طنین صدای «مجمععمومی»
یوسف مولایی . استاد حقوق بینالملل
صدا، صدا و صدا. دنیایی از کلام با آهنگها و زبانهای مختلف در مجللترین فضای سیاسی جهان طنین میاندازد. صلح برای همه، مهربانی برای همه، رفاه و سعادت برای همه؛ بیایید دستهای همدیگر را به گرمی بفشاریم، محیط زیست جهان را از تهدید و نابودی رها سازیم، ترس را از دوش زندگی برداریم، به تیمار دلشکستگان بپردازیم، اشک را از چشمان یتیمان بزداییم و لبخند بر لبان گرسنگان و بیکاران بنشانیم. سالن در ضرباهنگ کلمات به اوج هیجان و التهاب میرسد. آنسوتر، اما غرش توپها و انفجار مینها و بمبها به سخنان شاعرانه ضیافت بزرگ، نیشخند میزند: دست از فریب و تعارف بردارید، هرچه آنجا میگذرد نمایشی بیش نیست. واقعیت جهان امروز در میدان نبرد تعریف میشود. ما صدای واقعی شما هستیم. کلمات زیبا کالای بزککرده است که از معنا تهی است. سالهاست که این میهمانی بزرگ در میان زرقوبرق چراغها و آراستگی لباسها فرصتی برای لمدادن و چرتزدن روی مبلهای مجلل فراهم کرده است. در میهمانی بزرگان، وعدههای خشک و خالی میان دیپلماتهای خوششانس توزیع میشود. این سالن مغرور، در آستانه هفتادمین سالگرد خود بیش از هرجای دیگر در میان تعارفات دیپلماتیک، به
خوابهای پنهان میهمانان خود روی مبلهای راحت عادت کرده است و همزمان با دستهایی که برای سخنان نشنیده به صدا در میآیند، با کلمات و طنز، کتاب خاطرات خود را مینگارد. او به یاد میآورد که فیدل کاسترو بیش از سهساعت با هیجان تمام به خفتگان سالن، راه زندگی بهتر را زمزمه کرد. و قذافی در مقابل چشمان بسته میهمانان، منشور سازمانمللمتحد را پاره کرد و انسانی با آرزوهای بسیار بلند، چنان غرق در خیالات خود شد که نور توهم را در سر خود چرخاند. این سالن همچنین بارها شاهد بیحرمتی بعضی از میهمانان به سخنرانان بوده و لحظاتی را به یاد میآورد که یک سخنران با شور و حرارت، تمام جهان ایدهها و آرزوهای خود را به تصویر میکشد و میهمانان ناراضی برای دودکردن سیگار یا میلکردن قهوه، سالن را بهطور دستهجمعی ترک میکنند. سالن همچنین به یاد میآورد دوران سخنرانی کودکی خود، صفحه خطخطی شده را بهعنوان هنر نقاشی به حضار نشان میدهد و از خنده معنیدار حضار برآشفته میشود. این تصویر کلی سالن مجمععمومی است که با رنگ اغراق، تزیین شده، واقعیت این است که مجمععمومی سازمانمللمتحد بزرگترین و مهمترین کنفرانس جهانی است که در آن ایدهها،
دغدغهها و راهحلها و طرحها بهصورت دیپلماتیک مطرح شده و فرصت تبادلنظر و هماندیشی فراهم میشود. از اینرو، حاشیههای نشست مجمع بهلحاظ فنی و کارشناسی از اهمیت بیشتری برخوردار است که در سالنهای کاری حاشیه سالن مجمععمومی مذاکراتی جدی میان هیاتهای دیپلماتیک صورت میگیرد و ظرفیتها و قابلیتهای سازمانملل برای ایجاد فضای مناسب و فرصت ارزنده در نشستهای کاری مورد استفاده قرار میگیرد. هیات نمایندگی و رییسجمهور ایران امسال هم برنامه فشردهای از ملاقاتها، دیدارها و مصاحبهها را در دستور کار خود قرار دادهاند. در گام نخست، رییسجمهور ایران برای ارایه تصویری متفاوت و دلپذیر از فضای سیاسی، اقتصادی و امنیتی ایران پشت تریبون داغ قرار خواهد گرفت و بدون تردید توجه زیادی را به خود جلب خواهد کرد. بدون شک، مشاوران ایشان قبلا درخصوص شکل و محتوای بیانات ایشان توصیههای لازم را ارایه خواهند داد. سخنرانیای کوتاه و دور از حاشیه که در برگیرنده پیشنهادات و راهحلهای واقعبینانه و سازنده باشد، میتواند از نظر تغییر نگاهها و سیاستها نسبت به ایران موثر باشد. تاکید بر اراده مصمم ایران در گرهگشایی از پرونده هستهای و
گزارش دقیق از مسیری که ایران تاکنون طی کرده است و نقشه و راه آینده، میتواند فضای سیاسی، همدلی و همراهی بینالملل را فراهم کرده و تحتتاثیر فعالیت نیروهای مستقل صلحطلب، انعطافی در مواضع آمریکا و متحدانش ایجاد کند. راهحلهای ایران برای مبارزه با تروریسم و افراطیگرایی مخاطبان علاقهمندی پیدا خواهد کرد. علاقهمندی دولت نیز به بهبودی جایگاه قانون در مناسبات اجتماعی و اقتصادی و توجه ویژه به حقوق شهروندان نیز کنجکاوی حاضرین را برخواهد انگیخت. نقشه راه اقتصادی و چگونگی خروج از رکود تورمی نیز با استقبال روبهرو خواهد شد. در مجموع، اگر رییسجمهور با آمار و ارقام ضمن ارایه تصویر واقعبینانه از تنگناهای اقتصادی، افق آینده را روشن ترسیم کند و فضا را برای سرمایهگذاری و گسترش مناسبات اقتصادی مساعد توصیف کند، حضار تا حدودی از عادت و سنت چرتزدن روی مبلهای راحت دست خواهند کشید. اگر همه امور طبق برنامه سامان یابد، دیپلماتهای ایران در سالنهای حاشیه مجمععمومی روزهای پرکاری را پشتسر خواهد گذاشت. کسی چه میداند، احتمال دارد نسبت به پارسال یکگام به جلو برداشته شود و در یکتصادف شاید از پیش برنامهریزیشده،
رییسجمهور آمریکا با رییسجمهور ایران سلام و احوالپرسی کند و لبخند و نگاههای متفاوت مبادله و رییسجمهور ایران به مرد اول این میهمانی تبدیل شود و تیتر اول روزنامهها و رسانهها را به خود اختصاص دهد. «لبخند» و «کلید» شاید وارد خاطرات ماندگار مجمععمومی شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.