مبارزه با «داعش»، بدون ایران؟!
آنه جیرن . ترجمه نزهت امیرآبادیان
ایران یکی از بازیگران مهم در صحنه سیاست کشورهای عراق و سوریه است، اما حضور ایران در ائتلافی که برای مبارزه با «داعش» به وجود آمده، میتواند باعث خروج عربستان از این ائتلاف بشود. دو کشور ایران و عربستان سعودی دارای مرزهای طولانی با عراق هستند و میتوانند جایگاه مهمی در مبارزه علیه شبهنظامیان «داعش» داشته باشند. با وجود خطرات بزرگی که این گروه در مرزهای هر دو کشور ایجاد کرده در حال حاضر تنها عربستان سعودی به ائتلافی که توسط آمریکا برای مبارزه با «داعش» تشکیل شده دعوت شده است. با توجه به اینکه دولت اوباما به دنبال ایجاد ائتلافی قوی و مورد حمایت بینالمللی برای یک نبرد نظامی و دیپلماتیک است مساله دعوت از ایران به این ائتلاف به یکی از سردرگمیهای دولت اوباما تبدیل شده است. جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا گفته است نباید ایران به کنفرانس امنیتی پاریس که روز دوشنبه در مورد مقابله با «داعش» برگزار میشود، دعوت شود. کری روز جمعه گفت: با توجه به نقش ایران در سوریه و بسیاری از مسایل دیگر دعوت از ایران درست نیست. جان کری به حمایت ایران از بشار اسد اشاره کرده است. این در حالی است که ایالات متحده و برخی از کشورهای
عربی در درگیریهای سوریه از مخالفان دولت سوریه حمایت میکردند. اما ایالات متحده تلاش میکند تا حذف ایران را از این گروه توجیه کند: ایران نماینده قدرت شیعه در منطقه است و عربستان سعودی نماینده قدرت سنی. اما در واقع عدم دعوت از ایران به این دلیل است که دعوت از ایران برای شرکت در این ائتلاف نظامی و دیپلماتیک علیه «داعش» ممکن است با انتقاد جنگطلبان جمهوریخواه و دموکراتهای طرفدار اسراییل در کنگره روبهرو شود و همین مساله بهانهای شود برای حمله به گفتوگوهای هستهای که قرار است در پاییز امسال به نتیجه برسد. هواپیماهای آمریکا از اوایل ماه آگوست 150 حمله به عراق به درخواست دولت عراق انجام دادهاند.
آمریکا و دیپلماتهای ایرانی قرار است هفته آینده در حاشیه اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمانملل با هم دیدار کنند که در آن اجلاس تمرکز اصلی دو طرف بر موضوع مذاکرات هستهای است و نه شبهنظامیان «داعش». در حال حاضر دو کشور تلاش میکنند خود را از تنشهای فیمابین دور نگه دارند. تاکنون اوباما و جان کری در سخنرانیهای خود اشارهای به نقش کلیدی ایران برای مبارزه با «داعش» نکردهاند اما بارها از نقش عربستان سعودی و ملک عبدالله سخن گفتهاند. یک مقام ارشد وزارت امور خارجه آمریکا روز جمعه در حاشیه سخنرانی جان کری به خبرنگار واشنگتنپست گفته است که نفوذ ایران در عراق و سوریه برای برخی کشورهای منطقه نگرانکننده است. این دیپلمات که نخواسته نامش فاش شود، گفته است که ما از آنچه ایران در عراق انجام میدهد آگاه هستیم اما تاکید میکنم ما هیچ هماهنگی با دولت ایران در این زمینه نداشتهایم. قطعا ایران بازیگر مهمی در حوادث سوریه و عراق است و «داعش» در حال حاضر نقش مهمی در سوریه و درگیریهای فرقهای عراق بازی میکند و منافع ایران در این نبرد همسو با ایالات متحده و برخی دولتهای عربی است. پنجشنبه وزارت خارجه ایران اعلام کرد ائتلاف
بینالمللی علیه «داعش» ابهامات زیادی دارد. حسن روحانی، رییسجمهوری ایران نیز روز جمعه در رسانههای ایران عنوان کرد سادهانگاری است که گمان کنیم تروریسم را میتوان با حملات هوایی ریشهکن کرد. روحانی گفت: مبارزه با تروریسم نیاز به برنامهریزی سازمانیافته، همکاریهای دوجانبه و چندجانبه و رفع فقر اقتصادی و فرهنگی دارد. ایران میتواند نقش واسطه را در سوریه بازی کند و با انجام هماهنگی با بشار اسد حملات هوایی در سوریه را ممکن کند. اما واشنگتن اصرار دارد که برای انجام حملات هوایی به «داعش» در خاک سوریه نیازی به اشاره بشار اسد ندارد: هرگونه اقدام نظامی در داخل سوریه در راستای اهداف دولت آمریکاست نه دولت سوریه. با این حال امکان اینکه دولت سوریه با آمریکا همکاری کند وجود دارد. درحالحاضر با وجود استقبال چند دیپلمات عرب از حضور ایران در این ائتلاف تاکنون هیچ دعوتی از ایران نشده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.