناوچه پیکان را همه میدانند اما ماجرای اسکورت کشتیهای نفتکش را خیلیها نمیدانند. نیروی دریایی، ناوچهها و کشتیهای نفتکش را اسکورت کردند تا توانستند از این دریا عبور کنند. ما همهچیزمان به این نفت بند بود که میخواستند آن را قطع کنند، آنجا بود که نیروی دریایی تحرک خودش، موجودیت خودش و جوهر خودش را نشان داد. از فرمایشات فرماندهی معظم کلقوا در دیدار با جمعی از کارکنان نداجا به مناسبت سالروز نیروی دریایی در مورخه 7/9/86 ستاره درخشنده این پیروزیها تا نفخ صور بر تارک تاریخ نورافشانی خواهد کرد. حضرت امام خمینی(ره) در روند تاریخ در زمره سربلندی و غرور هر ملتی، روزهای درخشانی وجود دارد که ماندگاری و جاودانی ملت در سایه این ایام شکل میگیرد. بیشک سوم خرداد در روایت تاریخ ایران یکی از آن روزهاست که خاطره این حماسه، سالیان متمادی سینهبهسینه و از
نسلیبهنسل دیگر نقل خواهد شد و آموزگار ارزشهایی چون ایمان، غیرت و ایثار برای جوانان این مرزوبوم خواهد بود. فتح خرمشهر پیام مهمی به جهانیان بود که ملت شریف و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران آنگاه که پای دفاع از اسلام و ایران در میان باشد استوارتر از همیشه و تا آخرین قطره خون در صحنه خواهند بـــود. عملیات بیتالمقدس در تاریخ نظامی هشتسال دفاع مقدس بهعنوان برجستهترین عملیات پدافندی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران که تکاوران و دریادلان نیروی دریایی نیز نقش بسیار موثری در آن داشتند، ثبت شده است و امروز وقتی به گلزار شهیدان در شهرها و روستاهای کشورمان گذر و تاریخ نقشبسته بر سنگرها را مرور کنیم، شاهد هستیم که شهدای سومخرداد 1360 الگویی از ایثار و شهادتطلبی ملت مقاوم ایران هستند که چونان سپهری پرستاره بر تارک این سرزمین میدرخشند. اگرچه دفاع در مقابل اقدامات خصمانه عراق، با زمینهسازیهای دولت بعث با تعرضات و اشغال برخی نقاط مرزی مدتها قبل از شهریور1359 آغاز شده بود، ولی دولت بعثی در تاریخ 16شهریور 59 برخلاف قرارداد1975 الجزیره بهطور رسمی اعلام کرد که کلیه کشتیها باید با افراشتن پرچم عراق از آبراه
اروندرود تردد کنند که این اقدام، منجر به درگیریهای دریایی نداجا و رژیم بعثی در اروندرود شد. روز 26 شهریور 1359 صدام برخلاف موازین حقوقی بینالمللی طی نطقی در جلسه مجمع ملی عراق که نقش پارلمان آن کشور را داشت بهصورت یکجانبه قرارداد 1975 الجزیره را لغو و تاکید کرد: «عراق دیگر حقی برای ایران در شطالعرب (اروندرود) قایل نیست و حاکمیت خود را بر شطالعرب (اروندرود) اعمال خواهد کرد». متعاقب این اقدامات سرانجام در روز 31شهریور 59 مصادف با 22سپتامبر1980 تهاجم وسیع و سراسری ارتش بعث عراق به سرزمین مقدس کشورمان آغاز شد. هجوم وحشیانهای که منجر به یکی از طولانیترین و ویرانگرترین جنگهای دنیا پس از جنگ دوم جهانی و در عین حال افتخارآمیزترین حماسه تاریخ میهن عزیزمان شد. نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران نشانههایی که از اهداف پلید دشمن در تجاوز به میهن اسلامی دریافت کرده بود. نیروی دریایی با هواناوها و بالگردهای RH به بندر امام، آبادان، بهمنشیر و نیروهای تازهنفس، مهمات و آذوقه میرساند. هرچقدر نیرو از جنوب به آبادان منتقل میشد نیروی دریایی آنها را جمعآوری و در بندر امام پیاده میکرد. همه اینها توسط یگانهای
نیروی دریایی صورت میگرفت، با توجه به قابلیت هواناوها، تخلیه خانوادهها، انتقال مجروحان، رساندن آذوقه و مهمات و نیروهای تازهنفس بیوقفه توسط هواناوهای نیروی دریایی انجام میشد. در روزهای آغازین این تهاجم وحشیانه تنها مدافعان خرمشهر که مجموعا حدود یک تیپ شامل گردان یکم تکاوران دریایی بوشهر، عناصری از منطقه سوم دریایی خرمشهر، گردان 165مکانیزه از تیپ یکم لشگر و گردان 151پیاده با استعداد، 50درصد با عناصری از گردان ژاندارمری ساحلی خسروآباد، سپاهپاسداران آبادان و خرمشهر و نیروهای مردمی با پشتیبانی یک آتشبار 175میلیمتری مستقر در جزیره آبادان بودند که با شجاعت تمام با واردآوردن ضربات مهلک بر پیکر ارتش متجاوز، نیروهای دشمن را از همانروزهای اول در محور شلمچه- نهر خین و پلنو زمینگیر کردند و پس از پیوستن گردان تکاوران پایگاه دریایی منجیل و گردان دریافران داوطلب اعزامی از پایگاهدریایی تهران و یک گروهان تفنگدار دریایی از بوشهر و رزمندگان بسیجی در سختترین شرایط آمادگیوپشتیبانی ناشی از محاصره زمینی جزیره آبادان در مدت 34روز با خلق زیباترین صحنههای ایثار و شهادت از حریم شهری که نیروی دریایی در آن ریشه دارد،
کوچهبهکوچه و خانهبهخانه دفاع کردند بهگونهای که موجب شگفتی و حیرت دشمنان شد. در تاریخ 19مهر 59 درحالی که نبرد شدیدی در جبهه خرمشهر ادامه داشت لشکر 3 زرهی عراق با عبور از رودخانه کارون در محور مارد موفق شد تا 2/5کیلومتری سهراهی آبادان پیشروی کند. دشمن قصد داشت با عبور از ایستگاههای 12 و 7 وارد جزیره آبادان شود که با مقاومت دلیرانه مدافعان شهر متشکل از یگانهای تکاور دریایی و نیروهای مردمی مواجه شد و بهاجبار با پیشروی به سمت شرق، جاده آبادان به ماهشهر را قطع و بهمنظور محاصره آبادان به طرف جنوب پیشروی کرد، دشمن پس از دسترسی به رودخانه بهمنشیر در شمالشرقی آبادان مستقر شد و در مورخه 9/8/59 با تصرف سرپل در کرانهجنوبی بهمنشیر در منطقه ذوالفقاریه قصد تکمیل محاصره آبادان را داشت که با مقاومت دلیرانه تیپ تازهنفس قوچان و گردانیکم تکاوران دریایی و نیروهای مردمی مواجه شد. مدافعان قهرمان آبادان در این عملیات پس از انهدام نیروهای مستقر در سرپل و انهدام قطعات پل در حال احداث، تانک و نفربرهای متجاوز، ضمن پاکسازی کرانههای جنوبی رودخانه بهمنشیر، دشمن در حال عقبنشینی را تا جنوب جاده آبادان- ماهشهر و منطقه
میدانتیر، تعقیب و تلفات و ضایعات سنگینی را به آنان وارد آوردند. در عملیات کوی ذوالفقاریه و نخلستان ابوعبادی تعداد 820نفر از نیروهای دشمن کشته، 130نفر اسیر و مقادیر قابلتوجهی تجهیزات مهندسی، خودرو، تانک، نفربر و سلاحهای سبکوسنگین به غنیمت گرفته شد و دشمن با پذیرش شکست به شمالشرقی آبادان، عقبنشینی و مجبور به پدافند شد. این عملیات در تاریخ جنگ تحمیلی به واسطه اینکه روند تهاجمی دشمن متجاوز را به یک روند تدافعی تغییر داد، نقطه عطف مهمی در جنگ محسوب میشود. نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران علاوه بر حضور افتخارآمیز در صحنههای عملیاتدریایی و تامین منافع کشور در قلمرو دریایی، با بهکارگیری یگانهای زبده تکاوران و تفنگداران دریایی در دفاع از تمامیت ارضی کشور در این منطقه و به صحنهآوردن بالگردها و هواناوهای هوادریا در پشتیبانی عمومی آبادان در دوران محاصره، نقش مهمی را در دفاع از این بخش از سرزمین مقدس میهن عزیزمان ایفا کرده است. گروههای رزمی تکاوران و تفنگداران دریایی با استقرار در بخش شرقی خرمشهر، جزیره مینو، منطقه دیری فارم تا دهانه اروندرود، عملیات پدافند به صورت نقاط اتکا را تا عملیات
بیتالمقدس و آزادسازی خرمشهر اجرا کردند و همگام با سایر رزمندگان در آزادسازی خرمشهر قهرمان که در اوایل جنگ، مظلومانه آن را ترک کرده بودند، شرکت داشتند. پس از انجام عملیات ظفرمند بیتالمقدس و آزادسازی خرمشهر در تداوم ماموریتهای پدافندی از کرانههای شرقی اروندرود، میتوان به فعالیتهای زیر اشاره کرد: 1- انجام عملیات پدافند ضدموشکی با استقرار هدفهای فریبنده راداری و هدفهای کاذب و اجرای آتشهای ضدموشک، برای مقابله با موشکهای ساحل به دریای دشمن که علیه یگانهای شناور و کاروانهای تجاری از منطقه راسالبیشه شلیک میشدند. 2- ایجاد ایستگاههای راداری و شنود در نهر قاسمیه، قُفا، شهید اولاد، نهنگ و راسالبیشه. 3- انجام عملیاتهای نفوذی و ایذایی در سواحل غربی اروندرود بهمنظور شناسایی و ضربهزدن به دشمن در آن منطقه. 4- انجام نفوذ برونمرزی و انهدام سکو و دکل رادار سامانه موشکهای کرم ابریشم دشمن در منطقه راسالبیشه توسط تیم عملیات ویژه تکاوران دریایی. 5- اجرای آتشهای سنگین و مداوم بر روی مواضع دشمن و واردآوردن تلفات و ضایعات قابلتوجه به دشمن. 6- شرکت در عملیات والفجر8 و تصرف شبهجزیره فاو. 7- اجرای دو عملیات
تاخت علیه سکویالبکر (عملیات تکسا1 و تکسا2) از مبدا ایستگاههای دهانه اروندرود در سالهای 64 و 65. 8- انجام عملیات گشت و مراقبت در طول سواحل اروندرود. 9- عملیات مینریزی آفندی در آبراه خورعبدا... توسط تیم عملیات ویژه تکاوران دریایی. آینده از آن ملتی است که گذشته خود را بشناسد و از آن پند گیرد. خلاصه کلام اینکه «جلوگیری از دفن تاریخ، مستلزم توصیف تاریخ است.» فرماندهی معظم کلقوا امامخامنهای نیز فرمودهاند: «باید از حماسههای بهجامانده از جنگ برای جاریکردن این روحیه در امتداد تاریخ استفاده شود.» با آرزوی توفیقات بیش از پیش برای نظام مقدس ج.ا.ا. و رزمندگان دریادل و ولایتمدار، از خداوند متعال مسالت داریم که به یمن میلاد حضرت باقرالعلوم(ع) که جشن آزادی خرمشهر را شکوه دوچندانی بخشیده است، مدال افتخار همه ما را سربازی در رکاب فرزند زهرا حضرت ولیامر(عج) و نایببرحـقش، فـرمــاندهی مــعظم کـلقوا امام خامنهای، قـرار دهد. انشاءالله. قبل از آغاز تهاجم سراسری با تقویت پایگاه دریایی خرمشهر که در آن زمان منطقه سوم دریایی بود توسط یگانهای عملیات ویژه تکاوران برای حراست از مرزهای آبی کشور در این منطقه، با اقدامی
هوشمندانه و بهموقع، عمده یگانهای شناور ناوتیپهشتم را که در بندر خرمشهر مستقر بودند و میرفت تا با آغاز تهاجم دشمن در این آبراه محبوس شوند، بهخاطر به دست آوردن فضای مانوری کافی، به خارج از این آبراه، انتقال داد و با بهکارگیری آنها در عرصههای مختلف عملیاتی، برگهای زرینی را به تاریخ دفاع مقدس افزود. از آنجایی که اشغال خرمشهر به لحاظ راهبردی و تبلیغات سیاسی برای ارتش بعث از اهمیت بالایی برخوردار بود، به همین دلیل سرفرماندهی ارتش بعث با تخصیص توان رزمی بسیار بالا از نیروهای زرهی، مکانیزه و داشتن نیروهای مخصوص، رویای تصرف سهروزه خرمشهر را در سر داشت، در شروع جنگ، بحث خرمشهر و مقاومت 34روزه آن مطرح است. در آن ایام تفنگداران نیروی دریایی ارتش (ج.ا.ا.) به علت وجود پایگاهی که در ضلع جنوبی خرمشهر واقع شده بود در درگیریهای 34روزه مقاومت خرمشهر حضور فعال داشتند، محور کار دفاع 34روزه خرمشهر، نیروی دریایی ارتش (ج.ا.ا.)بود. ژنرال وفیقالسامرایی، رییس استخبارات رژیم بعث در بخشی از سخنان خود تحتعنوان ویرانههای دروازه شرقی اینگونه مینویسد: ما زمانی توانستیم خرمشهر را اشغال کنیم که مقاومت آخرین تفنگداران
دریایی ایران را شکستیم. راهبرد دشمن بعثی این بود که ظرف یکهفته در میدان آزادی تهران مصاحبه مطبوعاتی داشته باشد اما 34روز پشت مرزهای خرمشهر درجا زد. کسانی که در آن دوران 34روزه آنجا بودند و جنگیدند به یاد دارند که حتی یکثانیه هم صدای رگبار و شلیک گلولهها و توپها قطع نمیشد، تکاوران نیروی دریایی نقش تعیینکنندهای در مقاومت 34روزه خرمشهر داشتند. در واقع، دشمن آنجا شکست خورد. به این معنا که وعده فتح سهروزه خرمشهر 34روز طول کشید. اما شکست بعدی در کجا بود؟ در کوی ذوالفقاریه. چه کسانی آنجا بودند، همان گردان سرهنگ کهتری معروف به امیر آبادان و ناخدا صمدی که فرمانده تکاوران دریایی بود، با مقاومت همینها بود که دومین شکست دشمن در کوی ذوالفقاریه رخ داد. در بحث محاصره خرمشهر و آبادان راهآبی برای تردد پیشرو بود و از همین راهآبی بود که مهمات منتقل میشد و مهاجران نیز از طریق آب به آبادان تردد داشتند. در سال 1360حصر آبادان رفتهرفته کامل میشد و در آستانه سقوط بود، آنجا و در آن شرایط، نیروی دریایی میدانداری میکرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.