|

گریزان از «پروتکل‌ها»

ستار عزیزی

زمانی یوشکا فیشر، وزیرخارجه اسبق آلمان گفته بود «پست دولتی بیش از آنکه سیاستمدار، آن را تغییر دهد؛ سیاستمدار را تغییر می‌دهد». اما «مام جلال» چه زمانی که موفق به تاسیس حکومت خودمختار کردستان عراق شد و چه زمانی که به‌عنوان یک کُرد، برای اولین‌بار در تاریخ عراق به‌عنوان رییس‌جمهور انتخاب شد، هیچ‌گاه از گذشته‌اش فاصله نگرفت و تغییر نکرد. او اسیر مقتضیات و لوازم پست ریاست‌جمهوری در عراق نشد. معروف است که او در دیدار با میهمانانش پروتکل‌ها را رعایت نمی‌کرد، خودش شخصا از میهمان‌ها پذیرایی و تا دم در منزلش آنها را بدرقه می‌کرد. مام جلال در پاسخ به معد فیاض خبرنگار «شرق‌الاوسط» در این خصوص که چرا پروتکل‌های مقام ریاست‌جمهوری را رعایت نمی‌کند پاسخ داد: «من بر این اعتقادم که انسان به مقام ارزش می‌بخشد نه برعکس.» همچنین عراقی‌ها در زمان صدام حسین با احتیاط و به شکلی مخفیانه برای هم لطیفه و جوک سیاسی تعریف می‌کردند چون این اقدام در آن زمان می‌توانست به بهای اعدام یا مجازات‌های بسیار سخت تمام شود اما جالب توجه بود که طالبانی در ملاقات‌ها و دیدارهایش از میهمانان می‌خواست که جدیدترین جوکی که برایش ساخته شده است را بخوانند. حتی او بر صفحه تلویزیون و هنگامی که با مردم سخن می‌گفت، لطیفه‌هایی را تعریف می‌کرد که در مورد خودش ساخته شده بود. خبرنگاری از او می‌پرسد چگونه شرایط را از رهبری که هرکس راجع به او لطیفه‌ای گفته باشد اعدام شده است به رهبری که خودش راجع‌به خودش لطیفه تعریف می‌کند، تغییر داده است، می‌گفت: «این طبیعی است. چون رهبر نیز انسان است. نه موجودی با توانایی نامحدود و تافته جدابافته. من امروز رهبر هستم و فردا می‌شوم رهبر سابق. چرا رهبری کسی را تبدیل به شخص مغرور و متفاوت کند؟ من انسانی عادی هستم و به لطیفه چه راجع به خودم یا دیگران علاقه دارم. از قبل نیز این بخشی از علاقه‌مندی‌های من بوده است.» نکته جالب توجه دیگر در مورد «مام جلال» آن است که او به اخلاق و مردانگی بسیار بها می‌داد و حاضر بود هزینه آن را ولو در عرصه سیاست بپردازد. وی می‌گوید با وجود تمام جنایات و اقدامات صدام حسین علیه خود و ملتم، از او کینه به دل نداشتم. «بعد از آزادی عراق در 2003 عزالدین مجید پسرعموی صدام نزد من آمد و به من گفت که خانواده صدام در شرایط بدی زندگی می‌کنند و شرایط بسیار ناگواری دارند. من به او گفتم برو به ساجده خانم بگو با دختران و تمامی اعضای خانواده‌اش به قشلاق دوکان بیایند. آنجا منزلی برایشان آماده می‌کنم و میزبانی و حفاظت از آنها را من برعهده می‌گیرم و در راستای این آیه مقدس کار می‌کنم که می‌گوید: و لاتزر وازره وزر اخری (هیچ‌کس بار گناه دیگری را به دوش نمی‌گیرد)، چون آنها در مقابل کارهایی که صدام حسین مرتکب شده است، مسوول نیستند. از واکنش عراقی‌ها نیز نترسیدم، چون می‌دانم که مردانگی و اصالت ملت عراق اقتضا می‌کند که خانواده بی‌پناهی را حفاظت کند. عزالدین رفت و دیگر برنگشت، چون خانواده صدام راه خروج از عراق را یافته بودند.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.