|

نامه طعنه‌آمیز

دایان دوکریه . ترجمه: محمدعلی عسگری

تمام فعالیت‌های ما غرق در هزاران فکر تو بود. من همیشه شیفته تو نبودم. ولی قبول دارم که دوستت داشتم. حتی همین الان هم دوستت دارم. اگر فقط بتوانم تو را ببینم. چقدر خوشحال می‌شدم که می‌توانستم گاه با تو حرف می‌زدم، بدون اینکه به کسی آزاری برسانم. پس چرا باید از این کار دست بکشم؟». ژوئن سال 1914 لنین به ایناسیا دستور داد «نامه‌هایشان» را به او برگرداند تا همه را بسوزاند. قصد داشت هرچیزی را که بیانگر احساساتش باشد از بین ببرد. در نامه‌ای که در پاریس برای او نوشت ولی نفرستاد گفته بود: «ما دونفر از هم جدا هستیم... . این خیلی مرا دچار دردسر می‌کند». اما در ابتدای جنگ جهانی اول بود که لنین به اتهام جاسوسی بازداشت شد. ایناسیا موفق شد با پرداختن پولی که در سوییس جمع کرده بود، او را آزاد کند. نادیا نیز به او ملحق شد و با هم آپارتمانی را در خانه شماره 11 خیابان «دیستلوج» در «برن» اجاره کردند. دوباره آن‌سه، زندگی را ازهمانجایی که متوقف شده بود از سر گرفتند. نادیا در یادداشت‌هایش نوشت: «چندساعت اطراف جنگل گردش می‌کنیم. ما سه‌نفریم. من و ولادیمیر و ایناسیا. گاه روی ساقه درختی که پوشیده از جلبک است می‌نشینیم. ایلییچ دوباره قرائت متن‌هایش را شروع می‌کند. من ایتالیایی می‌خوانم و ایناسیا نیز دامن پوشیده و از نور خورشید لذت می‌برد.» ایناسیا از فرصت اقامت در کوهستان استفاده می‌کرد اول برای نوشتن یک رساله به‌نام «پیام صوتی» پیرامون داشتن رابطه جنسی. می‌خواست با شور و حرارت از آزادی جنسی زنان دفاع کند. بعد از حادثه‌ای که چندسال پیش اتفاق افتاد - و همچنان با الکساندر زندگی می‌کرد - تصمیم گرفت به مساله زنان توجه بیشتر و جدی‌تری داشته باشد. وقتی از ورود به کلیسای پوشکینو منع شد، درواقع سومین فرزندش را حامله بود. اعتقادات ارتدکسی می‌گفت حمل بچه در آنجا موجب نجاست خواهد بود و امکان برکت را از بین می‌برد. او که تا آن زمان همچنان اعتقادات دینی خود را داشت، احساس کرد مطرود شده است. حتی بدتر از آن احساس کرد به نحو بی‌سابقه‌ای تحقیر شده است. نامه‌ای طعنه‌آمیز به لنین نوشت. به این امید که گوش شنوایی پیدا کند. اما شنیدن‌های او نیز حدومرزی داشت: نتیجه‌گیری‌ها، ایناسیا را منهدم کرد. حتی تا آنجا پیش رفت که خواست هر گونه تمایلی را برای از سرگرفتن این بازی خفه کند. لنین از عشق آزاد استفاده می‌کرد اما به آن اعتقادی نداشت. در پاسخ او گفت: «بوسه‌های همسرانه اگر تهی از عشق باشد ناپاک است. براساس تعریف تو، عکس آن چه می‌شود؟ کدام یک دروغین است؟ دقیقا عشق نیازمند چه چیزی است؟ طبعا وقتی بوسه‌ها خالی از عشق باشند دروغین و تقلبی خواهند بود و به‌لحاظ منطقی می‌شود برعکس بوسه‌هایی که یک زوج از روی عشق رد و بدل می‌کنند. مساله عجیبی است. اینطور نیست؟» آری عجیب است. به‌خصوص از سوی مردی که همزمان با همسر و معشوقه‌اش زندگی می‌کرد. بنابراین باید او را قانع می‌کرد که بی‌پروا به این‌گونه موضوعات نپردازد. «17 ژانویه سال 1915، دوست عزیزم. توصیه می‌کنم رساله‌ات را تا حد امکان بازتر کنی و گرنه خیلی چیزها را مبهم خواهی گذاشت. یک نظر دیگر هم وجود دارد که دوست دارم بیان کنم. توصیه می‌کنم بند 3 را به‌طور کامل حذف کنی. یعنی «یک عشق آزاد برای زنان». این مساله برای طبقه رنجبر اهمیتی ندارد زیرا یک تمایل بورژوازی است. از سوی دیگر من نمی‌فهمم منظورت از این جمله‌ها چیست؟ یعنی از آنها چه چیزی برداشت می‌شود. 1- آزادی داشتن درمحاسبات مادی و مالی مربوط به مسایل عشقی {... } 2- آزادی داشتن در قبال احکام دینی پیشینی؟ 3- آزادی داشتن درباره آن چیزی که پدر محرومش می‌کند و غیره؟ 4- آزادی داشتن درباره احکام پیشینی جامعه؟ 5- آزدای داشتن درباره قیود قانونی و دادگاه‌ها و پلیس؟ 6- آزدای داشتن درباره تعامل جدی با عشق؟ 7- آزادی داشتن در مساله بارداری؟ 8- آزادی داشتن درباره رابطه جنسی و...». اما این مسایل زنانه به‌خصوص در رابطه با حق عشق آزاد داشتن برای لنین چیزی جز یک مشت «وراجی و حماقت» نبود. چرا نه! چرا نمی‌روی یک «سندیکای روسپیان»! تشکیل بدهی؟ البته این چیزی است که می‌تواند بعد از لنینیسم در لنین کشف شود زیرا کمتر به آن پرداخته شده است. به‌هرحال او به‌شدت جلوی آزادی جنسی زنان را می‌گرفت. و لنین زن را آفرید! بعد از چندسال فرار در قاره اروپا و به همین اندازه در زندان، لنین نزد فعالان سوسیالیسم برای خود آوازه‌ای پیدا کرد. یک شهرت «سکرآور و آهنربایی» که نمی‌شد از او جدا شد لکن بهتر بود از او فاصله گرفته شود. رزا لوکزامبورگ رییس سوسیالیست‌های آلمانی و رهبر جنبش فعال زنان در سال 1907 در دومین کنفرانس بین‌المللی اشتوتگارد از ظاهر فرد فعالی که تاکنون برایش مجهول بود تعجب کرد. در گوش دوستش که همراه او بود آهسته گفت: «خوب به این مرد نگاه کن. او لنین است. به این جمجمه‌ای که همه‌اش اراده و قدرت است فکر کن. جمجمه یک کشاورز واقعی روسیه. بعضی علایم آسیایی شیرینی دارد. این جمجمه مصممم است دیوارها را منهدم کند. اما دیوارها شاید تخریب شوند اما هرگز تسلیم نخواهند شد.» ادامه دارد

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.