|

با حکم رییس‌جمهوری

محمدعلی نجفی سرپرست وزارت علوم شد

فاطمه جمال‌پور : محمدعلی نجفی پس از 30سال به وزارت علوم بازمی‌گردد. او برای چهارمین‌بار در یک‌سال اخیر از سوی دولت روحانی برای احراز پستی معرفی شده؛ وزارت آموزش‌وپرورش، ریاست سازمان میراث فرهنگی، دبیری «ستاد هماهنگی اقتصادی» و حالا سرپرستی وزارت علوم؛ در روزی که فرجی‌دانا، وزیر علوم از مجلس رای عدم اعتماد گرفت. حکم نجفی ساعتی پس از رای عدم اعتماد مجلس به فرجی‌دانا روی توییتر روحانی آمد؛« انتصاب دکتر محمدعلی نجفی به‌عنوان سرپرست وزارت ‫علوم و دکتر ‫فرجی‌دانا به‌عنوان مشاور رییس‌جمهور در امور علمی و آموزشی.» حالا نجفی که خود طعم عدم‌اعتماد مجلس را چشیده به ساختمان وزارت علوم در شهرک غرب می‌رود و وزارت علوم به لطف مجلس، دومین سرپرستی‌اش را تجربه می‌کند؛ یکی سرپرستی توفیقی پس از عدم اعتماد میلی‌منفرد و حالا سرپرستی محمدعلی نجفی پس از عدم‌اعتماد مجلس به فرجی‌دانا. سال گذشته در روزهای پایانی مرداد و تنها دوروز پس از آنکه نمایندگان مجلس با ندادن رای‌اعتماد از وزیرشدن محمدعلی نجفی در وزارتخانه آموزش‌وپرورش جلوگیری کردند، حسن روحانی او را به سمت معاون خود و رییس سازمان میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی منصوب کرد. افتادن ناپلئونی و تنها با اختلاف یک رایِ محمدعلی نجفی، برخی نمایندگان بهارستان را متعجب کرده، چه اصلاح‌طلب، چه اصولگرا. کمتر تحلیلی از افتادن او خبر می‌داد اما نمایندگان عضو جبهه پایداری، همان‌طور که از نامشان برمی‌آید، تا دقایق 90، از خود پایداری نشان داده‌اند. افتادنی در اثر شایعه مخالفت او با تغییر نام یک میدان به 9 دی‌ماه در زمان عضویتش در سومین دوره شورای شهر تهران. نجفی تجربه مدیریت وزارت فرهنگ و آموزش‌عالی را دارد. او از ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۴ در دولت‌های دکتر باهنر، مهدوی‌کنی و مهندس موسوی وزیر فرهنگ و آموزش‌عالی بوده است. او از ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۶ در دولت‌های موسوی و هاشمی‌رفسنجانی وزیر آموزش‌وپرورش ایران بود. در دولت اول خاتمی رییس سازمان برنامه‌وبودجه بود. در ۱۳۸۶ به عضویت در سومین دوره شورای شهر تهران درآمد و در ۲۹ مرداد ۱۳۹۲ به‌دنبال انتصاب به‌عنوان معاونت رییس‌جمهور از این سمت استعفا کرد. این سیاستمدار کهنه‌کار اصلاح‌طلب و از بنیانگذاران کارگزاران سازندگی در ۲۳ دی ۱۳۳۰ در تهران به‌دنیا آمد و در دبیرستان مروی واقع در ناصرخسرو تحصیلات متوسطه را به پایان رساند و برای تحصیل مهندسی وارد دانشگاه صنعتی شریف آریامهر(سابق) شد که بعدا به ریاضی تغییر رشته داد. پس از دریافت لیسانس ریاضی، در مهر ۱۳۵۳ وارد دوره دکترای موسسه فناوری ماساچوست (ام‌آی‌تی) شد. در زمان انقلاب، با وجودی که نزدیک به پایان کار بود، به ایران آمد و چون به‌طور مستقیم وارد دوره دکترای ریاضی شده بود، به اصرار استادش، از کارهای ناتمام رساله دکترایش به‌عنوان پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد دفاع کرد و در هشتم فروردین ۱۳۵۸، بدون گرفتن مدرک دکترای خود به ایران آمد. در روزهای نامزدی‌اش برای وزارت آموزش‌وپرورش در سخنان نمایند‌گان مجلس در مورد دکترای نیمه‌کاره ایشان در دانشگاه ام‌آی‌تی صحبت شد. بیژن زنگنه در مقاله‌ای در«شرق» در همان‌روزها در دفاع از نجفی نوشت: «..‌مطمئنا می‌توانست به سهولت- به دلیل توانایی‌هایش، مدرک دکترای خود را از ایران دریافت کند و نکرده و این باعث افتخار است که ایشان، همه‌جا آخرین مدرک رسمی خود را کارشناسی‌ارشد ریاضی نوشته است، در حالی که واقعا شایسته مدرک دکترای ریاضی است.» نخستین مسوولیت نجفی بعد از ورود به ایران، ریاست دانشگاه صنعتی اصفهان از سال ۱۳۵۹ به مدت یک‌سال بود. سپس او با وجود سن کم وزیر فرهنگ و آموزش عالی شد. وی در خلال سال‌های ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۷ و در اواخر جنگ ایران و عراق سمت معاونت آموزشی صداوسیما را عهده‌دار بود. از مهم‌ترین اقدامات وی در زمان تصدی وزارت‌آموزش‌وپرورش، تغییر نظام آموزشی به ترمی - واحدی، افزایش بی‌سابقه حقوق معلمان و ایجاد مدارس نمونه دولتی و غیرانتفاعی بود. عملکرد خوب وی در دوران وزارت آموزش‌وپرورش باعث شد معرفی او از سوی روحانی برای تصدی‌گری دوباره این وزارتخانه با استقبال چشمگیر فرهنگیان روبه‌رو شود. تشکل‌های صنفی معلمان ایران از جمله: کانون صنفی معلمان، سازمان معلمان ایران، انجمن اسلامی معلمان و... با ارسال نامه‌های متعدد به نمایندگان مجلس، خواستار رای اعتماد به نجفی از سوی نمایندگان مجلس شدند. پس از دولت هاشمی با حکم سیدمحمد خاتمی، به ریاست سازمان برنامه‌وبودجه منصوب شد. در انتخابات دوره‌نهم ریاست‌جمهوری، شایعاتی مبنی بر نامزدی وی به گوش می‌رسید که این امر محقق نشد. او در پاییز۱۳۸۵ با قرارگرفتن در فهرست ائتلاف اصلاح‌طلبان، نامزد شرکت در انتخابات شورای شهر تهران شد و توانست همراه با احمد مسجدجامعی، معصومه ابتکار و هادی ساعی از فهرست ائتلاف اصلاح‌طلبان در جمع ۱۵نفره شورای‌شهر تهران قرار گیرد. درحالی‌که همگان انتظار داشتند با توجه به سوابق نجفی، او رییس کمیسیون بودجه شورای شهر شود، به‌خاطر آچمزبودن اصلاح‌طلبان در شورای‌سوم این اتفاق نیفتاد. او در دوران عضویت در شورای شهر تهران، عضوی بی‌حاشیه بود. خاطره حضور او در بهشت پیگیری 300میلیاردتومان هزینه فاقد سند احمدی‌نژاد در دوران شهرداربودنش و استعفایی را به یاد می‌آورد که نه به مهدی چمران بلکه به مسوول حقوقی شورای‌شهر تقدیم شد؛ تنها 11روز مانده به عمر شورای‌سوم؛ اقدامی که به‌نظر می‌رسد در واکنش به فعالیت‌های مهدی چمران در جریان رای اعتماد او در مجلس شورای اسلامی اتفاق افتاد؛ فعالیت‌هایی که در افتادن نجفی و عدم رای‌اعتماد مجلس تاثیر زیادی گذاشت. او منتظر 13روز پایانی عمر شورای‌سوم نشد و در نامه‌ای از شورای‌شهر تهران استعفا داد. چمران تعجیل زیادی برای قبول استعفای او به خرج داد. بسیاری از اعضا، مخالف استعفای او بودند. رای‌گیری انجام شد. بسیاری اعضا از جمله «شکیب» معتقد بودند استعفا رای نیاورده است و نجفی هفته دیگر را مرخصی بگیرد و در جلسه اختتامیه شرکت کند، اما چمران با لحن تحکم‌آمیزی گفت: «استعفا رای آورده و شوخی نداریم.» و استعفا در حالی از سوی چمران مورد قبول واقع شد که اعضا درباره تعداد آرا و رای‌آوردن آن اختلاف داشتند. نجفی یکی از سه‌وزیر پیشنهادی کابینه حسن روحانی بود که با وجودی که موافقت نیمی از مجلس را جلب کرده بود، با اختلاف یک‌رای از مجموع ۲۸۴رای موفق به حضور در وزارت آموزش‌وپرورش نشد. بیشتر نمایندگان مخالف وی، او را به حضور در جریان اعتراضات پس از اعلام نتایج انتخابات۱۳۸۸ متهم کردند. در جلسات رای اعتماد مجلس شورای اسلامی به وزرای پیشنهادی حسن روحانی، علیرضا زاکانی، در مخالفت با محمدعلی نجفی، وزیر پیشنهادی وزارت آموزش‌وپرورش ضمن اشاره به حوادث پس از انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۸۸) گفت: «من در شورایعالی هلال‌احمر بودم. زمانی که گروه‌ها برای سرکشی به منازل آسیب‌دیدگان فتنه می‌رفتند، خانواده‌ها می‌گفتند قبل از شما آقای نجفی با خانم م.الف آمده و گفته‌اند ما نماینده موسوی و کروبی هستیم، چرا شما مدعی شهدایی که داده‌اید، نمی‌شوید؟» محمدعلی نجفی نیز در دفاع از خود، سرکشی به خانواده‌های آسیب‌دیده را مطابق مصوبه شورای‌شهر تهران دانست. روز بعد معصومه ابتکار در مصاحبه‌ای گفت: «این م.الف، معصومه ابتکار است و من خودم در مورد این موضوع توضیح می‌دهم. اقدامات ما بر اساس مصوبه شورا در تاریخ ۲۵مرداد۸۸ بوده است و ما در راستای اقدامی انساندوستانه برای پیگیری خانواده آسیب‌دیدگان آن حوادث، اقداماتی را انجام دادیم و خدا را برای انجام این اقدامات شکر می‌کنیم.» محمدعلی نجفی چندماه پس از استیضاح درباره عملکرد مجلس گفته: « واقعیت این است که من در همان نخستین جلسه‌ای که رفتم به مجلس و در کمیسیون آموزش مجلس شرکت کردم، دیدم مساله کمیسیون، اصلا مسایل تخصصی و فنی آموزش‌وپرورش نیست، مساله آنها سیاسی است و البته با عرض معذرت نسبت به اعضای محترم کمیسیون، این احساس برایم به وجود آمد که اصلا اعضای کمیسیون نسبت به مسایل آموزش‌وپرورش توجیه نیستند و آگاهی کافی ندارند. انتظار من از کمیسیون آموزش‌وپرورش خیلی بیشتر بود. فکر می‌کردم با حضور در این کمیسیون اصلی‌ترین مسایل تعلیم و تربیت مطرح می‌شود. در انتهای جلسه کمیسیون دیگر طاقت نیاوردم و همین را هم به زبان آوردم، یعنی گفتم «ما داریم حدود دو ساعت در این کمیسیون صحبت می‌کنیم، شاید کمتر از یک پنجم این مدت شما در مورد مسایل تعلیم و تربیت صحبت کردید.» بقیه مسایل، مسایلی بود که هیچ ارتباطی با مسایل آموزش‌وپرورش نداشت و این به‌راستی در شأن کمیسیون آموزش‌وپرورش مجلس نیست که بالاخره افرادی در آن هستند که پیش‌تر در دستگاه‌های علمی و آموزشی مسوول بوده‌اند. کمیسیونی که در آن آقای زاهدی وزیر علوم بوده‌اند؛ یا کسانی که سال‌ها در خود وزارت آموزش‌وپرورش معاون بوده‌اند، مثل آقای حدادعادل. به هرحال برداشت من این بود که وزن کمیسیون از نظر فنی و تخصصی خیلی پایین است. بعد هم که در جلسات کمیسیون‌های دیگر مجلس یا جلسات محفلی آنها شرکت کردم، متوجه شدم که بحث اصلی همان بحث سیاسی و تفتیش عقاید است. در همان جلسه اول و دوم متوجه شدم افرادی که به‌عنوان اعضای فعال جبهه پایداری آنجا فعال هستند، به هر مطلب و دستاویزی چنگ می‌زنند تا دولت آقای روحانی به شکلی یکپارچه و منسجم تشکیل نشود و فکر می‌کردم که یکی از هدف‌هایشان هم من خواهم بود. برای همین کم و بیش انتظار چنین برخوردی را از مجلس داشتم.» دو روز بعد حسن روحانی طی حکمی وی را به معاونت رییس‌جمهور و ریاست سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور منصوب کرد. در ۱۰ بهمن ۱۳۹۲، نجفی از ریاست سازمان میراث فرهنگی استعفا کرد و حسن روحانی، وی را به‌عنوان مشاور رییس‌جمهور و دبیر ستاد هماهنگی اقتصادی دولت منصوب کرد. نجفی علت رفتن خود از سازمان میراث فرهنگی را بیماری قلبی عنوان کرده بود. حالا روحانی در انتصابی مجدد رییس شورای مشورتی اصلاح‌طلبان در انتخابات ریاست‌جمهوری را که نتیجه عملکردشان رفتن او به پاستور بود به وزارت علوم می‌فرستد. پیام رییس‌جمهور با این انتصاب مشخص است؛ راه دانا ادامه دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.