|

برای فرزندان فلسطینی و اسراییلی‌مان

نجات اسراییل از شر خودش

نیو گوردون* ترجمه: نادر فتوره‌چی

روزنامه‌های اسراییلی در تابستان امسال مملو از مقالات خشمگینانه درباره فشار برای بایکوت بین‌المللی اسراییل‌اند. فیلم‌ها از حضور در جشنواره‌های فیلم اسراییل کناره‌گیری کرده‌اند، لئونارد کوهن به دلیل تصمیم، برای برگزاری اجرای زنده در تل‌آویو، از سراسر جهان در معرض انتقادهای تند‌و‌تیز است، و آکسفام1‌ روابطش را با یک گوینده مشهور قطع کرده؛ هنرپیشه معروف بریتانیایی که به حمایت از محصولات آرایشی تولید‌شده در سرزمین‌های اشغالی پرداخته بود. به وضوح، کارزاری که از این تاکتیک‌ها برای کمک به پایان‌دادن به اعمال آپارتاید در آفریقای جنوبی استفاده می‌کرد، توانست پیروان بسیاری در سراسر جهان پیدا کند. جای تعجب نیست که بسیاری از اسراییلی‌ها - حتی صلح‌چی‌هایش- آن را امضا نمی‌کنند. چراکه یک بایکوت جهانی خواه‌ناخواه اتهام یهودستیزی را در پی خواهد داشت، اتهام‌های ظاهرفریب. این تحریم همچنین سوالاتی را پیش می‌کشد در خصوص معیارهای دوگانه (مثلا، چرا چین به‌دلیل نقض فاحش حقوق‌بشر بایکوت نشود؟) و جایگاه به ظاهر متناقض فردی که خواستار تحریم ملت خودش است. در واقع برای من به‌عنوان یک شهروند اسراییل، این مسئله اصلا ساده نیست که از دولت‌های خارجی، مقامات منطقه‌ای، جنبش‌های اجتماعی بین‌المللی، سازمان‌های مذهبی، اتحادیه‌ها و شهروندان بخواهم همکاری با اسراییل را تعلیق کنند. اما امروز، همان‌طور که بازی‌کردن دو پسرم را در حیاط خانه تماشا می‌کنم، معتقدم این تنها راهی است که اسراییل می‌تواند خود را از شر خودش نجات دهد. به اعتقاد من اسراییل به یک تقاطع تاریخی رسیده و مواقع بحرانی دست‌زدن به اقدامات چشمگیر را می‌طلبد. من این را به عنوان یک اسراییلی می‌گویم که انتخاب کرده فرزندانش را در اسراییل بزرگ کند، کسی که نزدیک به 30سال یکی از اعضای اردوگاه صلح‌طلبان اسراییل بوده و کسی که عمیقا درباره آینده این کشور نگران است. دقیق‌ترین تعبیر برای توصیف اسراییل کنونی، رژیم آپارتاید است. برای بیش از 42سال، اسراییل سرزمین‌های بین دره اردن و دریای مدیترانه را تحت کنترل خود داشت. در این منطقه در حدود شش‌میلیون‌یهودی و نزدیک به پنج‌میلیون فلسطینی زندگی می‌کنند. از این جمعیت، 5/3میلیون فلسطینی و نزدیک به نیم‌میلیون یهودی در مناطق اشغالی سال1967 هستند، و با وجود آنکه هر دو گروه در یک منطقه زندگی می‌کنند، اما تحت انقیاد دو رژیم حقوقی کاملا متفاوت هستند. فلسطینی‌ها در حالی بی‌موطن و فاقد بسیاری از اساسی‌ترین حقوق‌بشرند، که در تقابلی آشکار، تمامی یهودیان - آنهایی که در سرزمین‌های اشغالی یا اسراییل زندگی می‌کنند- شهروندان دولت اسراییل‌اند. سوالی که مرا تا این موقع از شب، هم به‌عنوان یک پدر و هم به‌عنوان یک شهروند، بیدار نگه داشته آن است که چگونه می‌توان اطمینان حاصل کرد که فرزندان من و همچنین فرزندان همسایه فلسطینی‌ام، در یک رژیم آپارتاید رشد نکنند؟ برای رسیدن به این هدف، تنها دو راه اخلاقی وجود دارد. نخست، راه‌حل تک‌دولتی: ارایه شهروندی به همه فلسطینیان و در نتیجه ایجاد یک دموکراسی دوملیتی در کل مناطق تحت کنترل اسراییل. بر اساس داده‌های جمعیتی، چنین راه‌حلی منجر به سقوط دولت اسراییل در مقام یک دولت یهودی خواهد شد؛ و این برای بسیاری از یهودی‌ها در حکم کفرگویی است. دومین راهی که برای پایان‌دادن به آپارتاید ما وجود دارد، از مسیر راه‌حل دو دولتی می‌گذرد. این راه‌حل مستلزم عقب‌نشینی اسراییل به مرزهای پیش از سال1967 است که از طریق تبادل یک‌به‌یک سرزمین‌ها امکان‌پذیر خواهد شد. همچنین تقسیم بیت‌المقدس و به رسمیت‌شناختن حق فلسطینی‌ها برای بازگشت تنها با این شرط که تعداد محدودی از 5/4میلیون پناهنده فلسطینی اجازه بازگشت به اسراییل دارند، در حالی که بقیه می‌توانند به دولت جدید فلسطین بازگردند. به لحاظ جغرافیایی، به نظر می‌رسد راه‌حل تک‌دولتی به مراتب امکان‌پذیرتر است چراکه یهودیان و فلسطینی‌ها همین حالا هم به تمامی گرفتار یک مشکل‌اند. و راستش اگر «بر مبنای زمین» داوری کنیم راه‌حل تک‌دولتی (در تجلی آپارتایدی‌اش) یک حقیقت واقع است. به لحاظ ایدئولوژیک اما، راه‌حل دو دولتی به مراتب واقع‌گرایانه‌تر به نظر می‌رسد چراکه کمتر از یک‌درصد از یهودیان و فقط اقلیتی ناچیز از فلسطینیان از دوملیت‌گرایی حمایت می‌کنند. در حال حاضر، به‌رغم مشکلات ملموس، عاقلانه‌ترین گزینه، تغییر واقعیت‌های جغرافیایی است تا تغییر ایدئولوژی. اگر در آینده، دو گروه از مردم تصمیم بگیرند که دولت‌شان را شریک شوند، می‌توانند چنین کنند، اما در حال حاضر این آن چیزی نیست که آنها بخواهند. بنابراین، اگر بپذیریم که گزینه دو دولتی همان راه پایان‌دادن به رژیم آپارتاید است، چگونه می‌توان به این هدف دست یافت؟ من بر این باورم که فشار خارجی تنها پاسخ است. در طول سه‌دهه گذشته، شهرک‌نشینان یهودی در سرزمین‌های اشغالی به‌طرز چشمگیری افزایش یافته‌اند. اسطوره اورشلیم متحد منجر به ایجاد شهر مبتنی بر آپارتاید شده است، جایی که فلسطینیان شهروند محسوب نمی‌شوند و از خدمات اساسی محروم‌اند. اردوگاه صلح‌طلبان اسراییل به‌تدریج تضعیف شده به‌طوری که امروز تقریبا وجود ندارد، و سیاست‌های اسراییل روز‌به‌روز به سمت راست افراطی بیشتر متمایل شده است. از این‌رو برای من روشن است که تنها راه مقابله با گرایش به آپارتاید در اسراییل، از طریق یک فشار بین‌المللی عظیم می‌گذرد. سخنان و محکومیت‌ها از سوی دولت اوباما و اتحادیه اروپا هیچ تاثیری، حتی در متوقف‌کردن شهرک‌سازی‌ها هم نداشته، چه رسد به خروج اسراییل از مناطق اشغالی. در نتیجه من تصمیم گرفته‌ام که از جنبش «تحریم سیاسی، اقتصادی، اخلاقی» اسراییل که در سال2005 از سوی فعالان فلسطینی به راه افتاد و از آن زمان با حمایت‌های گسترده بین‌المللی در سطح جهان مواجه شد، حمایت کنم. هدف آن است که اطمینان حاصل شود اسراییل به تعهدات خود بر اساس قوانین بین‌المللی احترام می‌گذارد و به فلسطینی‌ها حق تعیین سرنوشت اعطا خواهد کرد. سال 2008 در اسپانیا، در بیلبائو، ائتلافی از سازمان‌ها از سراسر جهان، طرح 10ماده‌ای «تحریم سیاسی، اقتصادی، اخلاقی» را به منظور فشار بر اسراییل «به شیوه‌ای پایدار و تدریجی» تدوین کردند که نسبت به زمینه‌ها و ظرفیت‌های محلی نیز حساس باشد. برای مثال، تلاش‌ها با تحریم شرکت‌های فعال در سرزمین‌های اشغالی و عدم سرمایه‌گذاری در آنها آغاز و با اقدام علیه کسانی پیگیری شد که به حفظ و تقویت اشغالگری به شیوه‌ای قابل ملاحظه کمک می‌رسانند. در همین راستا، آن دسته از هنرمندانی که به اسراییل می‌آیند تا توجه مردم را به اشغالگری اسراییل جلب کنند، مورد استقبال قرار می‌گیرند و آن دسته که صرفا جهت اجرای برنامه می‌آیند، طرد می‌شوند. هیچ ‌چیز غیر از این جواب نمی‌دهد. گذاشتن فشار گسترده بین‌المللی بر پشت اسراییل تنها راه تضمین این مهم است که نسل آینده اسراییل و فلسطین - از جمله دو فرزند من- در یک رژیم مبتنی بر آپارتاید رشد نکنند. * نیو گوردون استاد یهودی دانشگاه اسراییلی بن‌گوریون و نویسنده کتاب «اشغالگری اسراییل» (انتشارات دانشگاه کالیفرنیا) است. این مقاله در سال 2012 و پیش از حمله اخیر به غزه نوشته شده است. پی‌نوشت: 1- آکسفام یک نهاد غیرانتفاعی و کنفدراسیون بین‌المللی است متشکل از 17سازمان که در نزدیک به 94 کشور کار می‌کند تا راه‌حل‌هایی برای رفع فقر و بی‌عدالتی در سراسر جهان بیابد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.