|

سیمین بهبهانی و شعر زمان ما

یک دریچه آزادی

«شعر زمان ما» عنوان مجموعه‌ای بود که محمد حقوقی در زمان حیاتش منتشر می‌کرد و در پنج‌جلدی که توسط او به چاپ رسید، تفسیر و تحلیل شعرهای پنج شاعر مطرح معاصر به دست داده شد. نیما، اخوان، شاملو، سپهری و فروغ فرخزاد شاعرانی بودند که حقوقی در عناوین جداگانه‌ای از مجموعه «شعر زمان ما» به آنها پرداخت. اما بعد از مرگ حقوقی، دوره جدیدی از این مجموعه توسط فیض شریفی منتشر می‌شود. حقوقی اندکی پیش از مرگش ادامه این مجموعه را به شریفی سپرده بود و حالا او عناوین دیگری از این مجموعه را منتشر کرده است. شریفی در پیشگفتار کتاب درباره شیوه تالیف کتاب‌های این مجموعه در دوره جدید توضیحاتی داده از جمله اینکه به‌جز چگونگی سرایش شعرها و زبان شعری، درونمایه، جهان‌بینی و تاثیرپذیری و تاثیرگذاری آنان، ساختار شعری و فضاهای ویژه و توانمندی‌های شاعرانه و ضعف‌های آنان، زمینه‌های سیاسی و اجتماعی و تبیین و تشریح اشعار و دیدگاه شاعران و منتقدان و محققان نیز در انتهای کتاب مورد بررسی قرار گرفته است. به‌جز این، در بخشی دیگر از کتاب‌ها گزیده‌ای از شعرهای شاخص هر شاعر هم آورده شده است. اولین کتاب از دور جدید «شعر زمان ما» به سیمین بهبهانی اختصاص یافته و این کتاب که به‌تازگی به چاپ دوم رسیده توسط انتشارات نگاه منتشر شده است. کتاب با زندگینامه بهبهانی شروع شده و در ادامه به شاخصه‌ها و ویژگی‌های شعری او پرداخته شده است. در بخشی که به شاخصه‌های شعری بهبهانی اختصاص دارد، درباره یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های شعری او آمده: «طبع‌آزمایی او در اوزان سنگین عروضی و خلاقیت او در کشف اوزان جدید، ریختن بن‌مایه‌های سیاسی- اجتماعی در قالب غزل و محدودیت‌زدایی مضمونی از این قالب، ته‌رنگ تغزلی بکر و مهرورزی زنانه و بسط‌دادن موضوعات متنوع، سرک‌کشیدن به زوایای زندگی خود و مردم روزگارش شاخصه‌های اصلی شعر او را تشکیل می‌دهد». پیوند غزل با جهان امروز از مهم‌ترین کارهای بهبهانی در شعرهایش بوده و کتاب درباره این ویژگی شعرهای او نوشته: «سیمین اگرچه سنت کلاسیک شعر فارسی را ادامه داده ولی توانسته بار ‌گران مضامین روز را به‌دلیل کوتاهی غزل و سادگی و خوش‌آهنگی و پرباری عاطفی، در بطون این قابل‌حمل کند. زبان و فرم شعری شاعر و کاربرد واژگانی و ترکیبات و انسجام و وحدت موضوعی ابیات، تغییر زبان و بدایع تصویری و تعبیرات کارساز واژگان تازه‌ای که سیمین به کار می‌برد، باعث تحولی شگرف در این نوع شعر شده است».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.