معاون فرهنگی وزارت ارشاد:
تسلیم فشارها نمیشوم
فرزانه ابراهیمزاده: نشست مطبوعاتی معاون فرهنگی و معاونانش بیشتر از آنکه به بررسی وضعیت یکساله معاونت اختصاص داده شود کمی شبیه جلسه آشتیکنان بود و کمی هم شبیه نشست تبیین سیاستهای معاونت فرهنگی در آینده؛ آشتیکنان میان رییس اداره کتاب و رییس خانه کتاب که در هفتههای قبل در رسانهها علیه همدیگر صحبتهایی را کرده بودند. البته بیشتر انتقادهایی بود که از سوی نجفقلی میرزایی، مدیرعامل خانه کتاب به وضعیت مدیریت قبلی این نهاد فرهنگی شد که حالا به حکم معاون فرهنگی رییس اداره مهم کتاب است و سرنوشت کتابها را معلوم میکند. میرزایی که بسیاری او را نزدیکترین فرد به صالحی میدانند و معتقدند که مهمترین مشاورش در تصمیمگیری درباره وضعیت فرهنگی است، در این نشست از شجاعیصایین دلجویی ولی باز هم از سیاستهای دولت قبلی انتقاد کرد و گفت اوضاع کتاب و کتابخوانی در ایران در وضعیت هشدار است. این نشست بر اساس خبر قبلی حدود ساعت 10:30 روز شنبه هشتمشهریور در سالن اجتماعات شورایعالی فرهنگ عمومی برگزار شد. صالحی در این نشست گروه معاونانش را بههمراه آورده بود؛ تیمی که به گفته خودش به مرور شکل گرفتند و در کنار
هم تیم اجرایی فرهنگی کشور را تشکیل دادند. علی شجاعیصایین رییس اداره کتاب، برازش مدیرکل اداره چاپ و نشر، نجفقلی میرزایی مدیرعامل خانه کتاب، علیاصغر سیدآبادی مدیر دفتر برنامهریزی و مهدی قزلی دبیر بنیاد شعر مدیرانی بودند که در این نشست گزارشی از برنامههایشان ارایه دادند. بررسی و روشنشدن تکلیف بیش از 29هزارو66 عنوان مجوز کتاب در هشتماه گذشته، بررسی همزمان 670 کتاب در حال حاضر در اداره کتاب، بازگشت نمایشگاه کتاب به مصلای امامخمینی(ره) برای سال آینده، تغییر رویکرد آموزشی از بخش تولیدی به مصرفکنندگان یعنی خوانندگان کتابها و کوتاهشدن زمان بررسی کتابها به میانگین 25روز شاید مهمترین بخشهای خبری این نشست بود. اما بخش زیادی از نشست دوساعتونیمه که قرار بود نیمی از آن به سوالات اختصاص داده شود به برنامهها و رویکردهای معاونت فرهنگی اختصاص داشت که توسط خود صالحی تشریح شد. فضای فرهنگ را نامریی کردیم خروج فرهنگ از فضای نامریی، غیرشفاف و هدایتشونده توسط بولتنسازها مهمترین کاری بود که سیدعباس صالحی تاکید کرد در بدو ورودش به وزارت فرهنگ و ارشاد سعی کرده انجام دهد. او با بیان اینکه با تعامل
با نهادهای امنیتی، فضای فرهنگی روبهرشد است تاکید کرد که سرککشیدن و دخالت در حوزه فرهنگ بیاحترامی است و همین باعث شد که از ابتدای ورود آقای جنتی به وزارت ارشاد جلسهای را با وزارت اطلاعات داشته باشد و این رویه را کم کند. حوزه امنیت در هیچ کشوری نادیده گرفته نمیشود اما امنیت در کنار فرهنگ معنی دارد، نه بهعنوان چتری بر فرهنگ. او همچنین از تلاش مجموعه زیر دستش برای خارجکردن فضای فرهنگی از عرصه بولتنی خبر داد. اما بخش دیگر صحبتهای صالحی به رویکردها و متعاقب آن برنامههایش در 12 قسمت اختصاص داشت. عدالت فرهنگی در اختصاص امکانات، توزیع آن در بین استانها و تفویض اختیارات در حوزه استانی سه رویکرد اصلی و اولیه معاونت فرهنگی بود. شفافسازی یکی دیگر از برنامههای معاونت فرهنگی بود. او شفافسازی خرید کتاب را نخستین قدم دانست و اعلام کرد بهزودی در بحث صدور مجوزها نیز با برطرفشدن مشکلات زیرساختی اعمال میشود. بحث سلیقهزدایی و ایجاد ساختارهای قانونی، واگذاری امور و توجه به بخش خصوصی، اعتمادسازی در اهل فرهنگ از دیگر برنامههای این معاونت بود. حل مشکلات مالی موضوع دیگری بود که صالحی گفت توانسته در یک سال
گذشته آن را مرتفع کند و به نقطه صفر برساند: «خوشحالم که اعلام کنم بدهی به ناشران داخلی تا پایان سال 92 صفر شد. بدهی به ناشران خارجی که یک زخم چندساله بود با حمایتهای آقای جنتی برطرف شد. البته ما همچنان با حجم زیادی از مشکلات و تعهدات مالی پیشینی گرفتار بوده و هستیم و باید صریح بگویم که ما برای تسویه بدهیهایمان گاهی گریه کردیم و گاهی روضه خواندیم.» از براهنی تا میرکاظمی درست است که همه معاونان وزارت ارشاد برای ارایه برنامههای خود با دست پر آمده بودند اما آن چیزی که بیشتر از همه مورد توجه رسانهها قرار گرفت، بحث مجوزهای چاپ کتاب بود. این موضوع در نخستین سوال هم مطرح شد. خبرنگار یکی از خبرگزاریها با خطاب قرار دادن معاون وزیر به صدور مجوز کتابهای رضا براهنی و کتابی درباره اسماعیل خویی انتقاد کرد و این دو را در مقابل کتاب کرسنت مسعود میرکاظمی، وزیر سابق نفت قرار داد که به گفته نمایندگان مجلس پرونده پیچیدهای است و قرار است در شورایعالی امنیت ملی بررسی شود. مسعود میرکاظمی، وزیر سابق نفت که این روزها برخی تخلفاتش در پرونده سوآپ در مجلس در حال بررسی است کتابی 500 صفحهای درباره پرونده کرسنت
نوشته که به گفته برخی نمایندگان مجلس ممکن است منافع ملی را به خطر بیندازد. البته علی شجاعیصایین، رییس اداره کتاب درباره این کتاب گفت: «این کتاب به ارشاد داده شده اما ما هنوز ابلاغی درباره این کار ندادهایم و باید نتیجه کار کارشناسی را دید.» اما در مورد نقدی که درباره کتابهای براهنی وجود داشت خود صالحی پاسخ داد و گفت: «کتاب منتشرشده درباره آقای خویی بوده و موضوع این است که ما یقین داریم براساس ضوابط نشر، کار را باید براساس محتوا بررسی کرد و کاری به نام نویسنده نداریم. ما میخواهیم به مُر قانون عمل کنیم و فهم ما از ضوابط مصوب شورای انقلاب فرهنگی این است که تنها به محتوا توجه کنیم، اما اکنون بحثهایی در رسانهها مطرح شده و برخی گفتهاند که باید به مولف هم توجه کرد. ما بخشی از این بحثها را که جدی هستند به هیات نظارت منتقل میکنیم و معتقدیم نباید بحثها به سمت لجاجت برود و فصلالخطاب نظر هیات نظارت است، ما هم تابع نظر این هیاتایم که مرجعی است که قانون آن را تعیین کرده است.» البته شجاعی صایین هم از بررسی این کتابها در هیات نظارت بر کتابهای بزرگسالان خبر داد. این موضوع که کتابها بعد از صدور مجوز باز
بررسی خواهند شد؛ به تعبیر برخی از رسانهها از جمله خبرنگار «شرق» نوعی عقبنشینی در برابر مجوزهای صادرشده و فشارها بود. البته صالحی این را عقبنشینی ندانست و گفت: «من به فشارهای رسانهای باور ندارم. دوستان نظر میدهند و دلایل خود را بیان میکنند. اما این موضوع را هم باید درنظر داشت که اگر ما نظر خود را عوض کنیم، نشاندهنده وجود فشارها نیست. کتابها در شرایط جاری مجوز میگیرند و ما هر کتابی را به هیاتنظارت ارجاع نمیدهیم. اما باید بگوییم که رای ما رای نهایی نیست و هیاتنظارت بر کتاب تصمیمگیرنده است و ما دیدگاههای قابل دفاع را به هیات نظارت ارایه میکنیم و به دلیل جایگاه قانونی این هیات، تسلیم هیاتنظارت هستیم.» او بار دیگر چهار معیار دین، اخلاق، قانون و نظام اسلامی را معیارهای مهم خود دانست. صالحی در پاسخ به این سوال که آیا فشارهای واردآمده از سوی افراطیون در سیاستها و تصمیمهای معاونت فرهنگی تاثیر خواهد داشت یا خیر، گفت: «ما سعی میکنیم قانون را رعایت کنیم اما تا زمانی که من هستم تسلیم فشارها نمیشویم و در نمایشگاه کتاب هم حذف کتابها حداقلی بود.» شجاعی صایین - مدیر اداره کتاب - هم آن را عقبنشینی
ندانست و کمکردن خطا عنوان کرد و گفت: «موضوع با هیاتنظارت مطرح شده و نظر بر این نیست که هر موضوعی با شورای انقلاب فرهنگی در میان گذاشته شود؛ هیات نظارت مرجع نهایی خواهد بود. این واگذاری هم به شکل کامل نیست که ناشر کار را منتشر کند و برای توزیع از ما اجازه بگیرد. چیزی که قرار است ایجاد شود گروههای کارشناسی است مانند گروههای کارشناسی در خود وزارتخانه.» علیاصغر سیدآبادی، مدیرکل دفتر برنامهریزی هم در بخشی از این نشست با اشاره به این که این دفتر با حضور معاونت جدید در حال فعالیت است از مطالعات راجع به تکمیل مطالعات گرنت کتاب خبر داد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.