|

پیش‌نیازهای تداوم آتش‌بس

محمد ایرانی . سفیر پیشین ایران در لبنان

آتش‌بس 72ساعته اعلام‌شده در «غزه» میان نیروهای «مقاومت» و رژیم اسراییل، پس از سلسله‌بحث‌هایی که از هفته گذشته با وساطت طرف مصری و البته تردد نماینده ایالات متحده به منطقه شکل گرفت، مورد توافق طرفین واقع شده است. در روزهای گذشته از سوی مصری‌ها، یک‌بار آتش‌بس 24‌ساعته و در جمعه گذشته، آتش‌بس 72‌ساعته و حتی آتش‌بس کوتاه‌مدت 12‌ساعته مطرح شد که به دلایل مختلف به نتیجه نرسید. این‌بار با توجه به شرایط پیچیده‌ای که پس از گذشت یک‌ماه از هجوم فراگیر تل‌آویو به منطقه محدود نوار «غزه» و حجم آتش ‌بسیار سنگینی که نیروهای ارتش بر مناطق مختلف مدنی در داخل نوار «غزه» و شهرهای مختلف این منطقه فروریختند از یک‌سو و پاسخ‌دهی موشکی مستمر نیروهای مقاومت -که تا آخرین لحظات ادامه داشت- از سوی دیگر، پیش‌بینی زمان تداوم آن دشوار خواهد بود. گذشته از شرایطی که به اعلان آتش‌بس منجر شده است، پیش‌شرط‌هایی از سوی طرفین اعلام شده که به نظر می‌رسد استمرار آتش‌بس به میزان تحقق شروطی که هر دو طرف تعیین کرده‌اند و اقناع طرفین پیرامون این شروط بستگی دارد. «مقاومت»، پیش از این اعلام کرده بود آمادگی دارد درصورت خروج نیروهای اسراییلی از نقاط مختلف و شکستن محاصره‌ای که ورود هر نوع کمک انسان‌دوستانه و مواد غذایی و دارویی به «غزه» را غیرممکن کرده است، به یک آتش‌بس بلندمدت فکر کند. به نظر می‌رسد اگر طرف آمریکایی یا طرف عربی مثل مصر یا قطر بتوانند پذیرش این شروط یا بخشی از آن را از «تل‌آویو» بخواهند حتما مقاومت با استمرار آتش‌بس موافق است. از سوی مقابل اسراییل هم در روز نخست با اهدافی دست به این تجاوز زد. با گذشت حدود یک‌ماه از این حمله، موج انتقاد درون «کنیسه» و احزاب مخالف «لیکود» و نتانیاهو بالا گرفته است. همچنین فشار افکار عمومی اسراییل به این دلیل افزایش یافته که معتقدند با وجود تحمل خسارت‌های فردی اعم از کشته‌شدن نیروهای نظامی و وضعیت نامساعد روانی که درون ارتش و سرزمین‌های اشغالی ایجاد شده است، اهداف اعلامی محقق نشده است. قرار بود مراکز پرتاب موشک جبهه مقاومت را خاموش کنند اما تا آخرین لحظات؛ پیش از اعلان آتش‌بس، پرتاب موشک به سرزمین‌های اشغالی ادامه داشته است. موضوع بعدی تخریب تونل‌های «رفح» به «غزه» بود که اسراییل معتقد است از آن برای انتقال تجهیزات نظامی و سایر کمک‌ها از «صحرای سینا» به «غزه»، استفاده می‌شود. این تونل‌ها نیز پابرجاست. به همین دلیل احتمال شکنندگی آتش‌بس وجود دارد. در این میان باید دید فشارهای مختلف اعم از بین‌المللی، منطقه‌ای و روانی (افکارعمومی) روی کدام‌یک از دو طرف بیشتر است؟ امروز با وجود حجم بالای خسارت‌هایی که اسراییل به مردم بی‌دفاع «غزه» وارد کرده است، فشار بر «تل‌آویو»، به‌مراتب بیش از «مقاومت» است. فلسطینیان با توجه به رقم بالای شهدای خود، چیزی برای ازدست‌دادن ندارند و دفاع در برابر متجاوز را عملی مشروع می‌دانند. اسراییل اما با کشتارهای جنایت‌بار که با بالاترین حد خشونت علیه کودکان، زنان و هدف‌قراردادن مناطق آموزشی سازمان ملل همراه شده است با فشارهای جدی در سطوح مختلف مواجه است. این امر پذیرش بخشی از شروط «مقاومت» برای گریز اسراییل از مهلکه «غزه» و تفاهمنامه‌ای بلندمدت را محتمل کرده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.