رحیمی، سخنگوی «عبدالله» در گفتوگو با «شرق»:
تقلب گسترده «کرزای» به نفع «غنی» قابل چشم پوشی نیست
فریبا پژوه
جنگ داخلی در افغانستان همچنان ادامه دارد و روزی نیست که خبرهایی از کشتهشدن مردم توسط طالبان یا بمبگذاری در مناطق مختلف این کشور به گوش نرسد. این در حالی است که بحران اعلام نتایج انتخابات ریاستجمهوری در افغانستان توجه به مشکلات دیگر در این کشور را تحتالشعاع قرار داده و به حاشیه رانده است. کشمکشهای شش ماهه انتخاباتی در همسایه شرقی رفتهرفته آثار مخرب خود را بر زندگی روزمره شهروندان افغان نشان میدهد بهطوری که دولت افغانستان اعلام کرده برای پرداخت حقوق کارمندان دولتی به کمک فوری 537میلیوندلاری از سوی جامعه جهانی نیازمند است. روند فرسایشی اعلام نتایج انتخابات در افغانستان تاکنون دو برنده داشته است و به قول عبداللهعبدالله توافق انتخاباتی، بازندهای ندارد. بهنظر میرسد واژه دموکراسی و انتخابات دستکم در ماجرای انتخابات افغانستان رنگباخته و از درون تهی شده است و میتوان این رویه را یک اعجاز افغانی در شیوه برگزاری انتخابات نامید. مجیبالرحمن رحیمی، سخنگوی رسمی ستاد انتخاباتی عبداللهعبدالله در افغانستان تایید میکند که اعلام نتایج انتخابات بیش از حد انتظار طولانی شده است اما او حامد کرزای رییسجمهوری
فعلی افغانستان را که 14سال است در این سمت قرار دارد، مسوول مستقیم بحران انتخاباتی افغانستان میداند. سخنگوی ائتلاف اصلاحات و همگرایی در گفتوگو با «شرق» تاکید میکند که دولت عبدالله در صورت پیروزی قصد دارد نقش پارلمان را در تصمیمگیریها برای کشور پررنگ کند و همچنین شوراهای محلی که در افغانستان به آن شوراهای ولسوالی میگویند را مورد توجه بیشتری قرار دهد. به گفته مجیبالرحمن رحیمی که خود دانشآموخته دانشگاه ایسکس انگلستان است در نگاه تیم حامی عبداللهعبدالله مسوولان دولتی باید به مردم پاسخگو باشند و این یک اصل برای دکتر عبدالله است و اگر او در انتخابات ریاستجمهوری پیروز شود قدرت را به مردم باز میگرداند. گفتوگو با سخنگوی رسمی ستاد عبداللهعبدالله با «شرق» را بخوانید: در چند روز گذشته و پس از درگیریهای ششماهه بر سر اعلام نتایج انتخابات ریاستجمهوری افغانستان سرانجام خبرهایی از نزدیک شدن به توافق میان هر دو نامزد رقیب در انتخابات ریاستجمهوری افغانستان شنیده میشود. هر چند پیشتر و پس از سفر جان کری وزیر امور خارجه ایالات متحده خبرهایی از این دست منتشر شده بود. در حال حاضر جزییات توافق احتمالی
میان عبداللهعبدالله و اشرفغنی احمدزی چیست و چقدر به واقعیت نزدیک است؟ سند مورد توافق در زمان حضور جان کری شامل یک سمت جدید با عنوان رییس اجرایی ایجاد بود که قرار شد زیر نظر رییسجمهور فعالیت داشته باشد. در بخش سیاسی توافقات نیز باید یک کمیته مشترک برای تشکیل حکومت وحدت ملی از سوی هر دو ستاد انتخاباتی ایجاد میشد. قرار بود این کمیسیون از سه کمیته کاری تشکیل شود که در تشکیل یک کمیسیون آن اختلافنظرهای زیادی بین نمایندگان دو ستاد به وجود آمد. اختلافنظرها در کمیته کاری ساختار حکومت وحدت ملی در مورد چشمانداز قدرت و نحوه شکلدهی حکومت وحدت ملی بود. ائتلاف اصلاحات و همگرایی که از نامزدی دکتر عبدالله در انتخابات حمایت میکند، بارها اعلام کرده که قدرت باید غیرمتمرکز باشد. ما و عبدالله هم این قول را به مردم افغانستان داده بودیم که اگر در انتخابات ریاستجمهوری پیروز شویم قدرت را به مردم باز میگردانیم. نظام ریاستی در افغانستان را به نظام پارلمانی تغییر میدهیم و نقش پارلمان را در تصمیمگیریها برای کشور پررنگتر میکنیم. همچنین نقش شوراهای محلی که در افغانستان به آن شوراهای ولسوالی میگویند را
موردتوجه بیشتری قرار میدهیم. در نگاه تیم حامی عبداللهعبدالله، مسوولان دولتی باید به مردم پاسخگو باشند و این یک اصل برای دکتر عبدالله است. این خواست ما در حالی بود که ائتلاف تحول و تداوم از تمرکز قدرت و از شیوه حکومت ریاستی قدرت که در شخص رییسجمهور متمرکز است حمایت میکنند. این ائتلاف مخالف این هستند که والیهای مراکز استان از قدرت عمل بیشتری برخوردار باشند و در مجموع به تمرکز قدرت در یک فرد باور دارند. این نوع نگاه باعث ایجاد یکی از عمدهترین مشکلات در چشمانداز توافق در رابطه با استقرار حکومت وحدت ملی است. ما در ائتلاف اصلاحات و همگرایی میخواهیم گامی به سمت غیرمتمرکز شدن دولت برداریم به طوریکه قدرت به صورت مساوی بین نخستوزیر و رییسجمهور تقسیم شود و هر دو تیم حامی دو کاندیدای انتخابات ریاستجمهوری افغانستان در ساختار قدرت نقش داشته باشند. اما طرف مقابل در تیم تحول و تداوم بر این مساله اصرار دارند که بر اساس نظر رییسجمهور و طبق قانون اساسی قدرتمطلق باید در دستان رییسجمهور باشد. اختلافنظر بین این دو نامزد انتخاباتی و حامیان آنها از روز اول وجود داشته هر چند تا امروز با مذاکراتی که انجام شده
احتمال رسیدن به یک توافق نهایی به دست آمده است. اما بیشک در هر توافقی که صورت بگیرد باید جایگاه رییسجمهور و نخستوزیر مشخص شود و نخستوزیر باید ریاست اداره کابینه و هیات وزیران را بر عهده داشته باشد. به نظر من هر دو نامزد و حامیان آنها علاقهای به ایجاد بحران در کشور ندارند و ما امیدواریم با سفرهای اخیر مقامات سازمانملل به افغانستان به نتایج مشترکی دست بیابیم. آقای رحیمی! در حال حاضر دنیا شاهد تحولات در افغانستان است. از یک سو شما از نقش مردم و لزوم حضور موثر شهروندان افغان در لایههای قدرت میگویید و از سوی دیگر با توجه به وضعیت بحرانی که امروز سرنوشت انتخابات ریاستجمهوری در افغانستان را به انزوا برده شهروندان و مردم افغانستان بیشترین آسیب را از بیثباتی حاصل از نزاع به وجودآمده در کسب قدرت میبینند. نظر شما در این زمینه چیست؟ باید یادآور شوم که نظام سیاسی در افغانستان توسط رای مردم تعیین میشود اما متاسفانه در چند ماه گذشته عدهای تمامیتخواه که هنوز هم خواهان این هستند که قدرت را در دست یک گروه مشخص حفظ کنند، مثلثی را برای حفظ تمامیتخواهی خود تشکیل دادهاند. یک ضلع این مثلث در
دفتر رییسجمهورفعلی حامد کرزای قرار دارد. ضلع دیگر این مثلث در ستاد اشرفغنی احمدزی، مسوولان بلندپایه دولتی و پلیس افغانستان قرار دارد. این افراد با همکاری هم تقلبی گسترده را در جریان برگزاری انتخابات ریاستجمهوری افغانستان برنامهریزی و سازماندهی کردند و بهطور عملی روند دموکراتیک انتخابات در افغانستان را با بنبست مواجه کردند. بر اساس روند یک انتخابات سالم هر شهروند به مثابه یک رای است اما متاسفانه عدهای در مناطق ناامن این کشور صندوقهای رای را پر کرده و روند انتخابات را به انحراف کشاندهاند. حالا ما در تیم اصلاحات و همگرایی به خاطر قربانی نکردن مردم و بیتوجهی به رای و نظر آنها هنوز در برابر کسانی که تقلب کردهاند و میخواهند از طریق تقلب به قدرت برسند ایستادگی کردهایم. من با شما موافق هستم که مردم افغانستان در این میان محق هستند و کسانی باید پاسخگوی پایمالشدن حقوق مردم باشند که تقلب گستردهای را برنامهریزی و اجرا کردهاند. به هر حال امروز در متن جامعه افغانستان فریادهای دادخواهانه زیادی در دفاع از مردمسالاری وجود دارد که تاکنون رودرروی متقلبان ایستاده است و ما امیدواریم که این نداها سرانجام باعث
ایجاد اصلاحات در کشور من بشود. حامد کرزای قریب به 14سال است که در مسند قدرت در افغانستان تکیه کرده است. به هر حال او در شرایط حساسی قدرت را در دست داشته است. به نظر شما نقش آقای کرزای در آنچه امروز در افغانستان به وجود آمده است، چیست؟ من به صراحت میگویم این اوضاع بحرانی موجود در افغانستان به طور مستقیم از سوی آقای کرزای و دفتر ایشان در ارگ ریاستجمهوری هدایت و سازماندهی شده است. تقلبهای گسترده و اعمال نفوذ و همچنین حمایت بیدریغ او از نامزدی آقای غنی در انتخابات غیرقابل چشمپوشی است و ایشان مسوول درجه یک مسایل موجود در افغانستان است. تاکید میکنم که رقیب آقای عبدالله از حمایت ویژه و گسترده حامد کرزای برخوردار است و این در حالی است که ما امیدوار بودیم افغانستان با رای مردم شاهد تغییر قدرت سیاسی در آرامش و امنیت باشد. متاسفانه مدیریت ایشان این شانس را به مردم افغان نداد تا بتوانند ماحصل حضور خود در انتخابات را بدون دغدغه ببینند. هنوز هم حدس و گمانهایی وجود دارد که اگر دو نامزد انتخاباتی به نتیجهای واحد دست نیابند، آقای کرزای قصد تشکیل دولت موقت را دارد. هرچند تیم اصلاحات و همگرایی از
یکسو و جامعه جهانی از سوی دیگر با قاطعیت روبهروی این تصمیم احتمالی رییسجمهور فعلی خواهد ایستاد. بههرحال من فکر میکنم آقای عبدالله از حمایت گستردهای برخوردار است و گروههای فشار هنوز بهطور متمرکز در افغانستان جان نگرفتهاند و توانایی این را ندارند که مسالهای برای دکتر عبدالله ایجاد کنند و ما هم براساس یک فطرت صلحجویانه و با روش اصلاحطلبی این بحران را پشتسر میگذاریم. دستکم در 50سال گذشته حضور خارجیها در تحولات افغانستان، در جنگ و صلح در این کشور تاثیر مستقیم داشته است. در ماههای پس از برگزاری انتخابات هم مقامات آمریکایی و سازمانمللمتحد برای حل بحران کنونی سفرهایی به افغانستان داشتهاند. نظر شما درباره حضور خارجیها در افغانستان چیست و آنها در حل مساله انتخابات در افغانستان تا حد امکان چانهزنی میکنند؟ همکاری و تلاش جامعه بینالمللی برای حل بحران در افغانستان قابل تقدیر است. مدتزمانی به طول انجامید که نوارهای صوتی و اسناد انکارناپذیری توسط تیم اصلاحات و همگرایی منتشر شد که این اسناد نشان میدهد تقلب گستردهای در انتخابات رخ داده است و ما این اسناد را به جامعه جهانی نیز
ارایه کردهایم. هرچند پیش از این، ایالات متحده و اتحادیه اروپا علاقهمند بودند که در رابطه با مساله تقلب در انتخابات واکنشی داشته باشند ولی نقش اصلی را به سازمانملل واگذار کردند. وظیفه اصلی نمایندگان سازمانمللمتحد در انتخابات افغانستان نظارت بر روند انتخابات و پس از آن تفتیش و بازرسی آرا و موارد تقلب است. به نظر ما این سازمان نتوانسته به طور دقیق به وظایف خود عمل کند و در برخی موارد کار کارشناسی خود را انجام نداده و ملاحظات سیاسی را در اولویت قرار داده است. به هر حال هنوز زود است که ما نظر نهایی و دیدگاههای خود را در مورد عملکرد نمایندگان سازمانملل بهطور رسمی اعلام کنیم. البته ما امیدواریم که نمایندگان کشورهای خارجی بهخصوص آمریکاییها نسبت به تقلبهای گسترده انتخاباتی به طور واضح و روشن و قاطعانه نظر خود را اعلام کنند. به هر حال این کشورها مدعی حمایت از روندهای دموکراتیک هستند و ارزشهای مردمسالاری تاکنون پیامی قاطع در رویارویی با تقلب آشکار نداشتهاند و ما از این مساله نگرانیم. این نوع نگاه آنها به روند دموکراتیزاسیون در افغانستان آسیب میزند. بیشک بحران مشروعیت به واسطه تقلب در دولت آقای
کرزای افزایش یافته است و تقاضای ما از نیروهای خارجی این است با ماجرای انتخابات، بیطرفانه برخورد کنند و با تکیه بر ارزشها و اصول مردمسالاری به قضاوت در مورد نتیجه انتخابات بنشینند تا حکومتی که در آینده افغانستان شکل میگرید برخاسته از اراده مردم باشد و نه برخاسته از تقلب. اگر آقای عبدالله بهزودی بهعنوان رییسجمهور انتخابات شوند، موضع ایشان در مورد خروج کامل نیروهای آمریکایی و ناتو از افغانستان چطور خواهد بود؟ پیش و پس از برگزاری انتخابات در ششماه گذشته هردو ستاد انتخاباتی آقای عبدالله و آقای احمدزی در مبارزات انتخاباتی خود وعده داده بودند که قرارداد امنیتی را که دولت حامد کرزای از امضای آن سر باز زد، با ایالات متحده آمریکا امضا میکنند. به هر حال باید توجه داشت که کمکها و همکاریهای درازمدت و استراتژیک نیروهای بینالمللی به افغانستان با توجه به ضرورتهای این کشور و ارتش و نیروهای مسلح ما، مسالهای حیاتی برای افغانستان است. اگرچه مساله بقا یا خروج نیروهای خارجی از افغانستان بحثی است که بیش از اینکه به خواست مقامات افغان وابسته باشد به نوع سیاستهای کشورهای غربی بستگی دارد. اگر آنها
تصمیم بگیرند که از افغانستان خارج شوند، بیشک ما برای این تصمیم آنها احترام قایلیم و همچنان علاقهمند هستیم که روند همکاری آنها با افغانستان ادامه پیدا کند. به هر حال ارتش افغانستان و نیروهای مسلح این کشور بعد از انتقال مسوولیتهای امنیتی نشان دادند که توانایی دفاع از مرزها را دارند و نقش جامعه جهانی و بینالمللی بعد از کنفرانس ولز در بریتانیا هم یک نقش کمکی و آموزشی است که امیدوار هستیم در درازمدت ادامه پیدا کند. در صورت پیروزی آقای عبدالله در انتخابات ریاستجمهوری و بازگشت وی به قدرت برنامه دولت او برای ارتباط با همسایه غربی؛ ایران، چیست و چطور میخواهد روابط خود را با ایران ادامه یا گسترش دهند؟ افغانستان و جمهوری اسلامی ایران رابطه طولانی تاریخی، فرهنگی و دینی دارند و این رابطه ریشههای عمیقی دارد. دکتر عبدالله هم در دورههای مختلف در تحکیم این رابطهها و رشد و گسترش این رابطه نقش داشته است. رابطه ایشان در دورههای مختلف از جمله در دوران جهاد، دوران مقاومت مردم افغانستان و هم در زمانی که ایشان بهعنوان وزیر خارجه افغانستان فعالیت میکردند و در زمانی هم که بهعنوان رهبر اپوزیسیون در
افغانستان فعالیت داشتند، با دولت جمهوری اسلامی ایران حسنه بود و حسنه هست و انشاءالله ایشان در دولت آینده خود برای تقویت و گسترش این روابط تلاش خواهد کرد. ما امیدواریم که جمهوری اسلامی ایران بهعنوان کشور همسایه و دوست و برادر کشور افغانستان، در روند بازسازی و استقرار صلح و ثبات و همچنان مبارزه با کشت و قاچاق موادمخدر و مبارزه با تروریسم که امنیت هر دو کشور را تهدید میکنند، همکاریهای گستردهتری داشته باشیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.