|

کافه ورق‌بازان

دایان دوکریه . ترجمه: محمدعلی عسگری

یک‌روز دوستش او را به یک نشست شبه‌سری برد؛ سالن پشتی یکی از کافه‌ها. درحالی که همچنان افسرده و غمگین بود به سخنان یک شورشی گوش داد که اسمش مانند اسم معشوقه مرحومش ولادیمیر بود. همان یک‌دفعه تحت‌تاثیر سخنران که طبق عادتش لباسی گشاد و چند شماره بزرگ‌تر از خودش را می‌پوشید قرار نگرفت. شبیه کشاورزان ناقلا بود «برده کوچک و ناقلای زمین»! اما او نیز شیفته زن جوانی شده بود که چهارسال از خودش کوچک‌تر بود. چون او 39 سال و آن زن 35 سال داشت. لباسی آخرین مد پوشیده بود با کلاهی به رنگ سیاه که با پری قرمز تزیین شده بود. در زیر انبوهی از موهای بلوطی‌رنگ، دو چشم درشت و دهان بزرگ و حساس و ظاهر لطیف او را ورانداز کرد. ایناسیا هوشیار بود و حافظه‌ای قوی داشت. نشان می‌داد که اعتمادبه‌نفس بالایی داشته و با تفکرات حماسی سر سازگاری بیشتری دارد. با او غروب در کافه مانیور (کافه ورق‌بازان) قرار گذاشت. چندبار آن دو آنجا دیده شدند. خدایا این زن جوان که یک‌روز در محفل انقلابیون روسی مهاجر ظاهر شد و بعد رهبری آنها را برعهده گرفت چه کسی بود؟ مادرش، یک انگلیسی‌تبار اهل مسکو بود که برای یک زندگی عاشقانه با تئودور استفن، پدر ایناسیا و هنرپیشه تئاتر رنگارنگ در پاریس، فرار کرده بود. نخستین فرزند از سه فرزند این زوج سه‌ماه پیش از ازدواج رسمی‌شان در فرانسه به دنیا آمده و بنابراین تابعیتی فرانسوی داشت. پدرشان آن زمان در تئاتر گایته کار می‌کرد و با مادرش یک زندگی پرحاشیه و شلوغ داشت. آن دونفر بعد از پنج‌سال داشتن رابطه، ازدواج رسمی کردند. مادربزرگ کوچولو و خاله‌اش طی دیداری که از پاریس داشتند، تصمیم گرفتند از مشکلات این مادر تنها، کاسته و یکی از دختران را برگردانند. به این ترتیب بود که ایناسیا به پوشکینو، روستایی در نزدیکی مسکو رسید. آن دو زن تربیت او را برعهده گرفته و آموزش‌های سطح بالایی در زمینه موسیقی و ادبیات و زبان به او دادند. خانواده جدید او تقریبا از داشتن یک فرد مذکر بی‌نیاز بود. مادربزرگ به مسایل خانه می‌رسید. در همان حال، خاله نیز درآمد خوبی از طریق آموزش در بین خانواده‌های ثروتمند مسکو داشت. اما تصمیم جدید ایناسیا سرنوشت بهتری را رقم زد: یک ازدواج باشکوه بورژوازی. بنابراین در سال 1891 تصمیم گرفتند او عروسی کند. ایناسیا هنوز 17سال داشت. در یکی از خانواده‌هایی که خاله‌اش کار می‌کرد یعنی خانواده آرمند دست به کار شدند. پسر آن خانواده یعنی الکساندر داشت بعد از یک غیبت طولانی برمی‌گشت. آن دو همدیگر را از قبل از اینکه ایناسیا در این منزل جای بگیرد می‌شناختند. یعنی زمانی که هردو بچه بودند و در بازی‌های تابستانی شرکت می‌کردند. الکساندر از وجود آن دخترک خرسند می‌شد کمااینکه عاشق زنی بود که الان می‌دید. به‌دنبال بهانه‌ای می‌گشت تا او را با خود همراه کند. اما بهانه‌ای که آورد خیلی ناقص بود: به او نامه‌ای نوشت که به‌دنبال یک دوست مشترک می‌گردد. از فرصت استفاده کرد تا او را به مراسم جشن تولدش دعوت کند: «بیا. ما منتظر تو هستیم. خیلی از دخترهای جوان می‌آیند اما فقط چهار یا پنج پسر جوان هستند.» اما باید اثبات می‌کرد که مهارتی بیش از اینها دارد. چون ایناسیا طبعی وحشی داشت. مردان را تحقیر می‌کرد. در 18سالگی بود که به همان کسی که روزی همسرش شد نامه نوشت و نظرش را درباره مردان اینطور بیان کرد: «آنها فکر می‌کنند برترین مخلوق هستند. کاملا تحقیر زنان را پنهان می‌کنند و درعوض با او با احترام برخورد می‌کنند. چنین مردانی تصور می‌کنند خیلی شهامت دارند چون با زنان با لطف و احترامی ساختگی و تحمل برخورد می‌کنند. انگار می‌خواهند با یک کودک برخورد کنند.» درنهایت نیز تجربه جدیدش را نسبت به مردان اینطور خلاصه کرد که: «زنان همه‌چیز را باور می‌کنند و مردان هم پیوسته به آنها دروغ می‌گویند.» الکساندر کسی نبود که از اینها بترسد. می‌دانست که ایناسیا جزو پناهجویان است. با این حال با وجود احساس گناه و تمردی که داشت هرگز نفهمید چرا یکباره از فرانسه کنده و به سرزمین دوری مثل روسیه افتاده است: «درست است که من هنوز به تو کاملا اعتماد ندارم. چون تو مرا نمی‌شناسی. تو فقط زیبایی‌های مرا می‌بینی نه بدی‌های مرا... . تصور می‌کنم اگر به تو جوابی منفی بدهم این پایانی خواهد بود بر دوستی ما. و این مساله اگر اتفاق بیفتد برای من تاسف‌بار خواهد بود. می‌بینی چقدر با تو صریح هستم.» اعتمادکردن به یک فرد کار دشواری است. ایناسیا یکباره متوجه خیانت جدیدی شد: درنهایت مادرش برای ملاقات با او به مسکو آمد. هیچ دیداری بین آن دو صورت نگرفت و بعد از گذشت چندماه مادر بازگشت. از یک معشوق جدید گریخته بود؛ شارل لویس جوزف فور. کسی که خانواده‌اش صاحب آن تئاتری بود که در گذشته شوهرش آنجا کار می‌کرد. اما الکساندر دریافت چگونه با صبر و تحمل بر ترس و نومیدی‌اش غلبه کند. ایناسیا با او در سال 1893 در مسکو ازدواج کرد. شد یک زن خانه‌داری که تقریبا تمایلات کودکی‌اش فروکش کرده بود. این زندگی جدید به او چیزهای زیادی می‌داد. برای خودش خدمتکارانی داشت. می‌توانست هر لباسی را که می‌خواهد بخرد. الکساندر همسر مهربان و خانواده‌داری بود. به او اجازه می‌داد به هرجایی می‌خواهد سفر کند. سرانجام خانواده‌اش شد و فهمید از آرامشی برخوردار است که هرگاه خواست می‌تواند به آن مراجعه کند... . الکساندر خیلی چیزها به او می‌بخشید. این درست است. البته به‌استثنای خطرکردن. تمرکز او بر کارها جدی بود و هیچ تمایلی نیز نداشت که به هراس‌های ویران‌کننده زندگی دامن بزند. برادرش وولاد اما به انقلاب گرایش داشت. با او خیلی چیزها باید تغییر می‌کرد. ادامه دارد

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.