|

دیگر آبی وجود ندارد

پرویز کردوانی

انسان امروز که درگیر تکنولوژی شده و به موضوع آب به‌عنوان مایع‌ حیات نمی‌اندیشد، شبیه کرم ابریشمی است که هر چه فعالیت می‌کند خودش را بیشتر در پیله خود حبس می‌کند. سمبل تمدن را در حوزه آب، غربی‌ها با اختراع شیر و شیلنگ به راه انداختند اما امروز همین سمبل تمدن به سمبل عقب‌رفتگی ما بدل شده. در طول این سال‌ها بیش از هر چیز به توسعه فکر کردیم اما این موضوع که کشورمان روی نوار خشک و بیابانی جهان قرار گرفته و کم‌آب است مورد ملاحظه قرار نگرفت و همین شد که امروز در بحرانی‌ترین شرایط آب قرار داریم و شاید فردا دیگر آبی برای زندگی نداشته باشیم. مثل ما به مثل خانواده‌ای می‌ماند که وقتی حقوقش دیر پرداخت می‌شود، به سمت پس‌اندازش می‌رود اما آنقدر از این پس‌انداز برداشت می‌کند که ابتدا مقروض و بعد کاملا فقیر و بی‌پول می‌شود. باید به اندازه منابع آبی کشورمان، طرح‌های توسعه‌ای داشتیم و حالا تشنگی زمین تا جایی فشار آورده که می‌خواهند آب کشاورزی را بخرند و به شهرها و صنعت بدهند و کسی نیست که بگوید با این حساب آینده امنیت غذایی کشور چه خواهد شد؟ توسعه هر چه بیشتر باشد، شهرنشینی و صنعت و بهداشت را گسترده‌تر می‌کند و اینها یعنی مصرف آب و تولید آب آلوده بیشتر در جامعه شهری. در چنین شرایطی، همان‌طور که 30سال پیش هم در کتابم به آن اشاره کردم، آب‌های زیرزمینی به‌عنوان پس‌انداز ما در این نوار خشک و بیابانی تنها سرمایه نسل بعدی است که دارد غارت می‌شود تا جایی که امروز 80درصد از آب چاه‌های کشور تمام شده و سدها هم دارند خشک می‌شوند. اگر روزگاری در مدرسه به ما می‌گفتند که چرخه آب تمام‌شدنی نیست امروز باید به این حکایت خط باطل کشید چرا که ما خود در مسیر نابودی این ذخایر قدم برداشتیم. کارونی که زمانی از آن کشتی رد می‌شد، الان در بسترش سبزی می‌کارند و سدهای اطراف تهران که به نظر لبریز از آب می‌آید، حداکثر تا 30سال دیگر از لای پر خواهند شد و دیگر قابل استفاده نخواهند بود. شاید کمتر از 70سال دیگر تهران از خشکی بمیرد و آب سدها، شهرهای اطراف را از بین ببرد و این تنها حکایت تهران نیست بلکه کل بخش مرکزی ایران اسیر این کابوس خواهد شد. راه‌حل‌های مدیریتی آب با کاغذ و قلم حل نمی‌شود، آب تمام شده است و هر چقدر هم مشترکان پر مصرف را جریمه کنند باز آبی وجود ندارد که به دست مردم برسد و در این میان اولویت‌دادن به شهرها و صنعت، کشاورزان را از طبیعی‌ترین حق خود محروم کرده و امنیت غذایی به‌عنوان یک بحران مطرح شده تا جایی که همین یکی دو روز پیش دولت 210میلیاردتومان برای جبران خسارت فقدان کشت در حوزه زاینده‌رود کنار گذاشت. نگرانی ما برای نسل آینده است؛ نسلی که 30سال بعد، بی‌گناه به دنیا می‌آید و هیچ آبی برای او باقی نمانده و نه‌تنها از آب محروم است بلکه از کشاورزی، صنعت و حتی زندگی شهری محروم شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.