|

آب زنید راه را

احمد طالبی‌نژاد

برگزاری جشن‌های روز ملی سینما، امسال بانشاط و شادمانی اهالی سینما همراه بود. در چندسال گذشته، که این‌روز در فضایی سرد و دلمرده برگزار می‌شد یا نمی‌شد، بیشتر درباره‌اش حرف می‌زدیم. شادی اهالی سینما از بابت توجه دوباره مردم به‌ویژه خانواده‌ها به سینمارفتن و احیای این آیین فراموش شده است. مردم دوباره در مقابل برخی سالن‌های سینما صف بستند. چند سالی بود که حسرت دیدن صف در مقابل سینما‌ها بر دل سینما‌گران مانده بود. البته، نمایش به موقع فیلم شهرموشهای2 در ایجاد این فضا و موقعیت نقش مهمی داشت. جدول فروش فیلم‌های فصلی که آخرین روز‌هایش را سپری می‌کنیم، نشان می‌دهد که سقف فروش اغلب فیلم‌ها به یک‌میلیارد نزدیک شده و برخی به چندمیلیارد هم رسیده است. امیدوارم این ارقام واقعی باشند و همچون چندسال گذشته، صرفا برای بازارگرمی نباشد. خب با این مقدمه، می‌خواهم به دو نکته مهم اشاره کنم: نخست، همان‌طور که اشاره شد، آیین سینمارفتن است. چیزی که در همه‌جای دنیا با وجود مشکلات و گرفتاری‌های مردم، همواره برگزار می‌شود. خروج از خانه همراه با خانواده، رفتن به سینما، نشستن در کنار انسان‌های دیگر، شریک‌شدن با آنان در بروز احساسات، هنگام دیدن فیلم و همگرایی، یکی از نیاز‌های مهم بشر امروز است که در سرزمین ما کمتر به آن توجه می‌شود. حالا این آیین مهم و حتی خاطره‌ساز، تبدیل شده است به روش تک‌نفره فیلم‌دیدن در خانه. هریک از افراد خانواده، در گوشه‌ای مشغول تماشای فیلم خود هستند و کاری هم به کار هم ندارند. این واگرایی، آفت بزرگی است که کیان خانواده‌ها را در معرض خطر آسیب‌های روحی، روانی، اخلاقی و... قرار می‌دهد. نکته دوم، شیوه تولید فیلم در ایران است. طی سه‌دهه گذشته، بار‌ها گفته و نوشته‌ایم که واقعا چه ضرورتی دارد سالی 70، 80 و گاهی صد فیلم ناقص و غیراستاندارد تولید کنیم، در حالی که می‌دانیم ظرفیت نمایشی کل کشور در طول سال، چیزی در حدود 30 فیلم است؟ با این حساب بهتر نیست به جای تولید فیلم‌های یک‌بارمصرف و درواقع بی‌خاصیت، هم‌وغم و سرمایه مادی و معنوی سینمای ایران، صرف تولید فیلم‌های استاندارد و قدرتمندی شود که بتوانند مردم خسته روزگار را از کنج خانه‌ها بیرون بکشند؟ مردم بار‌ها نشان داده‌اند که اگر فیلمی مطابق سلیقه‌شان باشد، با هر جان‌کندنی است، خود را به سالن‌های سینما می‌رسانند. البته می‌دانم که این سریال‌های سطحی تلویزیون - چه ایرانی، چه ترکی و چه کلمبیایی- به‌شدت سلیقه مردم را تخریب و معیار‌های فرهنگی و هنری را مخدوش کرده است. با وجود این، می‌توان امیدوار بود که مردم بالاخره روزی روزگاری از این همه سطحی‌نگری که در سریال‌های یاد شده و البته انبوه فیلم‌های سوپرمارکتی وجود دارد، دل‌زده شوند. سینمای غیرمتعارف و هنری هم در چنین فضایی است که ارزش و جایگاه واقعی خود را پیدا می‌کند. فراموش نکنیم در اوج سلطه فیلمفارسی‌های پیش از انقلاب، مردم برای دیدن فیلم‌های غیرمتعارفی که در سینماکاپری (بهمن فعلی) به نمایش درمی‌آمد، شال‌وکلاه می‌کردند و حتی در وسط روز هم این سینما، تماشاگران زیادی داشت. به هر روی، امیدوارم نخست این گرمایی که در فضای سینمایی کشور حس می‌شود، به سردی نگراید، دوم اینکه مدیران سینمایی به‌جای توجه به آمار و ارقام، کمی هم به کیفیت توجه کنند. تشویق تهیه‌کنندگان و سرمایه‌گذاران به همکاری در تولید مشترک داخلی، یکی از راه‌هایی است که می‌تواند صنعت سینمای حرفه‌ای ایران را از بن‌بستی که در آن گرفتار آمده، نجات دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.