|

وزیرخارجه آمریکا در «شورای امنیت» سازمان‌ملل: از ایران می‌خواهیم با «داعش» مقابله کند

عراقچی: «بغداد»، «اربیل» و «آمرلی» را از دست «داعش» نجات دادیم

شرق: یک‌روز می‌گوید: «مخالف شرکت ایران در نشست ضد «داعش» در پاریس هستیم» و اما روز دیگر می‌گوید: «از همه کشورها از جمله ایران می‌خواهیم در مبارزه با «داعش» نقش داشته باشند.» این مواضع متفاوت را «جان کری» وزیر خارجه آمریکا در زمانی کمتر از یک هفته اتخاذ کرد. او از موضع اخیرش که به‌نوعی پذیرفتن نقش ایران در مبارزه با تکفیری‌های «داعش» نیز محسوب می‌شود، در نشست شورای امنیت سازمان‌ملل رونمایی کرد؛ نشستی که به‌منظور بررسی وضعیت عراق و اقدامات تکفیری‌های «داعش» برگزار شد. در این نشست «محمدجواد ظریف» وزیرخارجه ایران نیز دعوت بود اما «عباس عراقچی» معاون وزیر خارجه به‌جای او در شورای امنیت حضور یافت. «کری» در آغاز سخنان خود با تصور اینکه «محمدجواد ظریف» در این نشست حضور دارد، گفت: «همه کشورها از جمله ایران، که وزیرخارجه‌اش امروز اینجاست، نقشی در مبارزه با این گروه بازی می‌کنند.» به گزارش «تسنیم» وزیر امور خارجه آمریکا در ادامه سخنانش خطاب به حاضران گفت که «در مقابله با «داعش» تنها یک گزینه داریم و مبارزه با آن با ائتلافی بین‌المللی که این مبارزه چه در عراق و چه در سوریه یا در هر جای دیگر باشد، باید انجام شود.» «جان کری» تاکید کرد: «از همه کشورها از جمله ایران می‌خواهیم که به ایفای نقش در مقابله با «داعش» بپردازند.» این سخنان «کری» در حالی مطرح می‌شود که در جریان تدارک کشورهای غربی برای برگزاری کنفرانس پاریس با موضوعیت مبارزه با «داعش»، آمریکا از جمله مخالفان حضور ایران در این ائتلاف بود؛ نشستی که وزیرخارجه ایران در شورای روابط خارجی آمریکا آن را نشست «توبه‌کاران» توصیف کرده بود. در این نشست برخلاف رویه موجود بین تهران و واشنگتن که هنگام سخنرانی مقامات یکدیگر، سالن را ترک می‌کنند، نه «جان کری» و نه «عباس عراقچی» صحن شورای امنیت را ترک نکردند و کامل به سخنان یکدیگر گوش دادند. این امر می‌تواند نشان‌دهنده همسویی دو طرف در مبارزه با تکفیری‌های «داعش» باشد؛ اما این همسویی لااقل در برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده از جمله نشست پاریس مشهود نبود. اما برخی ناظران توجیه این اقدام را حفظ متحدان منطقه‌ای برای آمریکا می‌دانند؛ آنطور که از سخنان فواد معصوم، رییس‌جمهوری عراق در نشست پاریس پیدا بود، برخی کشورها از جمله عربستان مخالف حضور ایران در این ائتلاف بودند. ضمن آنکه لابی اسراییل در آمریکا نیز خواهان حضور فعال ایران در ائتلاف ضد«داعش» نیست، زیرا چنین حضوری، به ارتقای نفوذ منطقه‌ای ایران منجر می‌شود. حالا پس از پایان آن نشست یک‌روزه که سه‌شنبه هفته گذشته برگزار شد، آمریکا و وزیرخارجه‌اش رویکردی جدید اتخاذ کرده‌اند. مخالفت آمریکا با دعوت از ایران به کنفرانس پاریس، در شرایطی بود که برخی مقامات فرانسوی از جمله «فرانسوا اولاند» رییس‌جمهوری، نسبت به دعوت از ایران ابراز تمایل کرده بودند که این تمایلات با مخالفت آمریکا منتفی شد. اما مخالفت آمریکا با دعوت از ایران برای شرکت در نشست‌هایی با موضوعات منطقه‌ای تنها به نشست پاریس خلاصه نمی‌شود، پس از شروع بحران سوریه، دو کنفرانس متشکل از برخی کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در «ژنو» سوییس برای بررسی وضعیت سوریه از سوی سازمان‌ملل برگزار شد. در جریان دعوت از کشورها برای شرکت در «ژنو2» در بهمن‌ماه سال گذشته، دعوت «بان‌کی‌مون» از ایران برای شرکت در این نشست با واکنش منفی آمریکا روبه‌رو شد؛ تا آنجا که برخی مقامات آمریکایی به‌طور مستقیم از دبیرکل خواستند دعوت ایران را پس بگیرد که او نیز چنین کرد و پس از چند ساعت دعوت را هنوز به تهران نرسیده، از ایران پس گرفت. اواخر خردادماه گذشته هم، پس از اوج‌گیری فعالیت‌های تروریستی «داعش» در عراق، «جان کری» گفته بود که آمریکا آماده مذاکره با ایران درباره عراق است. او در عین حال گزینه همکاری نظامی با ایران برای مبارزه با «داعش» را غیرممکن ندانسته بود. اما پس از آن بود که دیپلمات‌های ایرانی این سخنان را رد کردند. «حسین امیرعبداللهیان» معاون عربی آفریقایی وزارت خارجه اعلام کرد که برای مبارزه با «داعش» نیازی به همکاری با آمریکا نیست. با ارسال پالس‌های منفی از سوی تهران، مقامات آمریکایی نیز از عدم هرگونه همکاری با ایران در این زمینه سخن گفتند. با ادامه پیشروی‌های «داعش» در عراق و عدم‌واکنش عملی آمریکا به آن، لحن تهران نیز تندتر شد و واشنگتن را به فریبکاری درمورد مبارزه با تروریسم متهم کرد. سکوت آمریکا نهایتا با حملات هوایی هواپیماهای بدون سرنشین آمریکایی به مواضع «داعش» در عراق شکسته شد که مقامات آمریکایی این حملات را اقدامی جهت حمایت و حفاظت از اماکن کنسولی و دیپلماتیک خود عنوان کردند. در این بین برخی مقامات آمریکایی از جمله سخنگوی وزارت خارجه آمریکا از مذاکرات ایران و آمریکا درخصوص برخورد با «داعش» سخن گفتند؛ مذاکراتی که خود در حاشیه مذاکرات دوجانبه هسته‌ای ایران و آمریکا در تابستان سال جاری بود. اما این ادعای آمریکایی‌ها همواره از سوی وزارت خارجه ایران رد شده است. عراقچی: «بغداد»، «اربیل» و «آمرلی» را از دست «داعش» نجات دادیم در نشست عصر جمعه (بامداد شنبه تهران) شورای امنیت، معاون حقوقی و بین‌الملل وزارت خارجه ایران در غیاب محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان راهی این جلسه شد. عراقچی پس از نشست شورای امنیت علت نیامدن ظریف به این نشست را مشغله کاری عنوان کرد. به‌گزارش «ایرنا»، «عباس عراقچی» در این نشست با بیان اینکه «ایران از ابتدا با تروریسم مقابله کرده است»، گفت: «ما «بغداد»، «اربیل» و «آمرلی» را از دست «داعش» نجات دادیم، همچنین مستشاران و کمک‌های ایران، پیش از رسیدن هر کمک دیگری آنجا مستقر شده بودند. دولت ایران به همین شکل برای کمک به دولت عراق و دیگر دولت‌های تهدید‌شده توسط «داعش» آماده است.» روز چهارشنبه هم «ظریف» در مصاحبه‌ای با نشنال‌اینترست گفته بود: «اگر کسی کمک کرده تا بغداد و اربیل از شر «داعش» نجات یابند، آن ایران بوده است.» «عراقچی» همچنین تاکید کرد: «هرنوع ابتکار عمل واقعی برای اصلاح معضلات منطقه‌ای باید از درون منطقه آغاز شود و براساس همکاری منطقه‌ای باشد»، وی افزود: «ما به‌طور کامل حرکت کلیشه‌ای پیوست‌کردن نام اسلام به فعالیت‌های خشونت‌بار و خونین که توسط چنین گروه نفرت‌انگیزی انجام می‌شود را رد می‌کنیم. این چیزی بیشتر از یک‌سازمان تروریستی نیست که از درون آشوب ایجاد‌شده و کمک داده‌شده به آن در دهه گذشته، رشد کرده است.»معاون وزیر خارجه ادامه داد: «دولت به‌اصطلاح اسلامی (داعش) یک‌پدیده جدید نیست؛ این و گروه‌های مشابه به‌دنبال حمله به عراق و در طول سال‌های اشغال و بی‌ثباتی پس آن، گسترش یافته‌اند. در بحران سوریه و حمایتی که آنها از کشورهای خاص و بخش‌هایی از داخل و خارج منطقه دریافت کردند، یک‌زمینه جدید برای رشد یافتند، یک‌دلیل جدید دروغین ساختند و تبدیل به هیولایی شدند که حتی حامیان خود را تهدید می‌کنند.» «محمدجواد ظریف» هم در گفت‌وگو با «نشنال اینترست» گفته بود که «داعش با کمک آمریکا و متحدانش در منطقه تبدیل به هیولا شده است.» به‌گفته عراقچی، مداخله‌های نظامی و غیرنظامی ماجراجویانه در منطقه و در پی آن امواج کشتار و دشمنی‌های خونین به رادیکال‌شدن جوانان آسیب‌پذیر کمک کرده و شرایط کاملی را برای باندهای تبهکار افراط‌گرا به‌وجود آورده است تا به‌نفع خود از آن سود ببرند. او ادامه داد: «من فکر نمی‌کنم کسی مخالف من باشد که امروز، افراطی‌گری در خاورمیانه مستحکم‌تر و گسترده‌تر از سال 2001 است.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.