|

پس از یک دهه در وین تکرار می‌شود

رایزنی هسته‌ای ایران و تروییکای اروپا

ایران و سه‌عضو اروپایی گروه «1+5» یا همان تروییکای اروپایی سابق، امروز در وین با یکدیگر دیدار می‌کنند. دیدار دیپلمات‌های ایران با آلمان، انگلیس و فرانسه در حالی انجام می‌شود که هفته آینده ایران و گروه «1+5» در «نیویورک» پشت میز مذاکره خواهند نشست. مذاکره با سه‌کشور اروپایی می‌تواند خاطرات حسن روحانی، سکاندار وقت مذاکرات هسته‌ای در زمان اصلاحات و محمدجواد ظریف عضو تیم مذاکره‌کننده آن زمان را زنده کند؛ دو شخصی که امروز یکی‌ رییس‌جمهور شده و دیگری وزیرخارجه. نخستین مذاکرات هسته‌ای که در زمان اصلاحات انجام شد با این سه‌کشور اروپایی تحت عنوان «تروییکای اروپایی» بود. در سال‌های آخر ریاست‌جمهوری «محمد خاتمی» پرونده هسته‌ای ایران با ادعای غربی‌ها چالش‌برانگیز شد. پس از آن بود که سه‌کشور اروپایی (فرانسه، آلمان و انگلیس) برای توقف فعالیت‌های هسته‌ای ایران با تهران وارد مذاکره شدند. درپی این مذاکرات دو توافق «پاریس» و «سعدآباد» حاصل شد که طبق آنچه بعدها «جک استراو»، وزیرخارجه وقت انگلیس گفت، این توافقات با تلاش‌های دولت «جورج بوش» در آمریکا شکست خورد. به غیر از مذاکره دوجانبه با تروییکای اروپایی، ایران و آمریکا در دوماه اخیر دوبار با یکدیگر دیدار کرده‌اند؛ دیدارهایی که دیپلمات‌های ایرانی آن را مفید و خوب توصیف کرده‌اند. نزدیک به دوهفته پیش «محمدجواد ظریف» وزیر خارجه ایران در سفر به مسکو با روس‌ها هم رایزنی دوجانبه کرده بود. مذاکرات دوجانبه بیشتر، پیش از برگزاری وین6 که به پایان ضرب‌الاجل توافق ژنو منتهی می‌شد، مورد توجه هفت‌کشور مذاکره‌کننده قرار گرفت. اما این نوع از مذاکرات که دیپلمات‌ها از آن به‌عنوان وسیله‌ای برای کاهش اختلافات یاد می‌کنند، بین 29تیر تا پیش از آغاز مذاکرات هفته آینده در نیویورک، اوج گرفته است. توافق ژنو آذرماه سال گذشته بین ایران و گروه «1+5» حاصل شد و به طرفین، شش‌ماه مهلت داد تا به توافق جامع برسند. این مهلت 29تیر امسال بدون دستیابی به توافق هسته‌ای به پایان رسید و دوطرف تصمیم گرفتند که مذاکرات را تا 24 نوامبر (سوم آذر) تمدید کنند. حالا زنده‌کردن مذاکرات با تروییکای اروپایی (هرچند در چارچوب گروه «1+5») را می‌توان تلاش ایران برای کاهش اثرات منفی و مخرب مواضع و عملکرد برخی از اعضای«1+5» نظیر آمریکا دانست. از طرف دیگر این مذاکرات دوجانبه که پیش از مذاکرات نیویورک انجام می‌شود، از آن جهت هم اهمیت دارد که دیپلمات‌ها، گفت‌وگو در نیویورک را زمانی برای کاهش اختلافات دانسته‌اند و می‌توان گفت که نیویورک نقطه‌عطف دوره دوم مذاکرات ایران و گروه «1+5» است. مجید تخت‌روانچی، معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه در مورد این دیدارها که به‌صورت یکجا برگزار می‌شود، گفت: «این مذاکرات برای مشخص‌شدن آخرین مواضع کشورهاست.» او که با «ایرنا» گفت‌وگو می‌کرد، با بیان اینکه «این مذاکرات، ما را برای مذاکراتی که در 18سپتامبر (27شهریور) در نیویورک با «1+5» خواهیم داشت آماده می‌کند»، افزود: «قبل از آن هم جلسه‌ای با خانم کاترین اشتون مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در نیویورک خواهیم داشت.» پیش از این هم ایران با سایر کشورهای گروه «1+5» از جمله آمریکا، روسیه و فرانسه به رایزنی دوجانبه پرداخته بود. «ظریف» نیز هفته گذشته در بروکسل با «کاترین اشتون» مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا دیدار کرده بود. «تخت‌روانچی» در مورد بازگشایی سفارت انگلیس و ایران در تهران و لندن نیز گفت: «سفارت ما در لندن در بخش کنسولی فعال است اما سفارت انگلیس در تهران در حال انجام اقدامات اولیه است تا سفارت را بازگشایی کنند.» او ادامه داد: «زمان دقیقی را نمی‌توانیم برای بازگشایی تعیین کنیم اما به‌زودی این کار انجام خواهد شد.» در همین حال، رضا نجفی، نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، از برگزاری نشست فنی توجیهی درباره موضوع ایران در آژانس خبر داد. او ادامه داد: «ترو واریورانتا، معاون مدیرکل آژانس در امور پادمان‌ها، سه‌شنبه با ارایه جزییات فنی از نظارت‌های آژانس بر ابعاد مختلف برنامه هسته‌ای ایران تاکید کرد هیچ انحرافی در برنامه ایران دیده نمی‌شود و از اجرای کامل اقدامات داوطلبانه ایران طبق توافق ژنو و تمدید آن، توضیحاتی را ارایه کرد.» به گزارش «ایرنا» «نجفی» در پایان این جلسه با تشریح همکاری‌های ایران و آژانس، آن را نشانه شفافیت کامل برنامه هسته‌ای ایران دانست. او گفت: «کار با آژانس در مسیر عادی آن قرار دارد و برخلاف جنجال‌های رسانه‌ای، درحال پیشرفت است.» در این جلسه همچنین برخی پرسش‌های فنی از سوی تعدادی از کشورها مطرح شد که معاون مدیرکل به آنها پاسخ داد و دوطرف به‌زودی در این رابطه نشست فنی دیگری برگزار خواهند کرد. همچنین روز گذشته، رضا نجفی با ارسال نامه‌ای اعتراض‌آمیز به «یوکیا آمانو» مدیرکل آژانس، تجاوز اخیر «پهپاد» جاسوسی اسراییل علیه تاسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز ایران را در نطنز، قویا محکوم و خواستار محکومیت آن از سوی جامعه بین‌المللی شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.