|

نرخ واقعی بیکاری؛ 23‌درصد

حمید حاج‌اسماعیلی . کارشناس کار

در صورتی که به موضوع اشتغال و نرخ بیکاری در کشور به‌صورت واقعی نگاه کرده و داده‌ها را بر اساس واقعیات و نه حدسیات بررسی کنیم به خوبی درمی‌یابیم که با نرخ بیکاری بیش از 23‌درصد مواجه هستیم. بخشی از این داده‌ها که می‌تواند مبنایی برای محاسبه باشد بر این اساس دسته‌بندی می‌شود. اولا دولت در سرشماری‌های جدید خود افراد 15 سال به بالا را جزو جمعیت شاغل محسوب می‌کند در صورتی که در گذشته جمعیت بالای 10 سال در برآورد آمار جمعیت شاغل برآورد می‌شد. دوم آنکه نرخ بیکاری زنان که تقریبا نیمی از جمعیت فعال کشور هستند 50‌درصد بوده و همچنین در درجه سوم هم می‌توان به نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان اشاره کرد که بیش از 30‌درصد است. با احتساب این اعداد به این نتیجه خواهیم رسید که نرخ بیکاری عمومی کشور زیر 20‌درصد نیست. در یک‌سال‌ونیم گذشته بنگاه‌های تولیدی بدترین زمان خود را سپری کردند و به تعطیلی نزدیک شدند. این اتفاق باعث از دست رفتن تعداد زیادی از مشاغل ایجادشده در سال‌های گذشته شد اما در هیچ ارگان و نهادی آمار این اتفاق ذکر نشده است. اینکه روند نرخ بیکاری را کاهنده اعلام می‌کنند در واقع یک معمای جدی است. با نگاه به آمار اعلام شده این پرسش بلافاصله به ذهن خطور می‌کند که چه اتفاقی افتاده در شرایطی که کشور بدترین دوران خود را می‌گذراند؛ نرخ بیکاری کاهش می‌یابد؟ مرکز آمار ایران که مسوولیت اعلام آمار را دارد یا باید یک بازنگری در نحوه اعلام آمارهای ساختاری و زیربنایی کشور انجام دهد یا آنکه تحلیل و چرایی رسیدن به این اعداد را عنوان کند. برای کاهش‌یافتن نرخ بیکاری در شرایط رکود تولید و رشد اقتصادی منفی، یا باید بخش قابل ملاحظه‌ای از جمعیت کشور کهنسال شده و از ردیف کارجویان خارج شده یا فوت شده باشند تا از این طریق نرخ بیکاری کاهنده شود. در غیراین صورت کاهشی بودن نرخ بیکاری را نمی‌توان قابل قبول دانست. حتی در قیاس با کشورهای اروپایی مانند اسپانیا که درگیر بحران بیکاری شدند با وجود آنکه رونق اقتصاد آنها از ایران بسیار بالاتر است اما نرخ بیکاری 26‌درصد اعلام شده است. پس چطور می‌شود نرخ بیکاری در ایران با منفی 8/5‌درصد رشد اقتصادی تنها 10‌درصد باشد. البته درباره آمارهای اشتغال‌زایی در دولت‌های سابق اظهارات افراطی و تفریطی صورت گرفت ولی به صورت کلی در زمان دولت نهم، برنامه اشتغال‌زایی بهتری نسبت به بعد از آن انجام شد. البته در برنامه اشتغال‌زایی زودبازده‌ها نیز بعدها اعلام شد حداقل 40‌درصد انحراف در عملکرد به وجود آمد. یک واقعیت در زمان دولت قبل وجود دارد و آن هم اینکه اجرای هدفمندی یارانه‌ها بنگاه‌ها را زمین‌گیر کرد و مشاغل بسیار زیادی در واحدهای تولیدی کشور دچار ریزش‌شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.