|

تابوت بی‌لنگر

احمد غلامی

آقا‌سیف‌الله دو‌بار مرد. اولین‌‌بار که سکته کرد، بردندش بیمارستان، دکترها گفتند: «خدا رحمتش کنه مرده!» همراهان متوفی چون خیلی عجله داشتند زود از دستش خلاص شوند، همان روز ترتیب کارهایش را دادند تا از بیمارستان به قبرستان منتقل شود و در آغوش خاک آرام بگیرد و آنها هم بقیه زندگی‌شان را بی‌سرخر بگذرانند. کارهای اداری فوت در بیمارستان و قبرستان چنان با سهولت و سرعت انجام شد که سید‌مصطفی، کاسب محل گفت: «خدا‌بیامرز برای رفتن چه عجله‌ای داره.» این حرف به آقا‌مرتضی پسر مرحوم که 40‌سالی سن داشت و دو دختر و زنش که زیر چادر گریه می‌کردند، برخورد. البته آنها از مرگ آقا‌سیف‌الله ناراحت نبودند. اما در زمان حیاتش در خدمتش بودند چون هر‌کدام به نوعی وامدار و بدهکارش بودند. دو دامادش با پول نزولی پدرزنشان کامیون خریده بودند و هر سال هرچه کار می‌کردند، می‌ریختند توی جیب او. آقا‌مرتضی هم فقط کارهای پدرش را راست‌و‌ریس می‌کرد و بی‌اجازه‌اش آب نمی‌خورد، کارش وصول بهره پول‌ها بود و چک‌های برگشتی را اجرا می‌گذاشت و با شرخرها در تماس بود. دست‌آخر هم هرچه وصول می‌کرد، بی‌کم‌و‌کاست می‌ریخت به حساب پدرش و همیشه خودش هشتش گرو نهش بود. زنش دوبار تقاضای طلاق داد اما آقامرتضی هر دوبار با تکه‌ای طلا دل زن را به دست آورد. مرگ آقا سیف‌الله برای دخترها و عروسش آرزو بود. جنازه را که به قبرستان بردند مشایعت‌کنندگان زیادی نداشت. آن تعدادی هم که آمده بودند به اعتبار و احترام سیدمصطفی بود که خودش زیر تابوت رفته و گفته بود: «شیطون دست از سر مرده برمی‌‌داره آدم‌ها نه.» بقیه کسبه از پشت‌سر می‌آمدند و بلند صلوات می‌فرستادند و فاتحه می‌خواندند. تابوت چنان روی دست‌ها تند می‌رفت که انگار همه می‌خواستند از شرش خلاص شوند. تنها کسی که حاضر به دل‌کندن از دنیا نبود آقا‌سیف‌الله بود که تکان‌تکان می‌خورد و تابوت بالای دست‌ها لنگر برمی‌داشت و مردم به زحمت کنترلش می‌کردند. وقتی آقا‌سیف‌الله دید فایده‌ای ندارد همان‌طور کفن‌پیچ از جا بلند شد و توی تابوت نشست. زن‌ها جیغ کشیدند و فرار کردند، تابوت روی دست‌ها مثل کشتی بی‌لنگر کژ‌و‌مژ شد و آخر افتاد روی زمین. آقا‌سیف‌الله که بدن برهنه‌اش را با کفن پوشانده بود، فریاد زد: «مرتضی بی‌غیرت، منو کجا می‌بری؟» زن‌ها فرار کردند. اما مردها که آمدند جلو و دیدند خدا عمر دوباره به مرده داده صلوات فرستادند و سیدمصطفی چنان متاثر شد که آقا‌سیف‌الله را بغل کرد و گونه‌هایش را بوسید. این حرکت در تاریخ زندگی آقا‌سیف‌الله بی‌سابقه بود چون قریب‌به‌اتفاق همه دوستان و آشنایان و اقوام از او متنفر بودند و آرزوی مرگش را داشتند. سیدمصطفی بزرگ‌ترین خبط زندگی‌اش را کرد و «مرده تازه‌ زنده‌شده» را نصیحت کرد که، «خدا رو شکر توبه کن برادر توبه...» این حرف چنان به آقا‌سیف‌الله برخورد که سیدمصطفی را هل داد کنار و گفت، «از چی توبه کنم!» و بلند شد تا برود اما چون دست و پاهایش خواب رفته و خون توی آنها جریانی بطئی داشت دوباره خورد زمین. پسر و زنش دویدند طرفش تا دستش را بگیرند. دخترها و عروسش آنقدر دمغ بودند که جلو نرفتند. زن و پسرش دست‌ها و پاهایش را می‌مالیدند و زنش قربان صدقه‌اش می‌رفت. گورکن بیل را زده بود زیر چانه‌اش و بروبر «مرده زنده» را نگاه می‌کرد. آقا‌سیف‌الله را گذاشتند تو تابوت تا پیاده راه نرود اما دوباره سرجایش نشست، چشم‌هایش سیاهی رفت و افتاد توی تابوت. پسرش صدایش زد. زنش زد توی صورت مرده. اما انگارنه‌انگار که زنده است. مرده را دوباره برگرداندند سردخانه معاینه کردند و دکتر گفت: «قطعا این بار مرده.» همه می‌ترسیدند. دوباره آقاسیف‌الله را به قبرستان برگرداندند و می‌ترسیدند زنده باشد. دکتر اطمینان داد که دیگر مرده و گفت: «اگه توی بیمارستان زنده می‌شد، شاید می‌موند.» با اینکه همه قیافه ناراحت به خود گرفته بودند اما ته دلشان شاد بود. فقط سیدمصطفی غمگین بود و نه‌تنها دیگر زیرتابوت نرفت بلکه مرده را هم مشایعت نکرد. آقا‌سیف‌الله را که گذاشتند توی قبر، زود رویش را با خاک پوشاندند و من ظاهر شدم. تا مرا دید وحشت‌زده گفت: «بازم تو...».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.