اجماع مثبت در عراق
محمدعلی عسگری . روزنامهنگار
با معرفی حیدر عبادی، از اعضای برجسته «حزب الدعوه» عراق به نخستوزیری، سومین گام مهم سیاسی درجهت شکستن بنبست سیاسی این کشور برداشته شد. گام نخست این روند با انتخاب سلیم الجبوری به ریاست مجلس و گام دوم با انتخاب فواد معصوم به ریاستجمهوری برداشته شد. این هر سه انتخاب کاملا از روی عقل و تدبیر و با هوشمندی تمام صورت گرفت بهگونهای که جای هیچ گله و شکایتی باقی نمیگذارد. نکته جالب اینکه این هر سه نفر، تالی همان سهنفری هستند که تقریبا چندسالی قدرت را در عراق بین خود تقسیم کرده بودند. فواد معصوم از همان حزب «اتحادیه میهنی کردستان» برخاسته و جانشین همرزم و همکار همیشگیاش جلال طالبانی شده است. سلیم الجبوری نیز از همان ائتلاف «متحدون» درآمد که رییس قبلی پارلمان یعنی اسامه النجیفی ریاست آن را برعهده داشت. همچنین حیدر عبادی از همان «حزب الدعوه»ای آمده است که نوری مالکی در آن فعالیت داشت و با وجود دوشاخهشدن همچنان همکاری نزدیکی باهم داشتند و عبادی در سخنانی مالکی را «رفیق راه مبارزاتی» خود توصیف کرد و بلافاصله مالکی نیز به نیروهای امنیتی و پلیس که بیم آن میرفت دست به آشوبی بزنند، دستور داد در سیاست ورود نکنند.
به این ترتیب، باید پذیرفت هر سه این شخصیتهای جدید، نسخه جدید و درواقع «بهروزشده» همان چهرهها و شخصیتهای گذشته هستند که طی یکدهه گذشته، سکاندار کشتی قدرت در عراق بودند. انتخاب این هر سه، تقریبا با استقبال عمومی در داخل و خارج از عراق مواجه شد و از «اتحادیه عرب» گرفته تا اروپا و آمریکا نسبت به آن ابراز رضایت کردند. در این میان، نقش حمایتی ایران و آمریکا بهعنوان دو بازیگر مهم در عراق و نیز مرجعیت شیعه بسیار اهمیت داشت. حتی در برخی خبرها آمده بود که اساسا انتخاب این افراد بهخصوص انتخاب مهم و چالشبرانگیز حیدر عبادی به نخستوزیری با مشورت و مشارکت دوجانبه ایران و آمریکا از یکسو و مرجعیت نجف با ایران از سوی دیگر صورت گرفته است. این خبرهای تاییدنشده درست باشد یا غلط، دستکم، بیانگر وجود این احساس عمومی است که همه طرفهای داخلی و خارجی وضعیت خطرناک عراق را درک و تلاش مشترکی را برای گذر از این گردنه تاریخی به مرحله اجرا گذاردهاند. عراق، بهخصوص طی یکسال گذشته، آسیب دیده و گاهی در آستانه ازهمپاشیدگی کامل و تجزیه به نظر میرسید. حمله گروه تروریستی «داعش»، عمیقترشدن اختلاف «اقلیم» کردستان و دولت مرکزی،
شکافهای عمیق سیاسی در بغداد و فساد و ناتوانی روزافزون دولتمردان، همهوهمه دستبهدست هم داد تا این وضعیت بحرانی پدید آمد. برای برونرفت از این وضعیت و مقابله با چالشهای داخلی و خارجی اولین و مهمترین کار یک خانهتکانی سیاسی و رسیدن به یک تفاهم جدید بود؛ تفاهمی که بر مبنای آن بتوان نهادهای دولتی و قانونی را بازسازی کرده و با جلب اعتماد عمومی و در سایه یک عزم ملی به جنگ تهدیدهای یادشده، رفت. روشن است که دولت عبادی با مشکلات متعدد و پیچیدهای مواجه خواهد بود که جز با مشارکت عمومی جامعه و حمایت همسایگان و متحدان خارجی قادر به عبور از آنها نخواهد بود. بههرحال، دوران نوری مالکی از خیلی وقت پیش به پایان رسیده بود و در عراق، بهجز اطرافیان نزدیک وی، کسی نبود که با او «بایبای» نکرده باشد. در ایران نیز برخلاف خواست عده معدودی که مایل بودند تهران از شخص مالکی نیز همانند «اسد»، «دفاع تمامقد» کند، تدبیر هوشمندانه دفاع از «کشور عراق» بهعنوان یک همسایه دایمی، در دستور کار قرار گرفت؛ همسایهای که اشتراکات جغرافیایی، مذهبی و سیاسی فراوانی در طول تاریخ با آن داشته و خواهیم داشت. تصمیم خردمندانه ایران میتواند الگویی
مناسب برای چالشهای مشابه دستگاه دیپلماسی کشور باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.