|

هزینه جنگ برای روسیه

روسیه یکی از نظامی‌ترین کشورهای جهان است. به گزارش بانک جهانی، روسیه در اختصاص تولید ناخالص داخلی به هزینه‌های نظامی، رتبه هشتم را در میان کشورهای جهان دارد. کشورهایی که هزینه‌های دفاعی آنها حتی از روسیه نیز بیشتر است عبارتند از آمریکا، امارات‌متحده‌عربی، قطر، کشورهای نه‌چندان ثروتمند صادر‌کننده نفت یعنی آذربایجان، الجزایر، اسراییل و سودان‌جنوبی که اکنون نیز درگیر جنگ هستند. اگرچه اقتصاددانان نمی‌توانند بگویند که آیا کشورها باید تا این‌حد هزینه نظامی داشته باشند یا نه، اما می‌توانند به‌صورت‌کلی در این‌مورد نظر بدهند. افسانه‌ای وجود دارد که می‌گوید افزایش هزینه‌های نظامی، اقتصاد ملی را تقویت می‌کند، هرچند ممکن است این امر در برخی شرایط خاص به تقویت اقتصاد ملی کمک کند اما این شرایط در روسیه امروزی وجود ندارد. بهای هزینه‌های نظامی آشکار است: منابعی که باید صرف بهبود استانداردهای زندگی مردم شود، در جای دیگری خرج می‌شود. پس هزینه‌های نظامی چه‌زمانی می‌تواند به اقتصاد کمک کند؟ به‌طورکلی این هزینه می‌تواند به کشوری با نرخ بالای بیکاری و ظرفیت‌های تولید بلااستفاده کمک کند، همان چیزی که ایالات‌متحده در دهه30 میلادی و در زمان رکود بزرگ تجربه کرد. در آن مورد، افزایش مخارج دولت با ایجاد شغل و پرداخت درآمد، اثر مثبتی بر اقتصاد آن کشور گذاشت. آیا این تجربه به وضعیت فعلی روسیه ربطی دارد؟ نه. نرخ بیکاری در روسیه بسیار پایین است و کارخانه‌هایش درحال حاضر نزدیک به ظرفیتشان مشغول فعالیت هستند. اما آیا هزینه‌های نظامی با توسعه فناوری‌های جدید موجب رشد اقتصادی می‌شود؟ بر اساس تئوری، چیزهایی که به‌منظور استفاده نظامی توسعه پیدا می‌کنند، می‌توانند بعدها در زندگی روزمره و در قالب محصولات مصرفی جدید و مفید مورد استفاده قرار گیرند. اما متاسفانه، چیزی که در تئوری درست در می‌آید همیشه هم در عمل جواب نمی‌دهد. اتحاد جماهیر شوروی موفق به توسعه و ساخت سلاح‌های جدید شد، تنها به این دلیل که استانداردهای زندگی مردمش را حفظ کند. اما آیا هیچ‌کدام از این فناوری‌های جدید در زندگی روزمره به‌طور گسترده مورد استفاده قرار گرفتند؟ جواب منفی است. آیا همین قانون در ایالات‌متحده به اجرا درآمد؟ مگر کامپیوتر و اینترنت برای اولین‌بار با پول هنگفت پنتاگون به‌وجود نیامد؟ درواقع در آنجا رابطه علت و معلولی، در جهتی مخالف حرکت می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.