|

اعطای خودمختاری پارلمان اوکراین به دو منطقه شرقی

رویای شکننده «کی‌یف»

نوید نزهت:داستان از نوامبر سال گذشته آغاز شد، هنگامی که ویکتور یانکوویچ، رییس‌جمهور مخلوع اوکراین، از امضای توافقنامه همکاری با اتحادیه اروپا سر باز زد. امروز اما پس از گذشت 10‌ماه از آن روز و کشته‌شدن حدود دوهزارو900نفر از شورشی‌های هوادار روسیه و نیروهای دولتی اوکراین و آوارگی بیش از 600هزارنفر از ساکنان شرق آن کشور، امضای پترو پروشنکو و پارلمان اوکراین بر این توافقنامه هزارو200 صفحه‌ای نشسته است. سرگردانی اوکراین مابین شرق و غرب البته بیش از دو دهه است که ادامه دارد. با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، روسای ‌جمهور اوکراین یکی پس از دیگری فرمان را به جهت مخالف پیچیده‌اند. با این حال، رای مثبت روز سه‌شنبه پارلمان‎‌های اوکراین و اتحایه اروپا به توافقنامه همکاری‌ای که اوکراین را ملزم به رعایت استانداردهای اتحادیه اروپا در زمینه‌های حقوق بشر، امنیت، کنترل تسلیحات و مهم‌تر از همه، تجارت آزاد می‌کند، شاید برای مدتی تکلیف را روشن سازد. مارتین شولتز، رییس پارلمان اروپا، تصویب توافقنامه را «لحظه‌ای تاریخی» دانست که رویای اوکراینی‌های مبارز در راه دموکراسی را تحقق بخشیده است. پترو پروشنکو، رییس‌جمهوری اوکراین نیز توافقنامه را اولین گام برای عضویت آن کشور در اتحادیه اروپا دانست. وی که مدعی بود تاکنون هیچ‌کشوری هزینه‌ای چنین سنگین برای عضویت در اتحادیه اروپا نپرداخته است، خطاب به نمایندگان پارلمان اوکراین چنین سخن گفت: «به من بگویید چه کسی جرأت آن را دارد تا امروز درهای اتحادیه اروپا را به‌روی ما ببندد.» سوالی که به‌نظر می‌رسد چندان هم بی‌جواب نیست. چراکه پارلمان اوکراین روز سه‌شنبه و در هیاهوی دست‌افشانی‌ها برای تصویب توافقنامه، پشت درهای بسته، به طرح پیشنهادی رییس‌جمهور برای اعطای موقعیت ویژه به جمهوری‌های خلق دونتسک و لوهانسک رای مثبت داد. خودمختاری مناطق تحت‌فرمان جدایی‌طلبان در شرق اوکراین به‌مدت سه‌سال که امکان تقویت و تعمیق روابط با همسایگان روسی، تشکیل نیروی پلیس مستقل و برگزاری انتخابات محلی در ماه دسامبر را فراهم می‌آورد، از مفاد این طرح است. همزمان در مصوبه‌ای جداگانه نیز جدایی‌طلبان اوکراینی که با نیروهای دولتی جنگیده‌اند، به استثنای شورشیانی که مرتکب جرایم سنگین و به‌تصور دولت اوکراین، موجب سقوط هواپیمای مالزیایی در 17جولای شدند، مورد عفو پارلمان آن کشور قرار گرفتند. با این همه، مصوبات رضایت هیچ‌کدام از طرفین درگیر در شرق اوکراین را در پی نداشته است. اولگ تیانیبوک، رهبر حزب ملی‌گرای اسووبودا، تصویب این طرح را پس از تمامی ضرر و زیانی که در ماه‌های گذشته متوجه اوکراین شده، نادرست دانست و اظهار کرد: «ما نیازمند صلح هستیم و نه آتش‌بس؛ اما نه به هر قیمتی. ما این قوانین را تسلیم کامل در برابر شورشیان می‌دانیم.» آلکساندر زاخارچنکو، رهبر جمهوری خودخوانده دونتسک نیز اعلام کرد باید ابتدا مصوبه را به «روسی» ترجمه کرده و سپس نظر خود را بیان کند. آندره پرگین، از رهبران جدایی‌طلب نیز که اعطای خودمختاری را صرفا دعوتی از سوی اوکراین برای ادامه مذاکرات می‌داند، مصوبات پارلمان اوکراین درباره دونباس را بی‌اساس خوانده و از نو بر خواسته استقلال تاکید کرد. وزیر دفاع روسیه نیز در واکنش به تقویت نیروهای ناتو در منطقه و تشدید تنش‌ها در اوکراین، از افزایش شمار نیروهای نظامی آن کشور در شبه‌جزیره کریمه خبر داد. آن‌طور که پیداست، مناقشه‌ای منجمد در راه است. رویای چندین ساله اوکراین برای آغوش سرد اروپا و تجارت آزاد که همین حالا نیز دو سال به تعویق افتاده است، شاید تنها قربانی این منازعه باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.