|

تلویزیون و بازنگری در پیام‌های بازرگانی

زهرا رضایی‌طرهانی

هنوز یک‌ماه از انتشار مطلبی در خصوص شیخ‌الرییس ابوعلی‌سینا با عنوان «ابن‌سینا خودکشی کرد» در روزنامه «شرق» نگذشته بود که پخش یک پیام بازرگانی از شبکه‌های مختلف تلویزیون توجهم را به خود جلب کرد. هربار که این آگهی پخش می‌شود به خود و اطرافیانم می‌گویم: چرا اجازه پخش چنین تبلیغی را می‌دهند؟ آن هم تلویزیون که رسانه‌ای متعهد به حفظ ارزش‌ها و فرهنگ است و آینه منعکس‌کننده افکار و باورهای جامعه. این پیام بازرگانی در مورد «شامپو سیر پرژک» است و به داستان جوانی اشاره می‌کند که قصد ازدواج دارد. او در بازار از همگان راجع‌به سیر و خواص فراوان آن می‌شنود. به نزد ابن‌سینا می‌رود که «شامپو سیر پرژک» به او معرفی می‌شود و... . سوال اینجاست که آیا سازنده این کلیپ برمقام شامخ ابن‌سینا از بزرگ‌ترین اطبای جهان واقف بوده است؟ اگر به برنامه‌های صداوسیما طی سه‌دهه اخیر نگاهی بیندازیم، متوجه خواهیم شد تنها چندبرنامه و سریال راجع‌به شخصیت و اندیشه ابن‌سینا ساخته و پخش شده است، با این حال حتی در روز پزشک که در تقویم کشورمان هم ثبت شده، بحث جدی و کارشناسی‌شده‌ای درباره این شخصیت مطرح، صورت نگرفته است. البته نه‌تنها ابن‌سینا که در مورد زکریای‌رازی، ابوریحان بیرونی، ناصرخسرو، نظامی و دیگر مفاخر ایران هم وضع به این شکل بوده و ما آثاری قابل تعمق را مشاهده نکرده‌ایم. ریاست محترم صداوسیما، هرگاه برنامه‌ای مورد اعتراض مردم قرار گرفته فروتنانه بر صفحه تلویزیون نمایان شده و از مردم عذرخواهی کرده است. از این‌رو شایسته است بازنگری پیام‌های بازرگانی را هم مدنظر داشته باشد؛ خصوصا با توجه به سیستم ماهواره‌ای جهانی و اینکه این پیام‌ها و برنامه‌ها روی آنتن‌های ماهواره‌ای می‌نشیند و هزاران‌نفر بیننده آن هستند. آیا نام ابن‌سینا وسیله خوبی برای فروش «شامپو سیر پرژک» است؟ آیا باید به کودکان و نوجوانانی که بیننده تلویزیون هستند، شخصیت ابن‌سینا اینگونه معرفی شود؟ این نام ابن‌سیناست که بر سر آنتن‌ها می‌رود و بعد در کشور آلمان فیلمی در مورد ابن‌سینا ساخته می‌شود به نام «طبیب» که به شکل بدی این دانشمند ایرانی را معرفی می‌کند. از آن‌سو ما گریبان چاک می‌کنیم که چرا ساخته‌اند و توهین شده است یا دیگری آستین بالا زده و فیلم «سیصد» را می‌سازد و به خود جرات می‌دهد و یک و دواش را هم می‌سازد و روانه بازار جهانی می‌کند و ما تنها نظاره می‌کنیم؛ بی‌آنکه به فکر چاره اساسی باشیم. آیا نیاز به بازنگری در پیام‌های بازرگانی و نحوه تبلیغات و اطلاع‌رسانی نیست؟ بررسی نقش تبلیغات و اثرات مخرب و مفید آن خود بحثی جداگانه و مفصل است؛ تبلیغاتی که تمام قدرتش جذب بیننده برای رسیدن به اهداف از پیش‌تعیین‌شده است. ناگفته نماند پیام‌های مثبت تبلیغاتی نیز از صداوسیما پخش می‌شود چه در قالب بازرگانی و چه آموزش والدین و بهداشت و... که قابل‌تقدیر است و امید که بسط بیشتری یابد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.