|

پنجمین شب فستیوال موسیقی تهران برگزار شد

شجریان و پورناظری‌ها در مسعودیه

عسل عباسیان: پنجمین شب فستیوال موسیقی تهران، با سازوصدای پسران پدران کوک شد؛ همان پدرانی که محمدرضا شجریان، کیخسرو پورناظری و پرویز مشکاتیان بودند و روزگاری با درهم آمیختن ساز و آوازشان خاطره مردمان این سرزمین را ساخته‌اند. فضای مقابل عمارت مسعودیه واقع در بهارستان تهران پر شد از نوایی با تصویر قدیمی اما آشنا، که نوستالژی سالیانی را پشت‌سر داشت. «همایون شجریان» در کنار تهمورس و سهراب پورناظری و آیین مشکاتیان، در اجرایی شکوهمند در پنجمین‌شب فستیوال موسیقی تهران، خاطره پدرانشان را که روزگاری ستون‌های موسیقی اصیل ایران را بنا گذاشتند و برای حضاری که بیش از هزارو500نفر بودند، یادآوری کردند. طبق روال شب‌های پیشین این فستیوال، قبل از روی صحنه آمدن گروه موسیقی، هنرمندی از صنفی دیگر آمد تا بیانیه «خانه موسیقی ایران» را برای برپا نگه‌داشتن و یادآوری چارچوب‌های صنفی اهالی موسیقی خطاب به جمع بخواند. برخلاف شب‌های گذشته که بازیگرانی همچون حبیب رضایی و سحر دولتشاهی این بیانیه را خوانده بودند، این‌بار «حامد بهداد» با ظاهری سراپا سیاهپوش روی صحنه آمد و پس از تشویق مردم، با تبریک تولد امام‌رضا(ع)، گفت: «باعث افتخار من است که در معیت استاد شجریان باشم.» و با طمانینه بیانیه خانه‌موسیقی را خواند. در ادامه، سهراب پورناظری و همایون شجریان که سپیدپوش بودند و به دنبالشان آیین مشکاتیان و حسین رضایی‌نیا روی سن آمدند و با تشویق حضار، ضمن ادای احترام به جمع، بر صندلی‌های خود نشستند تا اجرایشان را آغاز کنند. تنبورنوازی سهراب پورناظری از همان ابتدای کار مثل نواختن دیگر سازها توسط او، به وجدآمدن و تشویق همگان را به دنبال داشت و شجریان نیز سرانجام چنین خواند: «بیا کز عشق تو دیوانه گشتم/ وگر شهری بدم ویرانه گشتم» اجرا با غزلی از دیوان شمس آغاز شد و با ابیاتی از دیگر غزل‌های مولانا ادامه پیدا کرد: خداوند خداوندان اسرار/ زهی خورشید در خورشید انوار، ز عشق حسن تو خوبان مه‌رو/ به رقص اندر مثال چرخ دوار. قطعاتی که پیش‌تر در کنسرت «آیینه‌‌ها» اجرا شده و برای مردم خاطره ساخته بود. برگزاری کنسرت در فضای باز، آن هم در مکانی تاریخی فرصتی فراهم کرد تا بسیاری، همزمان با گوش‌سپردن به آواز و موسیقی زیبای ایرانی، از تماشای بازمانده‌های بافت تاریخی شهر تهران بهره ببرند و آسمان با چند ستاره و یک‌ماه کامل این حال خوش را تکمیل ‌کند و در همین لحظات است که اجرای غزلی از حافظ که پایان‌بخش نخستین قسمت این کنسرت بود، شوری دیگر در دل جمع انداخت: «ما شیخ و واعظ کمتر شناسیم/ یا جام باده یا قصه کوتاه» بخش دوم کنسرت که شبیه کنسرت یک‌ماه قبل همین گروه در تالار وزارت کشور بود، با آمدن «تهمورس پورناظری» و سایر نوازنده‌ها آغاز شد و همایون آواز ایران، لب گشود به خواندن قطعه‌‌ای که چندروز قبل‌تر در مراسم وداع با سراینده‌اش خوانده بود: «رفت آن سوار کولی با خود تو را نبرده / شب مانده است و با شب، تاریکی فشرده» پس از اجرای این قطعه از بانوی غزل ایران، نوبت به غزلی از «هومن ذکایی» رسید: «جان‌جان‌جان از همه جهان می‌کشد دلم پر به سوی تو» همایون شجریان و سهراب پورناظری گهگاه به هم نگاه می‌کنند و لبخندی مدام بر لب‌هایشان نقش می‌بندد و اجرای تصنیف «شتک» سروده زنده‌یاد «حسین منزوی» را آغاز کردند: «شتک‌زده ‌است به خورشید، خون‌ بسیاران‌ بر آسمان که شنیده‌است از زمین باران‌؟» «در حصار شب» سروده محمدرضا شفیعی‌کدکنی، غزل دیگری است که پس از غزل «منزوی» بلافاصله خوانده می‌شود و بعد هم این غزل مولانا حال جمع را دگرگون می‌کند: «‌ای همدم روزگار چونی بی‌من ‌رای مونس غمگسار چونی بی‌من» «از عشق» قطعه بی‌کلامی است که اجرا می‌شود و برخلاف سایر قطعات بخش دوم این کنسرت، نه «تهمورس پورناظری» که برادرش سهراب، آن را نوشته است. قطعه‌ای که پیش‌تر در موسیقی متن سریال «وضعیت سفید» به کارگردانی حمید نعمت‌الله آن را شنیده‌ایم. سهراب پورناظری، آهنگساز این سریال بود که برای فیلم تازه نعمت‌الله یعنی «آرایش غلیظ» هم آهنگسازی کرده و همایون شجریان روی قطعه موسیقی او، آواز خوانده. صدای عبور چند ماشین در محوطه باز عمارت مسعودیه به گوش می‌خورد اما لحظه‌ای بعد، صدای تصنیف «درون آینه روبه‌رو چه می‌بینی/ تو ترجمان جهانی بگو چه می‌بینی» آن صدا را از خاطره‌ها محو می‌کند. جالب اینکه روی پشت‌بام‌های مجاور عمارت، خانواده‌ها نشسته‌اند و دورادور شاهد کنسرتی هستند که جمعیت حاضر، بابتش بلیت‌های 35 تا 80هزارتومانی خریده‌اند. همایون در حالی می‌خواند: «ندیدی ماهتاب امشب چه زیباست» که قرص کامل ماه، در میانه شب عمارت مسعودیه، دلبری می‌کند و قطرات اشک را بر گونه جمع می‌نشاند؛ جمعی که تا پایان، کنسرت را در سکوت دنبال کرده‌‌اند حالا زیر لب این غزل سیمین را زمزمه می‌کنند: «چرا رفتی چرا رفتی چرا من بیقرارم؟ / به سر سودای آغوش تو دارم» انگار کنسرت به پایان رسیده بود، برخی می‌خواستند عمارت را ترک کنند اما شجریان اشاره به نشستن می‌کند و خودش هم می‌نشیند و بخشی از قطعه «دل سپرده‌ام من به روی تو/ در دل من است آرزوی تو» را مجددا می‌خواند. دوباره مردم برمی‌خیزند و با تشویق‌های پی‌درپی از این اجرای بی‌آلایش و ساده و حرفه‌ای تشکر می‌کنند و این گونه پنجمین شب فستیوال به پایان می‌رسد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.