|

کلمه «پوتین» درباره اوکراین جنجال‌ساز شد

دالان روسی برای رسیدن به کریمه

گروه بین‌الملل: پس از آرامشی شکننده، بحران اوکراین و روسیه بار دیگر در مرکز توجه جامعه جهانی قرار گرفته است. بحرانی که با فشار غرب بر روسیه و همسویی دولت اوکراین با اتحادیه اروپا هرروز در حال پیچیده‌ترشدن است؛ در روزهای اخیر کی‌یف بارها مسکو را به دخالت در امور داخلی اوکراین متهم کرده است اما روز گذشته «سرگئی لاوروف» وزیر خارجه روسیه دخالت نظامی مسکو در اوکراین را رد کرد و خواستار آتش‌بس فوری در شرق اوکراین شد. لاوروف با غیرواقعی‌خواندن طرح صلح ارایه‌شده از سوی رییس‌جمهوری اوکراین، از آمریکا و اتحادیه اروپا خواست کی‌یف را به توقف حملات توپخانه‌ای و هوایی علیه غیرنظامیان متقاعد کند. لاوروف تاکید کرد گمان می‌کنیم مهم‌ترین اقدام این است که واشنگتن و بروکسل از کی‌یف همان چیزی را بخواهند که در هر درگیری دیگری خواسته می‌شود: «حملات توپخانه‌ای و حملات هوایی علیه شهرها و غیرنظامیان را متوقف کنید و از تخریب مدارس و بیمارستان‌ها دست بردارید.» به گفته او، همکاری عملگرایانه هنوز هم میان مسکو و غرب ممکن است اما این همکاری تنها زمانی می‌تواند ترمیم شود که غرب و اتحادیه اروپا دست از زبان تهدید بردارند. لاوروف با تاکید روی مذاکره، درخواست خلع‌سلاح که به گفته او نتیجه آن کشته‌شدن شهروندان شرق اوکراین است را غیرواقعی خواند. اظهارات لاوروف در حالی مطرح شد که هنوز بحث روی صحبت‌های روز یکشنبه پوتین در فضای رسانه‌ها داغ است. بحث زمانی بالا گرفت که پوتین در مصاحبه تلویزیونی خود خواستار تمرکز اوکراین روی ساختار سیاسی شرق اوکراین و ایجاد دولت در این منطقه شد. کلمه‌ای که پوتین به زبان روسی استفاده کرده «gosudarstvennost» بود؛ کلمه‌ای که در ترجمه انگلیسی معانی متفاوتی دارد و از همین‌رو، رسانه‌های غربی تعبیرهای متعددی از اظهارات پوتین داشتند. ترجمه تحت‌اللفظی این کلمه «دولت» است اما می‌توان آن را«سیستم دولتی» یا «سازمان دولتی» نیز ترجمه کرد. برخی از رسانه‌ها سخنان پوتین را نشانه‌ای برای اعمال فشار بیشتر مسکو بر کی‌یف به منظور تن‌دادن به خواست روسیه تعبیر کرده‌اند. روسیه پیش‌تر خواستار حقوق بیشتر جدایی‌طلبان در قالب سیستمی فدرال برای این مناطق شده بود. در میان این ابهام‌ها، سخنگوی دفتر ریاست‌جمهوری روسیه گفت رییس‌جمهور آغاز گفت‌وگوهای آشتی ملی در اوکراین را پیشنهاد داده و سخنانش به معنی استقلال و ایجاد دولت و حکومت در شرق اوکراین نبوده است. «دیمیتری پسکوف» در جمع خبرنگاران تاکید کرد «بدیهی» است که «روسیه جدید» باید بخشی از اوکراین بماند. او گفت موضوع بر سر کشمکشی درونی است. روسیه جدید یکی دیگر از کلماتی بود که پوتین در روزهای اخیر استفاده کرده و جنجال‌برانگیز شد. به باور برخی ناظران مخاطب این کلمه، جدایی‌طلبان شرق اوکراین بوده‌اند. به لحاظ تاریخ، این کلمه توصیفی برای منطقه شمال دریای سیاه است که روسیه در اواخر قرن‌هجدهم از طریق معاهدات صلحی با قزاق‌ها و امپراتوری عثمانی آن را فتح کرد. در سال1922 این منطقه به بخشی از اتحاد جماهیر شوروی تبدیل شد. این اصطلاح اکنون از سوی ملی‌گرایان روسی مطرح می‌شود که در آرزوی بازگشت بخش‌های جداشده از روسیه به این کشور هستند. پوتین پس از الحاق شبه‌جزیره کریمه به روسیه در آوریل۲۰۱۴ برای نخستین‌بار واژه «روسیه جدید» را برای مناطق شرقی اوکراین به کار برد. استدلال او برای این کار این بود که زمانی اوکراین شرقی و جنوبی متعلق به روسیه بوده‌اند. ناظران سیاسی معتقدند این نشان می‌دهد پوتین مرزهایی که حکومت اوکراین مقرر کرده را زیر سوال می‌برد. جدایی‌خواهان در اوکراین نیز از واژه «روسیه جدید» برای بیان خواست خود استفاده می‌کنند که جداشدن از اوکراین است. همزمان با تاکید مقامات مسکو بر گزینه مذاکره، پوتین روز گذشته رییس‌جمهور اوکراین را به امتناع از مذاکره سیاسی مستقیم با جدایی‌طلبان شرق کشورش متهم کرد و گفت آنها در حال عقب‌راندن نیروهای دولتی اوکراین از مواضع فعلی‌شان هستند. اما برخی از تحلیلگران بر این باورند که روسیه هفته گذشته با اعزام نیروهای خود به مرز اوکراین درصدد ایجاد «جبهه سوم» در جنگ بوده تا از طریق «دالانی زمینی» روسیه را به کریمه متصل کند. به گزارش رویترز، در حال حاضر جدایی‌طلبان هوادار روسیه در حال برنامه‌ریزی برای حمله به بندر مهمی هستند که می‌تواند پلی زمینی بین کریمه و روسیه ایجاد کند. این در حالی است که ارتش اوکراین روز یکشنبه نیروهای خود در بندر ماریوپل را تقویت کرد، این بندر هدف بعدی جدایی‌طلبان طرفدار روسیه برای عقب‌راندن نیروهای دولتی اوکراین بوده است. خبرها همچنین حاکی از آن است که با عقب‌نشینی نیروهای ارتش اوکراین از فرودگاه «لوهانسک»، این فرودگاه بار دیگر تحت کنترل جدایی طلبان هوادار روسیه در آمد. پیشروی جدایی‌طلبان در روزهای اخیر موجب نگرانی آمریکا و بسیاری از کشورهای غربی شده که پس از سقوط «ویکتور یانوکوویچ» رییس‌جمهوری سابق اوکراین به متحد کی‌یف تبدیل شده‌اند. همین نگرانی به تهدید غرب برای اعمال تحریم‌های جدید علیه روسیه ختم شد؛ تهدیدی که پوتین روز گذشته در واکنش به آن گفت: «امیدوارم که درباره احتمال اعمال تحریم‌های مضاعف علیه روسیه، ‌عقل سلیم بتواند در غرب پیروز شود و ما بتوانیم در یک راه مدرن و طبیعی قدم برداریم. نه ما و نه شرکای ما نمی‌توانند هزینه ضربات دوجانبه تحریم را تحمل کنند.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.