|

شیوا دولت آبادی و لطف‌الله میثمی از هفتادمین سال یک فاجعه می‌گویند

هیروشیما و درناهایی که رویای صلح داشتند

عسل عباسیان

صلح، رویای کودکان بسیاریست. فردا که بیاید، جنگی وارد هفتادمین‌سال می‌شود، هفتادمین‌سال پس از فاجعه بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی که به فاصله دوروز و در دونوبت، رویای بسیاری از کودکان را کابوس کرد و خواب را از چشمانشان ربود. حدود 220هزارنفر در اثر این دو بمباران اتمی جان باختند که بیشتر آنان را شهروندان غیرنظامی تشکیل می‌دادند. همه‌ساله مردم سراسر جهان با درست‌کردن درناهای کاغذی و فرستادن آن به مرکز ساداکو در پارک یادمان جنگ شهر ناکازاکی، همدردی خود را با قربانیان بمباران و انزجار خود را از کاربرد و گسترش سلاح‌های هسته‌ای اعلام می‌کنند. امروز که باز کودکانی در این‌سو و آن‌سوی جهان زیر گلوله و آتش، جان می‌دهند، به‌سراغ سه‌چهره رفتیم تا از آنها بپرسیم جنگ، با کودکان چه می‌کند؟ «شیوا دولت‌آبادی» دکتر روانشناس و مدیرعامل انجمن حمایت از حقوق کودکان می‌گوید: «تحقیقاتی که در اروپا بعد از جنگ‌دوم‌جهانی درباره تاثیرات جنگ صورت گرفت، نشان داد که عوارض جنگ حتی تا سه‌نسل ادامه پیدا می‌کند. یک‌دسته از اختلالات حاصل از جنگ، شامل اضطراب‌های ناشی از تجربه بسیار شدید و تکان‌دهنده مواجهه رودررو با مرگ است. چنین عوارضی البته در مواجهه با اتفاقاتی همچون زلزله‌ها یا سایر بلایای طبیعی هم در افراد ایجاد می‌شود و منتها در مواردی نظیر جنگ که فاجعه و ویرانی توسط آدمیزاد رخ می‌دهد، شدت بروز این عوارض بیشتر می‌شود و مسلما بلایی که بشر به‌سر همنوع خود می‌آورد، طوری روح و روان آسیب‌دیدگان را تخریب می‌کند که تاثیرش با عوارض بلایای طبیعی، قابل قیاس نیست. تجربه جنگ برای کودکان، تجربه فروپاشی و ازدست‌دادن همه نقاط اتکای آنها به زندگیست. چه والدینشان مجروح شوند و چه کشته یا حتی اگر زنده بمانند اما خانه‌هایشان را ویران ببینند، باز هم اضطراب شدیدی به کودکان وارد می‌شود و همه دنیای امن ذهنی‌شان به ناگهان فرو می‌پاشد. کودک به دلیل بی‌دفاع بودنش، متکی به والدین و بزرگ‌ترهاست و با رخدادی مثل جنگ، این اتکا از بین رفته و دنیای ذهنی کودک از هم می‌پاشد. با فروپاشی ظواهرزندگی، مثل تخریب خانه‌ها و خیابان‌ها، بخشی از ارتباط ذهنی کودک با جهان اطرافش مخدوش می‌شود؛ ظواهری که برای کودک، امنیت و آرامش را تعبیر می‌کنند. جنگ، تمام وابستگی‌های عاطفی و روانی کودک با جهان اطراف را متلاشی می‌کند و کلیه سامانه‌های عاطفی و محیطی موجود را در معرض خطر جدی قرار می‌دهد. تجربه شیون و فلاکت در کودکی، ذهن کودک را دچار فروپاشی می‌کند، که این نه‌تنها بر شخصیت و آینده آن کودک تاثیرات جبران‌ناپذیری می‌گذارد بلکه تا چندین‌نسل به فرزندان او هم منتقل می‌شود و البته میل به انتقام، خودکشی یا دیگرکشی را ممکن است در آینده در این افراد ایجاد کند.» «لطف‌الله میثمی» صاحب‌امتیاز نشریه چشم‌انداز، که خود از آسیب دیدگان فعالیت‌های چریکی است، می‌گوید: «میراث جنگ، جز امراض مختلف نیست. جنگ مترادف با نسل‌کشی است. هولوکاستی که در آلمان، هیتلر ترتیب داد عملیاتی محرمانه بود که توسط ارتش انجام می‌شد اما در غزه یا هیروشیما جنگ و نسل کشی علنی است. همین حالا در جنگ غزه، نتانیاهو نه به مدرسه رحم می‌کند و نه به مسجد. بدین‌ترتیب هیچ حاشیه امنی برای کودکان وجود ندارد. وقتی این بچه‌ها بزرگ شوند هیچ بعید نیست روحیه انتقامی در آنها به وجود بیاید. تجربه جنگ برای کودکان، خشونت را به نسل‌های بعد تسری می‌دهد.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.