|

روزهای پایانی لنین

دایان دوکریه . ترجمه: محمدعلی عسگری

بهتر اینکه بازنشسته شود. دیگر کاری از دستش برنمی‌آمد. اما درعین حال هنوز به او احتیاج بود. دلش می‌خواست او را به‌عنوان جانشین رسمی انتخاب کرده و بر راس حزب بنشاند. در غیر این صورت چگونه می‌توانست کشوری با آن گستردگی را بدون موافقت بنیانگذار انقلاب مدیریت کند؟ اکتبر سال 1922 بود که لنین دوباره به رهبری امور کشور بازگشت. برای چه مدت؟ احتمال ضعیفی وجود دارد که دانسته باشد در آستانه مرگ است. شب جشن تولدش، «پیامی به کنگره» را به یکی از منشی‌هایش دیکته کرد. این درواقع وصیتنامه سیاسی او بود: «معتقدم وجود اعضایی مانند استالین و تروتسکی در کمیته مرکزی خطری برای ثبات خواهد بود. پس از اینکه رفیق استالین، دبیرکل شد، قدرت فوق‌العاده‌ای را جلو خود دید. اما من مطمئن نیستم او همیشه نحوه رعایت جانب احتیاط را داشته باشد.» بعد از گذشت چندروز، این هشدار را هم به آن اضافه کرد: «استالین بی‌نهایت خشن است {... .} به رفقا پیشنهاد می‌کنم {... .} استالین را از این منصب عزل کنند.» بعد از پخش چنین مساله‌ای دیگر راهی برای بازگشت از این تحقیر وجود نداشت. اما تنها نادیا می‌توانست این پیام را بعد از مرگ لنین افشا کند. آیا قبلش درباره رقابت شدیدی که برسر ارثیه سیاسی همسرش وجود داشت به او چیزی گفته بود؟ همسر استالین، به‌عنوان منشی لنین، نیز محتوای پیام را می‌دانست. 22دسامبر، چندروز بعد از اینکه به‌عنوان مسوول حسن اجرای کارها انتخاب شد، استالین به‌شدت با نادیا کروبسکایا درگیری لفظی پیدا کرد. با عصبانیت او را سرزنش می‌کرد که چرا شوهرش را گذاشته تا «خسته شود» و خود مشغول نوشتن نامه‌ها باشد. او را تهدید کرد که در برابر کمیته مرکزی حزب محاکمه‌اش خواهد کرد. حرف‌هایش کاملا گویا و روشن بود. گفت: ‌«چرا باید برای جانشینی او دوتا فهرست تهیه شود؟ همسرلنین‌بودن که درک از مارکسیسم - لنینیسم را تضمین نمی‌کند...» به این ترتیب استالین، با شیوه‌ای ظریف مصیبت‌هایی را که بعد از مرگ لنین برای نادیا اتفاق خواهد افتاد، از پیش روشن کرده بود. بعد حرفش را به صراحت بیان کرد. حتی او را به چیزهایی بدتر از محاکمه تهدید کرد. البته در صورتی که به حرفش گوش ندهد. حتی اشاره کرد که برای تاریخ بیوه دیگری به‌عنوان زن لنین خواهد تراشید. یک همسر رسمی دیگر. گفته بود: «اگر دهانش را نبندد، حزب حقوقی را برای «النا استاسوویا» خواهد پرداخت. او دوست صمیمی ایناسیا بود و می‌تواند به جای بیوه رسمی لنین معرفی شود.» نادیا در تاریخ پنجم‌مارس 1923 مردد بود که خبر مشاجره‌اش با استالین را به لنین برساند. ادامه دارد...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.