خاتمی: روحانی در عمل روی مواضع خود ایستاده است
ایسنا: سیدمحمد خاتمی، رییس بنیاد باران تاکید کرد: «اصلاحطلبی دارای اصول و هویتی روشن است؛ هویت آن عبارت است از اسلامخواهی-و بهخصوص حاکمیت عدالت و اخلاق- و جمهوریخواهی- بهخصوص حاکمیت و معتبربودن رای و رضایت مردم. اصلاحطلبی خود را در درون نظام تعریف میکند و گرچه اهل انتقاد است اما «تعامل» چه با حکومت و چه با جناحهای مخالف را نیز مورد توجه قرار میدهد ولی تعامل به معنی دست برداشتن از هویت خود نیست. اگر احیانا گفته شود که از حق و رای مردم دفاع نشود هویت از بین رفته است.» سیدمحمد خاتمی در دیدار اعضای انجمن «فرهنگ و سیاست» دانشگاههای شیراز و علامهطباطبایی، توجهات را به تفاوت اینکه مجلس چه گرایشی دارد و اینکه چه حقوقی دارد، جلب کرد و گفت: «مجلس وظایفی دارد و کسی نباید جلو این وظایف را بگیرد؛ البته میتوان انتظار داشت که این وظیفهها در چارچوب خواست و مصالح ملی انجام شود نه خواست گروهی، اما بالاخره نظارت، سوال و استیضاح وجود دارد و حق مجلس است.» وزیر بعدی را ه فرجیدانا را ادامه دهد خاتمی در ادامه با خوشفکر و برجستهخواندن شخصیت فرجیدانا، وزیر پیشین علوم بیان کرد: «شهادت میدهم آقای فرجیدانا، اهل
سیاست و فکر است اما در مقام رییس دستگاه آموزش عالی به هیچوجه گرایشهای سیاسی خاص خود را اعمال نکرده و پیگیر حق، مصلحت و توقع دانشگاه بوده است و سعی کرده جلوی تحقیرشدگی دانشگاه، دانشجو و دانشگاهیان را بگیرد. تلاش کرده اگر ستمی نسبت به برخی شده، این ستم مرتفع شود و اگر زمینه حضور برای برخی جریانها به ناحق بسته شده، این زمینه باز شود و اگر خلافی بوده با آن خلافها برخورد شود. به هرحال اینک مجلس استیضاح کرده و جناب آقای فرجیدانا از وزارت رفتهاند.» وی تاکید کرد: «مهم این است که آیا دولت محترم رویکردی ویژه در آموزشعالی و بخشهای دیگر دارد و بر اساس آن رویکردها عهد و پیمانی با مردم بسته است؟ مهم این است که دولت این رویکردها را حفظ کند و برعهد خود با مردم بماند که بحمدالله تاکنون چنین بوده است.» خاتمی با اشاره به سخنان رییسجمهور مبنی بر اینکه با رفتن یک نفر از دولت رویکردها و سیاستهای اصلی تغییر نمیکند، بیان کرد: «میتوان امیدوار بود که تغییر و تحولات و جابهجایی افراد در رویکردها اثر ندارد و روالی که مردم و دانشگاهیان خواستهاند و در حمایت اقشار مختلف و استادان دانشگاه از آقای فرجی دانا نمود یافت، محقق
شود. آن حمایتها نشان داد که خواست و جهت فکری دانشگاه چیست و هر وزیر آموزشعالی بیاید باید آن جهت را ادامه دهد و انشاءالله ادامه خواهد داد.» کسی از انتخابات حذف نشود رییسجمهور پیشین ایران در پاسخ به پرسشی درباره انتخابات آتی بیان کرد: «آنچه ما همیشه خواستهایم، انتخابات آزاد بوده است؛ چه آزادی قبل از انتخابات، چه در جریان انتخابات، و گرایشهای مختلف بتوانند آزادانه در انتخابات شرکت کنند و نتیجه هر چه باشد باید موردقبول قرار گیرد. این خواست جمهوری اسلامی و مردم است.» خاتمی با اشاره به سخنان رهبرمعظمانقلاب اسلامی مبنی بر حقالناسبودن رای مردم تاکید کرد: «باید زمینه اعلام و ابراز این حقالناس وجود داشته باشد. اگر مردم در جریان انتخابات ببینند هیچکس متناسب با گرایشهای آنها در صحنه نمانده است، این رای اصلا ابراز نمیشود بنابراین باید بگذاریم مردم با همه گرایشها بتوانند رایشان را ابراز کنند و لازم است این تعبیر مهم به شکلی درستاجرایی شود؛ یعنی مردم صاحب رای هستند و این رای، حقالناس است و باید نگهداری شود.» وی با بیان اینکه از تخلف و تقلب سخن نمیگوید، افزود: «در نظام جمهوری اسلامی که مدنظر ماست همه
گرایشها باید بتوانند ابراز رای کنند و جریانات باید آزادانه حضور داشته باشند و به بهانههای مختلف حذف نشوند و فقط فرصت فعالیت به برخی جریانات اختصاص نداشته باشد.» نباید جلوی فعالیتها و اصل آزادی گرفته شود رییسجمهور پیشین ایران با بیان اینکه «یکی از مهمترین محورهای قانوناساسی شکلگیری ضابطه نظم اجتماعی بر اساس صاحب حقبودن انسان و دارای حدبودن حکومت است» و ضمن تاکید بر حق نظارت مردم بر حکومت و تعبیر امیرالمومنین(ع) مبنی بر اینکه «مقدس نیست امتی که مظلوم در برابر ظالم نتواند بدون لکنتزبان بیان حق کند»، افزود: «مظلوم باید بتواند بایستد، اعتراض کند و به لکنتزبان نیفتد و با صراحت سخن بگوید نه اینکه بهدلیل اعتراض و انتقاد تحت فشار قرار گیرد.» وی گفت: «پیامبر(ص) به برپایی عدل از سوی مردم تاکید دارد نه اینکه پیامبران میآیند که بهزور قسطوداد را به جامعه بدهند و منظور از قسطوداد هم عبارت از آن بینشهای تنگ و تاریک برخی جریانات نیست. پیامبر(ص) بر نقش مردم در بهپاکردن قسط تاکید دارند.» وی با اشاره به اینکه« روح سیاست در دوران جدید سودمداری و آن هم سود مادی و حفظ قدرت است، بیان کرد: « قدرتهای بزرگ بر
اساس منافع خود تصمیم میگیرند و با صراحت میگویند منافع ما با منافع اسراییل گره خورده است بنابراین از ستمهای او هم حمایت میکنند و روزی دیگر میگویند مصالح ما با اتمیشدن ایران سازگار نیست پس مخالفت میکنیم اما با اتمیشدن اسراییل سازگار است.» خاتمی با بیان اینکه نباید از نگرانی و بیم برخی تلفات بهدلیل بازشدن فضا جلو اصل آزادی و فعالیتها را گرفت، یادآور شد: «حکومت باید حوصله داشته باشد.»وی با اشاره به رشد جریان اصلاحطلب و نبودن دیدگاههای افراطگرایانه در بین اصلاحطلبان و برعکس وجود افراط در جریان مقابل بیان کرد: «خوشبختانه معدلی از اصلاحطلبان و اصولگرایان به یک نوع بلوغ فکری، رشد و اعتدال رسیدهاند و این لازمه سیر جامعه در مسیر رشد است و جامعه یکشبه دموکرات نمیشود.» روحانی نمیتواند واقعیتها را یکشبه عوض کند خاتمی در پاسخ به برخی پرسشهای دانشجویان درباره عملکرد دولت بیان کرد: «آقای روحانی در مقام اعلام موضع یک گام از رویکردهایش عقب نیامده و دفاع کردهاند و با اینکه در تعامل با قوای دیگر احترام آنها را حفظ میکنند، اما در عمل بر روی مواضع خود ایستادهاند.»وی دولت روحانی را در برخی بخشها به
ویژه اقتصاد و سیاست خارجی موفق خواند و گفت: «برخی جریانات اینها را قبول ندارند و نمیخواهند تحمل کنند و امکانات دارند و فعالیت میکنند اما آقای روحانی نیز ایستادهاند و امیدواریم در مذاکرات خارجی هم به نتیجه مطلوب برسند.» رییسجمهور پیشین ایران افزود: «ما معتقد بودیم باید فضای امنیتی به فضای سیاسی تبدیل شود و آقای روحانی هم نمیتوانند واقعیتها را یکشبه عوض کنند.» وی با یادآوری این نکته که رییسجمهور یک روشنفکر نیست که فقط اظهارنظر کند و باید در عمل اقدام کند، افزود: «اگر ما ببینیم این دولت راه خود را گم نکرده است و نسبت به روال خود تعهد دارد، باید حمایت و سعی کنیم موفق باشد و مشکلاتش را درک کنیم.» خاتمی در مجموع دولت روحانی را دولت موفقی خواند و با بیان اینکه عقبگردی در مواضع روحانی نمیبیند، تاکید کرد: «البته مشکلاتی وجود دارد و در عملکرد همه دولتها این مشکلات وجود دارد و نمیتوان انتظار داشت که دولت بیعیب باشد.» تعامل به معنای برگشت از هویت نیست او این نکته را یادآور شد: «ما در انتخابات شرکت نکردیم که دوستان ما روی کار بیایند بلکه نظر ما این بود که روالها و رویکردهای نادرست اصلاح شود و بحمدالله
دولت و رییسجمهوری داریم که رویکرد خوبی دارد.» خاتمی در پاسخ به پرسشی درباره پایگاه مردمی اصلاحطلبان و نظارت بر نهادهای کنترلی بیان کرد: «ما توسعهخواه و تحولخواهیم و میگوییم مبنای کشور و همه اختیارات و امکانات کشور برای یک گروه و جریان نباشد و البته نمیگوییم جریانات مخالف ما و حتی تندرویها نباشند ولی در جای خود باشند.» وی به اشتباه اصلاحطلبان در انتخابات84 و جبران آن با عقلانیت اصلاحات در انتخابات92 اشاره کرد و گفت: «ما در انتخابات92 دیدیم که روح مردم به جریان اصلاحات علاقه دارد و اگر ما متحد باشیم، مردم انتخاب میکنند بنابراین باید اتحاد خود را حفظ کنیم و ملاک را عقلانیت قرار دهیم و باید همگرایی عقلانی داشته باشیم.»خاتمی بر شرایطی که طی سالهای گذشته بر جریان اصلاحطلبی رفته است، اشاره کرد و گفت: «استراتژی ما تعامل است؛ تعامل با حاکمیت و حتی جریانهای مخالف با حفظ هویت. گوشزد من به دوستانی است که به رویکرد تعاملی ایراد و اعتراض دارند؛ این تعامل به معنی توبه از هویت خود نیست. هویت ما اسلامخواهی- بهخصوص حاکمیت عدالت و اخلاق در جامعه - و جمهوریخواهی- یعنی حاکمیت رای و رضایت مردم در جامعه- است و
اگر گفته شود شرط فعالیت این است که از حق و رای مردم دفاع نکنید، دیگر این هویت از بین میرود. تعامل با حفظ هویت را باید مبنای عمل قرار دهیم و امیدوار به رشد جامعه باشیم.» وی در پایان با تاکید بر کمک به دولت و البته نقد دولت با همه نیروهایی که مخالف ویرانگری هستند، بیان کرد: «معتقدم در جایی که حتی تیشه به ریشه دولت زده میشود چه رسد به اصلاحات حتی نقد هم باید با احتیاط انجام شود.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.