|

بداخلاقی نه، بی‌اخلاقی!

حسن موسوی‌چلک . رییس انجمن مددکاران ایران

این روزها به‌خاطر توسعه ابزارهای جامعه اطلاع‌رسانی و همراه شدن آن با دانش و فناوری، انتقال اطلاعات و انتشار اخبار سرعت عجیبی پیدا کرده و رقابت بر سر آنکه «اولین خبر» را کدام رسانه منتشر می‌کند بسیار زیاد شده است. طبیعی است که به‌خاطر غنیمت‌بودن ثانیه‌ها در این میدان سرعت، گاه شاهد بروز اشتباه یا اخلالی در انتشار یک خبر باشیم. اما از آنجایی که این اشتباهات معمولا سهوا انجام می‌شود قابلیت اصلاح دارند اگرچه وظیفه رسانه‌ها در چنین شرایطی بیشتر و بیشتر تمرکز بر صحت و سقم منابع خبر و تلاش برای انتشار دقیق آن است، خصوصا وقتی که پای زندگی هنرمندی نام‌آشنا یا چهره‌ای در دنیای کتاب و رسانه در میان باشد. اما به‌تازگی اتفاقی ورای رسانه‌ها و فضای رسمی اطلاع‌رسانی افتاده و آن انتشار خبر درگذشت افراد مشهور است، بی‌آنکه صحت این اخبار هیچ‌گاه مورد تایید قرار بگیرد. «نلسون ماندلا» سه ماه بعد از آنکه برخی در فیس‌بوک خبر مرگش را منتشر کردند از این جهان رخت بربست! استاد ارجمند، جناب کشاورز هنوز زنده هستند و هر روز مجبورند با وجود آنکه درگیر بیماری‌اند، خبر مرگشان را در رسانه‌ها تکذیب کنند و امروز نیز این موضوع به چهره غزل معاصر کشور رسیده و هر شبکه مجازی و اجتماعی خبر مرگ خانم بهبهانی را منتشر می‌کند. در حالی که ایشان اگرچه در بستر بیماری هستند اما همه امیدواریم به‌زودی روزهای سلامتی خود را تجربه کنند. طبیعتا افرادی که در فضای مجازی فعالیت دارند از دانش رسانه و خبر چندان آگاه نیستند. نمی‌شود به کسی که تنها از طریق فیسبوک و دیگر شبکه‌های اجتماعی اخبار را پیگیری می‌کند عنوان «خبرنگار» داد چراکه این افراد با وجود دلسوزی فراوان نمی‌دانند که خبر بی‌منبع یا خبری که منبع رسمی نداشته باشد در صورت انتشار چه عواقبی خواهد داشت. نگارنده به عنوان یک شهروند هر گاه با چنین شایعه یا خبر غیررسمی مواجه می‌شوم باید بدانم اگر بدون بررسی صحت و سقم خبر و منبع، آن را منتشر کنم ممکن است عواقب جبران‌ناپذیری داشته باشد. در این میان افرادی هم هستند که به خاطر «لایک‌خور»بودن این دست موضوعات، اخبار دروغ از مرگ عزیزان فرهنگ و هنر ایران منتشر می‌کنند که باید بدانند نیت اشتباهشان تنها به خدشه‌دارشدن اعتماد عمومی به حوزه خبر خواهد انجامید. جدالی که امروز بین شبکه‌های اجتماعی به راه افتاده تا جزو اولین‌ها در انتشار اخبار باشند، انگشتش را روی محبوبیت چهره‌هایی چون آقای کشاورز و خانم بهبهانی گذاشته و اگر خوشبینانه نگاه کنیم می‌بینیم که این افراد ناخواسته وسیله‌ای شده‌اند برای شهرت صفحات شبکه‌های اجتماعی یا بازنشر‌دهندگان شایعات. در حالت بدبینانه انتشار یک شایعه اگرچه برای عده‌ای معروفیت به همراه خواهد داشت اما تشویش فکر علاقه‌مندان به آن چهره مهم هنری، سیاسی و شاید هم فرهنگی را در پی دارد. اگر امروز شاهد تبدیل‌شدن چنین خطاهای فردی به یک رویه اجتماعی هستیم، زنگ خطری برای اخلاق در جامعه به صدا در آمده است. شایعه‌پراکنی نه تنها آثار مثبتی ندارد بلکه اخلاق اجتماعی را هم با چالش بی‌اعتمادی مواجه می‌کند. خانم بهبهانی هنوز زنده هستند و امید است که سال‌ها نیز زنده بمانند اما کسانی که به انتشار خبر مرگ ایشان دست می‌زنند تا صفحه شخصی‌شان چند «لایک» بیشتر بخورد باید این را بپذیرند که به زودی هوادارانشان را از دست خواهند داد چراکه جامعه می‌داند دامن‌زدن به چنین شایعاتی نه بداخلاقی، که بی‌اخلاقی است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.