محمد رحمانیان پس از نمایشنامهخوانی «افرا»:
جامعه ما بیضایی را تلخ کرد
افرا روایت معلمی جوان است که به یکباره در هجوم تهمتها تنها میماند و به یکباره عصیان میکند؛ یک روایت مستند. این نکتهای است که بهرام بیضایی در نمایش نشان میدهد و به گفته محمد رحمانیان: «نمونه خوبی است تا به شناخت بیضایی از اسطورهشناسی، ادبیات مردم و تاریخ پی ببریم و دیدگاههای شخصی او را در آن بیابیم.» رحمانیان که پس از مراسم نمایشنامهخوانی نمایش افرا که با همت انتشارات روشنگران و مطالعات برگزار شد درباره بیضایی و آثارش صحبت میکرد؛ با اشاره به جامعهستیزی در آثار بیضایی گفت: چیزی که بیضایی همیشه از طرف گروههای مختلف بابتش مورد غضب قرار گرفت؛ «اتهام جامعهستیزی» به او بود. گروههای چپ، دیگر گروهها و منتقدان، همواره او را بابت جامعهستیزی مورد غضب قرار دادهاند. بیضایی در نمایشنامههایش با جامعهای که به تصویر میکشد به ستیز میپردازد. جامعهای که او به تصویر کشیده، قهرمان داستان برای رسیدن به سعادت باید خود را از دست این افراد رها کند. رحمانیان به «رگبار» اشاره کرد و گفت: «جامعه کوچکترین حرکات معلم را نمیپسندد؛ آیا با این جامعه نباید ستیز کرد؟! بیضایی در «سگکُشی» جامعه را تعریف میکند. در
«وقتی همه خوابیم» با جامعه سینمایی که تعریف میکند، باید ستیز کرد. در نمایشنامه «افرا» جامعه هرکسی را که مانند آنها فکر نکند نابود میکند و تنها یک معجزه میتواند قهرمان داستان را از دست جامعه نجات دهد. رحمانیان با مقایسه نخستین اثر بیضایی با آخرین اثرش گفت: بیضایی از زمان نوشتن نخستین نمایشنامههایش تاکنون تلختر شده است. این جامعه ما بود که او را تلخ کرد. وی در پایان تاکید کرد: امیدوارم اگر ایمانی در بیضایی مانده باشد که میدانم مانده، روزی شاهد نمایشنامهای از بیضایی باشیم که قهرمانش چنین سرنوشتی نداشته باشد. میدانم که بیضایی مانند ققنوس سر برمیآورد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.