|

مریخ به اندازه ماه در آسمان؟!

دکتر امیرمحمد گمینی . پژوهشگر تاریخ و فلسفه علم .پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران

از امردادماه سال 81 (آگوست 2003) ارسال این ایمیل‌ها شروع شدند. در 27 آگوست 2003 مریخ دقیقا به فاصله 55،758،006کیلومتری از زمین رسید که در 60هزارسال گذشته بی‌سابقه بود و این پدیده باعث شد که مریخ مانند یک ستاره پرنور در آسمان بدرخشد. در این زمان با یک تلسکوپ خوب می‌شد کلاهک‌های یخی مریخ را دید و شاید عوارض دیگری روی سطح مریخ را پیدا کرد. در همین زمان بود که یک‌نفر خبری درباره اینکه مریخ به چه اندازه‌ای در آسمان دیده می‌شود، دریافت کرد و از آن خبر عجیب خوشش آمد، پس آن خبر نادرست را در یک ایمیل به دوستانش فرستاد و این ایمیل در تمام جهان مثل یک شبکه پخش شد! نکته جالب این است که از آن زمان هرسال این ایمیل در ماه آگوست یا امرداد دوباره فرستاده می‌شود و مردم دنیا همان را دوباره باور می‌کنند! هرسال که می‌گذرد فکر می‌کنم که امسال دیگر از این ایمیل‌ها خبری نیست، چون مردم حتما فهمیده‌‌اند که این یک شایعه است، ولی باز امسال ایمیلی دریافت کردم که مدعی شده بود مریخ در حال نزدیک‌شدن به زمین است و به‌زودی به اندازه ماه کامل در آسمان ظاهر خواهد شد. واقعیت آن است که این یک خبر سراپا کذب و دروغ است! نمونه‌های بسیاری از این قبیل اتفاقات در جهان می‌افتد.برای جلوگیری از شایعات غیرعلمی و شبه‌علمی چه باید کرد. اول اینکه مردم باید اخبار علمی را از منابع معتبر دریافت کنند، پس باید ابتدا مجلات و سایت‌های معتبر علمی را بشناسیم. مثلا مجله نجوم و سایت آن از معتبرترین رسانه‌‌ها درباره مطالب نجومی است. دوم اینکه باید کمی اهل مطالعه در زمینه مطالب علمی باشیم، برای این کار مطالعه مجلات و کتاب‌های علمی که برای عموم نوشته می‌شوند مناسب است. برای شناخت کتاب‌ها و رسانه‌‌های معتبر و تایید صحت‌وسقم اخبار علمی مشکوک با کارشناسان علمی در ارتباط باشید و در آخر اینکه هر خبری را منتشر نکنید، اگر خبری به دستتان می‌رسد و امکان آن را ندارید که صحت‌وسقم آن را بررسی کنید، حداقل از انتشار و ارسال آن برای دیگران بپرهیزید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.