|

آسمان غزل زمین افتاد

ثریا باوری‌پور . پژوهشگر ادبیات فارسی

زنگ می‌زنم که تولدش را تبریک بگویم. علی گوشی را برداشته صدا می‌زند: مامان، ثریاست! و او چه مهربان و صمیمی است مثل همیشه. می‌خواهد بروم پیشش و خودم مطلبی را که برای زادروزش در «شرق» نوشته‌ام برایش بخوانم. می‌گویم دوست دارم هرروز ببینمت اما منتظرم حالت بهتروبهتر شود و در نهایت تندرستی بیام پیشت و ببوسمت. از سفر برگشته و روبه‌روی پوران فرخزاد عزیز نشسته‌ام. پیام تسلیتی از آمریکا بر گوشی موبایل نقش می‌بندد. هراسان می‌پرسم چه شده؟ تسلیت برای چه؟ دوستی می‌گوید چندساعتی است خبر نحسی پیچیده در شهر که زمین از سیمین خالی شده است. با وجودی که می‌دانم خبر، نادرست است لرزه‌ای بر بدنم می‌افتد. چندروزی است که غزل‌بانوی ما در بیمارستان بستری است. او که جان غزل است و جان‌بخش و فارسی امروز. پیش پوران پرده از حال درون برمی‌دارم که آشوبی تمام وجودم را در بر گرفته است. به یاد آن شعر مولوی می‌افتم که در فراق شمس سروده است. می‌روم سمت کتابخانه پوران، سمت راست، قفسه دوم، ردیف سوم. دست می‌کنم و کلیات شمس را برمی‌دارم و می‌روم کنار پوران عزیز می‌نشینم، او که جهانی است بنشینم درگوشه‌ای ورق می‌زنم غزل را درمی‌یابم در صفحه2215. پوران می‌گوید بلندتر بخوان. می‌گویم این شعر زبان‌حال شبان و روزان تلخ و سنگینم بوده است در سوگ نازنین مادرم. لحظه‌های زیادی را با این شعر به‌سر برده‌ام. می‌خوانم و بعضی بیت‌ها را پوران همراهی می‌کند: گر رود دیده و عقل و خرد و جان تو مرو/گر مرا دیدن تو بهتر از ایشان تو مرو/ آفتاب و فلک اندر کنف سایه توست/ گر رود این فلک و اختر تابان تو مرو/ ای که درد سخنت صاف‌تر از طبع لطف/ گر رود صفوت این طبع سخن‌دان تو مرو/ اهل ایمان همه در خوف دم خاتمتند/ خوفم از رفتن توست‌ ای شه ایمان تو مرو/ تو مرو ‌گر بروی جان مرا با خود بر/ ور مرا می‌نبری با خود از این خوان تو مرو/ با تو هر جزو جهان باغچه و بستان است/ در خزان‌ گر برود رونق بستان تو مرو/ هجو خویشم منما هر تو بس سنگ‌دل ست/ ای شده لعل ز تو سنگ بدخشان تو مرو/ کس بود ذره که گوید تو مرو ‌ای خورشید/ کی بود بنده که گوید بتو سلطان تو مرو/ لیک تو آب حیاتی همه خلقان ماهی/ از کمان کرم و رحمت و احسان تو مرو/ هست طومار دل من به درازای ابد/ بر نوشته ز سرش تا سوی پایان تو مرو/ گر نترسم ز ملال تو بخوانم صد بیت/ که ز صد بهتر و ز هجده هزاران تو مرو. و بامداد 28مرداد که خبر تلخ را می‌شنوم با بهتی سنگین می‌روم سراغ شماره امید نازنین، دختر عزیز سیمین‌بانو ولی ترسی عجیب وجودم را دربر گرفته است، سراسیمه شماره دکتر برزگر را می‌گیرم و چون سلام وحشت‌بار و هراسانم را غمگینانه پاسخ می‌دهد بغض می‌ترکد. دریغا که زمین ما سرانجام از وجود سراسر نیکی سیمین خالی شد اگرچه حتم دارم که او دوباره از آثار برجامانده از خود بر خواهد خاست تا روشنایی دوباره‌ای به همه ما ببخشد و از شیر شعرش جان خواهد گرفت. آنچه که باید و وطن ساخته خواهد شد آنگونه که خواهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.