|

پیام‌آور آشتی

فلاح کریم

در زمان بیماری مام‌جلال در اواخر سال٢٠١٢ یکی از دوستان ایرانی وی در یادداشتی دوستانه و از روی وفا درباره وی گفته بود: «عراق باید زمان زیادی در انتظار مادر دیگری باشد تا کودک دیگری همچون جلال طالبانی به دنیا آورد.» چنین نیز بود، عراق در طول تاریخ خود تنها و تنها آن چندسال روی آرامش و صلح به خود دید که جلال طالبانی رییس‌جمهور کشور بود، البته به میزان توانایی خود وی و میزانی از قدرت که قانون در اختیارش گذاشته بود، هرچند همگان اذعان دارند که جلال طالبانی فراتر از قدرت ریاست‌جمهوری بر اوضاع و احوال کشور و جریانات سیاسی تاثیرگذار بود. نگاه کسی همچون جلال طالبانی همراه با نقش مستقیمش در سیاست در سطح کردستان و عراق با تمام سیاستمداران دیگر متفاوت بوده و دارای مکتب و راه و مسیر ویژه خود بوده است برای همین نیز از پارت‌دموکرات کردستان در میانه‌های دهه٦٠ میلادی جدا شد و بعد از ١٠سال از این تاریخ اتحادیه میهنی کردستان را تاسیس کرد. چون این سازمان سیاسی شیوه و تفکر عملیاتی‌اش با حزب دموکرات کردستان متفاوت بود، خیلی زود توانست تبدیل به مردمی‌ترین سازمان سیاسی کردستان عراق شود و میان کردهای دیگر کشورها نیز جای پای خود را باز کند، در عین حال توانست قسمت عمده خاک کردستان را از دست رژیم صدام آزاد کند، به شکلی که هنوز به دهمین‌سالگرد تاسیس خود نرسیده بود که حکومت بعث ناچار شد درخواست آتش‌بس دهد و خواستار گفت‌وگو شود و خود مام‌جلال نیز همواره تلاش برای اتحاد گروه‌های سیاسی کردستان و عراق را سرلوحه کارهای خود قرار داده بود. طالبانی نه‌تنها برای کردها، بلکه برای تمام عراقی‌ها و حتی ملت‌های منطقه نیز حامل پیام آشتی و زندگی مسالمت‌آمیز بود، در میانه‌های دهه٨٠میلادی بر اساس نظریه دشمن مشترک با آزادیخواهان شیعه عراق و قبل‌تر نیز با آزادیخواهان اهل‌سنت آن کشور جبهه متحدی برای مبارزه سیاسی و نظامی علیه رژیم صدام آغاز کرده بود که بعدها نیز تبدیل به اساس تشکیل اپوزیسیون عراقی شد و یکی از کنگره‌های آن نیز در کردستان تشکیل شد. پیام مام‌جلال در سیاست «مشارکت همگان» برای خدمت هرچه‌بیشتررساندن به جامعه، تامین آزادی‌ها و امنیت و رفاه برای جامعه کردستان و عراق بود. جلال طالبانی در قرن‌بیستم و در تاریخ عراق؛ تنها رهبری بود که توانسته بود آینده اتفاقات را تفسیر و نقشه و برنامه آینده را تعیین کند، سال ١٩٩٠ که شوروی از هم پاشید، تلاش‌های دیپلماتیکش را برای آشتی میان حکومت ترکیه و(پ‌ک‌ک) به کار انداخت و توانست آتش‌بس میان آن‌دو را محقق کند، گرچه از طرف برخی گروه‌های ترک این تلاش به بن‌بست رسید، اما بعد از بیش از ٢٠سال اکنون رجب طیب اردوغان می‌خواهد آن را به سرانجام برساند، همان زمان برای حل مساله قانونی و حقوقی مردم کردستان در عراق، تز فدرالیسم را پیشنهاد کرد و بعدا نیز در قانون‌اساسی عراق بر آن صحه گذاشته شد و دارای تز حکومت توافقی برای عراق بود به عنوان تنها راهی که مانع تکروی و دیکتاتوری در عراق شود و همگان را در اداره کشور سهیم کند، چون به درازای ٨٤سال از تاریخ دولت نوین عراق همواره کردها و شیعیان از قدرت دور و مورد ظلم قرار گرفته بودند. بعد از آزادی عراق نیز از سلطه صدام و در راه عدم‌تکرار تاریخ سابق و تاسیس دولتی مدرن نظریه توافق مام‌جلال بود که همگان را در قدرت شریک کرد و آرامش نسبی در کشور حکمروا شد. اینها بخش کمی از نظریات «مام‌جلال» به عنوان رهبر مکتب فکری و سیاسی پراگماتیزم در عراق بود، برای همین، گفته دوست ایرانی‌اش کاملا در جای خود بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.