|

حماسه در کجا اتفاق می‌افتد

کجای جهان ایستاده‌ام؟

عباس اسماعیلی . زمین شناس

یکبار من خود شاهد حماسه‌ای بودم؛ زیبا و هیجان‌انگیز. در شهری دوردست گربه‌ای لم داده بود. در سایه حیاط خانه‌ای و بچه‌هایش از او شیر می‌خوردند. گربه مادر، زیبا بسان همه گربه‌سانان مملو از رضایت و آرامش. من بر این باور بودم که آنجا حماسه‌ای اتفاق افتاده است؛ اما اکنون سر آن ندارم که از هارمونی طبیعت سخن گویم. گویی ‌که انسان ماموریت داشته است که در این سمفونی بزرگ هماره خارج از نت بنوازد. اکنون در این هنگامه نوبت غزه است. غزه، غزه، گویی ‌که از شهیدی سخن می‌گوییم. غزه، این «خاک مالامال از اشک.» می‌خواهیم با مردی همدردی کنیم مردی فرزندازدست‌داده؛ مردی همسرمرده؛ مردی از جنس آهن؛ مردی که در سوگ، اشک می‌ریزد؛ مردی که ساطور خشم خود را صیقل می‌دهد نه برای روز مبادا برای همین اکنون. از «محمد ضیف» می‌گویم، خلف «عزالدین قسام» رهبر شاخه نظامی حماس. نه گلادیاتور که ساخته و پرداخته ریدلی اسکات است، از Black hawk down سخن نمی‌گویم چرا که حماسه آنها در فیلم‌هایشان اتفاق می‌افتد. اینجا در این‌سوی زمین، حماسه با صدای طبل آغاز می‌شود. اینجا همه روزها، عاشوراست و همه زمین‌ها کربلا. پس چرا شیپور دست یزید است؟ زینب کو؟ ما اینجا گرد آمده‌ایم که سوگ مردی را پاس بداریم. باران که ببارد دوباره در دلش چیزی خواهد شکست. «محمد ضیف» را می‌گویم. خورشید دوباره طلوع خواهد کرد، فردا. مرد لبانش را خواهد گزید. اشک از چشمانش سرازیر خواهد شد. اکنون بر این نقشه پهن‌شده در این غار، رد اشک زین‌پس اهداف نظامی را مشخص خواهد کرد. مرد شانه‌هایش می‌لرزد. زین‌پس دیگر چشمان عاشقی نظاره‌گر قدم‌هایش نخواهد بود. دیگر زنی نخواهد بود که نام او را آواز دهد: «محمد ضیف»حماسه در فرات اتفاق می‌افتد. هماره چنین بوده است. یادم باشد که زین‌پس نیز چنان خواهد بود. حماسه با صدای طبل آغاز می‌شود یادمان باشد اگر چریکی روانه میدان شد با صدای طبل و دف بدرقه‌اش کنیم. دلم برای همه پیشمرگ‌های جهان می‌سوزد. پیشمرگ بی‌صدای طبل، آرمانش را به یاد نخواهد آورد. آیین جنگیدن را به یاد نخواهد آورد. جنگیدن نیز از یاد آدم می‌رود. صدای طبل، صدای طبل، صدای طبل، امروز عاشوراست. ما تن و جانمان مملو از صدای طبل است. دیگر صدای شیپور یزید را نخواهیم شنید. اکنون در این قحط‌سال انسان دوباره بازمی‌گردد؛ نه به آن اسطوره‌ای که شاعران بزرگ از آن حرف می‌زنند و نه آن انسانی که کامو گرم و صمیمی درباره‌اش می‌نویسد. اکنون گورکی دیگر نخواهد گفت: «انسان وه چه طنینی دارد این کلمه».«با این‌همه از یاد مبر ‌ای قلب دربدر که ما یعنی من و تو انسان را رعایت کرده‌ایم.» انسان، انسان کدام قاره، آنها که از ما بهتران هستند را نمی‌گویم. واپس‌گرایی نه‌فقط به آن معناست که پیری، رهرویی ازراه‌مانده را خطاب قرار می‌دهیم. در اینجا واپس‌گرایی یعنی بازگشت انسان به عصر توحش. درست به آن معنی که ئولین رید کتاب سترگش را به آن می‌نامد. حماسه در کجا اتفاق می‌افتد؟ از مراسم پرسه که بیرون آمدم، هنوز می‌گریستم. به آسمان نگاه کردم. آن دوردورها شاید «پهپادی» مرا می‌پایید. در دلم خندیدم. راستی تیر «پهپاد» به هدف نخورد. «محمد ضیف» در کنامش زنده است؛ زنده، غمگین ولی پرهیاهو. آنها بروند در فیلم دیگری به پهپادشان پز بدهند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.