گزارش «شرق» از رونق بازار کتاب در خیابان انقلاب
ویترین جنجالی
سعید برآبادی: سوالم را که میپرسم، طلبه جوان تعارف میزند که کنار دیوار و در سایه بایستیم؛ دیواری که پر از آگهی فروش کتابهای ممنوعه است. میگوید: «وضع کتاب باید بهتر میشد. خصوصا اینکه اینجا در انقلاب هرکسی تا کتاب موردنظرش را پیدا نکرده به خانه نمیرود و اگر اصلش نشد، کپی آن را میخرد.» باورش سخت است ولی او هم از وضع سابق چاپ کتاب راضی نیست و میگوید برخی از کتابهای مورد نیاز یک طلبه هنوز بهصورت قانونی چاپ نمیشوند و باید به افست آنها دلخوش بود. معمم دیگری که کنارش ایستاده برای خرید کتابهای حقوق و فقه آمده به انقلاب. میگوید که در قم، کتابفروشیها بهتر از انقلاب هستند و به دیوانهای شعری اشاره میکند که حتی در تهران وجود ندارند اما آنجا میشود افستشان را با جلدی معقول خرید؛ شاعرانی که همه فراموششدگان دوره بازگشت هستند و تنها نسخه بهجامانده دیوانشان یا به تصحیح مجتبی مینوی است یا انجوی شیرازی که هر دو از دوستان صادق هدایت بودند. صادق هدایت اما مثل دوستان و همدورههایش هنوز چندان مجوزبردار نیست. کتابهایش ردیفبهردیف کنار خیابان چیده شدهاند و او از پشت عینک، متفکرانه ناخن میجود
و به جویندگان کتاب نگاه میکند. جویندگان کتاب وضعشان بهتر شده و کمتر با کتاب ممنوعالچاپ روبهرو میشوند. دوباره کاسبی کتابفروشیها در آستانه گلکردن است. مسوول کتابفروشی «فردا» در بازارچه کتاب خیابان انقلاب این خبر را به «شرق» میدهد: «امروز فقط مشکل ما قیمت بالای کتابهاست والا بعضی از کتابها که قبلا ممنوع بودند. رسمی و مجوزدار آمدهاند و دارند فروخته میشوند.» مثال هم میآورد: «مثلا عباس معروفی که دو تا از کتابهایش آمدهاند، ابراهیم گلستان، چزاره پاوزه و مثلا «اورازان» آلاحمد که چاپش تمام شده بود و پیدا نمیشد.» فروشگاه نگاه و کتابسرای نیک نیز با ذوقزدگی مراجعانی روبهرو شدهاند که با حالتی عجیبوغریب دنبال کتاب «تاریخ مذکر» میگردند؛ کتابی که تنها یکبار و آنهم در دهه 60 با سماجت رضا براهنی، نویسندهاش به چاپ رسید اما همانموقع ممنوع شد و به محاق رفت. حالا که خبر انتشار این کتاب در کنار سه کتاب مهم براهنی همهجا پیچیده، مشتریها از روزاول برای خریدش صف کشیدهاند و مدام از فروشگاهها میپرسند که این کتاب کی توزیع میشود. در داخل پاساژ فروزنده، ردیف کتابفروشیها با پوستر و نوشتهای، خبر از انتشار
کتابهای تازه دارند؛ مثل دوره کامل کتابهای «آلن ربگریه» که یکی از آرزوهای مترجمش این بود که در این دولت بالاخره مجوز انتشار بگیرند و گرفتند و حالا روانه چاپ بعدی شدهاند. بهرام صادقی هم در فهرست انتشار کتابها قرار دارد. این را مسوول کتابفروشی «نوید» به «شرق» میگوید: «داستاننویسی معاصر ایران آنقدر کمکتاب شده بود که دیگر مخاطبی نداشت اما مثل اینکه قرار است کتاب نویسندههای مهم دوباره چاپ شود تا لااقل از فروش آن در کنار خیابانها جلوگیری شود.» از دور میدان انقلاب تا نشر مولی در انتهای راسته کتابفروشهای روبهروی دانشگاه تهران جنبوجوش خرید کتاب به راه است با اینکه هنوز فصل درس و دانشگاه نرسیده و کنکوریها هم دیگر دنبال «قلمچی» و «گاج» نمیگردند. دستفروشها اما هنوز چیزهایی برای فروش دارند؛ کتابهایی که هرروز فهرست و تعدادشان کمتر میشود اما جایی جز کنار خیابان نمیشود آنها را پیدا کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.