|

چرا نویسنده علمی -تخیلی نداریم؟

محمود برآبادی . نویسنده کتاب‌های کودکان

داستان علمی - تخیلی گونه‌ای از ادبیات است که نویسندگان شاخصی در جهان چون جی ولز، فردریک پل، آرتور سی کلارک، ری برادبری و مایکل کرایتون دارد. چرا در ایران نویسنده برجسته‌ای در گونه علمی -تخیلی نداریم؟ و چرا آثار قابل اعتنا و تاثیرگذاری در این حوزه منتشر نمی‌شود؟ اما دلیل اینکه در ایران نویسندگان علمی -تخیلی شاخصی نداریم و آثاری که حرفی برای گفتن داشته باشند تولید نشده است به نظر من برمی‌گردد به سطح دانش علمی و تکنولوژیک جامعه ما. داستان علمی -تخیلی زمانی نگاشته می‌شود که جامعه دارای بنیان‌ها و زیرساخت‌های علمی و آکادمیک قوی باشد و در دنیای امروز در همه قلمروهای دانش حرفی برای گفتن داشته باشد. داستان‌های علمی -تخیلی در کشورهای پیشرفته زمانی رشد کرد که آن جوامع پا به انقلاب صنعتی گذاشته بودند، به‌عنوان مثال ژول‌ورن که آثارش در این زمینه مثال‌زدنی است در قرن نوزدهم می‌زیست، یعنی زمانی که تمدن صنعتی در اوج شکوفایی خود بود. همین‌طور داستان‌های علمی - تخیلی درباره فضا، زمانی نگاشته شد و بر مبنای آنها فیلم و سریال تهیه شد که دانشمندان از احتمال تسخیر فضا صحبت به میان آورده و کاوش‌های مقدماتی را آغاز کرده بودند. اصولا نویسنده داستان‌های علمی - تخیلی برای خلق اثر باید با دانش و تکنولوژی آشنا باشد و در جاهایی که علم هنوز به موفقیتی دست نیافته، با قوه تخیل خود موقعیت‌های جدیدی بیافریند و پیش‌بینی کند، موقعیت‌هایی که چه‌بسا در آینده نزدیک دیگر تخیلی نباشد، بلکه بخشی از واقعیات علمی جهان بشود. نویسنده نمی‌تواند از دانش بی‌بهره باشد و درخانه بنشیند و داستان علمی - تخیلی بنویسد، این کار در بهترین حالت می‌شود داستان فانتزی و نه داستان علمی - تخیلی. تفاوت فانتزی با داستان علمی - تخیلی در این است که داستان علمی - تخیلی از بنیان‌های علمی برای پیرنگ داستان استفاده می‌کند، اما ازیافته‌های دانش روز فراتر می‌رود، لکن نویسنده داستان‌های فانتزی هیچ‌گونه پایبندی به قوانین علمی ندارد و تنها غافلگیری خواننده را هدف گرفته است. با توجه به پیشرفت‌های علمی که در برخی رشته‌ها در کشورمان اتفاق افتاده است، انتظار می‌رود درآینده شاهد نمونه‌های جدی از اینگونه ادبی باشیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.