دختران گمشده نیجریه
۱۰۰روز خشونت، شایعه و انتظار بیثمر
زهرا رحیمی
بیستوسوم جولای اسارتشان صدروزه شد؛ ۲۷۶دختر مدرسه شبانهروزی چیبوک در استان بورنو توسط بوکوحرام ربوده شدند و جهان هنوز در انتظار بازگشت آنها به خانه است. البته نهفقط ربودهشدن این دختران نوجوان بلکه ناتوانی مقامات نیجریه، همسایگان و متحدان این کشور در شناسایی مکان نگهداری آنها و نجاتشان نیز صدروزه شد. ۱۴آوریل۲۰۱۴ مردم نیجریه و درواقع تمام جهان، روز خود را با خبر تکاندهنده ربودهشدن ۲۷۶دانشآموز نوجوان یک مدرسه دولتی دخترانه در نیجریه آغاز کردند. صدروزگی این اتفاق با درخواستهای جهانی از دولت نیجریه برای انجام اقداماتی جهت نجات این دختران از دست گروه تروریستی بوکوحرام همراه بود. با وجود آنکه ربودهشدن این دختران، موجی از راهپیمایی و اعتراض علیه چنین شورشیان وحشی را بهدنبال داشته اما این سهماه برای والدینی که هیچخبری از وضعیت فرزندان خود ندارند، با اشک و اندوه همراه بوده است. پوگو بیتروس، ریشسفید جامعه چیبوک، میگوید تاکنون ۱۱نفر از والدین دختران ربودهشده، جان دادهاند. وی با اشاره به اینکه هفتنفر از آنها بهدلیل حمله قلبی و ناراحتی ناشی از گمشدن دخترانشان درگذشتند، گفت: «پدر دو دختری که در میان
ربودهشدگان بودند به نوعی کما فرورفت و آنقدر نام دخترانش را تکرار کرد تا درگذشت.» گزارشهای دیگر حاکی از آن است که از زمان وقوع این فاجعه برخی از والدین بهطور دایم در بستر بیماری بودهاند. تقریبا سهروز پس از این واقعه بود که ارتش نیجریه در بیانیهای مدعی شد بیش از صدنفر از دختران ربودهشده، آزاد شدهاند اما بلافاصله پس از آنکه والدین دختران از گمشدن ۲۳۴دانشآموز دختر خبر دادند، این ارتش از ادعای خود عقبنشینی کرد. این درحالی است که گودلاک جاناتان، رییسجمهوری نیجریه از زمان ربودهشدن دختران درخواست دیدار با برخی والدین و رهبران جامعه چیبوک را رد میکرد و تنها زمانی حاضر به انجام این ملاقات شد که ملاله یوسفزی، فعال حقوقبشر پاکستانی که برای جلب توجهات جهانی به چیبوک سفر کرده، درخواست انجام این دیدار را مطرح کرد. با این حال این نشست بدون حضور رسانهها برگزار شد. به گزارش خبرگزاری آناتولی، لاوان رابانا، سخنگوی انجمن شهر چیبوک درباره این نشست که با حضور حدود ۱۷۰نفر از ساکنان شهر چیبوک صورت گرفت، گفت: «ما همهچیز را همانطور که اتفاق افتاده، به رییسجمهور گفتیم. ما با رییسجمهور صریح و صادق بودیم.» وی
گفت ۱۰نفر از جمله چند نفر از والدین دخترهای ربودهشده، رهبران انجمن شهر و سهنفر از ۵۷دختری که موفق به فرار از چنگال بوکوحرام شدهاند، در این نشست صحبت کردند. رابانا افزود: «محور اصلی پیام ما خطاب به رییسجمهور، سختی شرایط گرفتار در چنگ نیروهای بوکوحرام بود که توسط سه نفر از دخترهای فرار کرده، توضیح داده شد. این دخترها همچنین از رییسجمهور خواستند روند اقدامات خود برای آزادسازی دیگر دخترها را تسریع کند.» درحالیکه ۵۷نفر از دخترها موفق به فرار از دست ربایندگان خود شدهاند، کمیته حقیقتیابی که به دستور ریاستجمهوری نیجریه تشکیل شده، میگوید ۲۱۹نفر از دخترها هنوز در دست نیروهای بوکوحرام اسیر هستند. این تنها بخشی از ماجرا است. ۱۸ژوئن۲۰۱۴ بود که این گروه تروریستی با تهاجم چهار روزه به روستای کومابزا در ایالت بورنو، بیش از ۶۰زن و دختر نیجریهای را ربود و پس از به قتل رساندن ۳۰مرد، همه روستا را به آتش کشید. یکماه پس از وقوع این حادثه منابع امنیتی اعلام کردند که ۶۳نفر از این زنان و دختران درست زمانی که شبهنظامیان بوکوحرام اردوگاه را ترک کرده و حملهای را علیه ارتش و پلیس در نزدیکی شهر دامبوا آغاز کرده
بودند، موفق به فرار و بازگشت به روستای زادگاهشان شدهاند. براساس گزارش سیانان، بوکوحرام از سال ۲۰۰۹ به عنوان یک گروه خشونتطلب فعال بوده و در برخی مواقع بیش از صدنفر مسیحی و مسلمان را در یکهفته به قتل رسانده است. این گروه سعی در اعمال قوانین خود در نیجریه به عنوان پرجمعیتترین کشور آفریقا دارد و بهخصوص مخالف تحصیل زنان است. بر اساس قوانین این گروه تروریستی، زنان باید در خانه به پرورش کودکان و رسیدگی به امور همسران خود بپردازند، نه اینکه به مدرسه بروند و خواندن و نوشتن بیاموزند. هفتم ژوئن نیز حمله دیگری توسط بوکوحرام به چیبوک صورت گرفت و هشت زن دیگر ربوده شدند تا شمار گروگانهای این گروه تروریستی طی دوماه به ۲۵۰نفر و در مجموع به بیش از ۳۰۰نفر طی سالجاری برسد. به عقیده سازمانهای حقوقبشری، بوکوحرام دیدگاهی غیرقابل قبول در مورد نقش زنان در جامعه دارد و ربودن زنان، بیانگر ماهیت ارتجاعی، جنسی و سلطهگر آن است. شاید این دختران هرگز ازدواج نکنند در شرایطی که نیجریه همچنان با اضطراب در انتظار شنیدن خبرهای امیدوارکننده است، کارشناسان پزشکی نگرانند که بسیاری از دختران ربوده شده به دلیل
تجربیات دوران اسارت خود، دیگر هرگز نتوانند ازدواج کنند یا در آینده رابطه جنسی با یک مرد داشته باشند. آنها متذکر میشوند شرایطی که طی سهماه گذشته به این دختران تحمیل شده احتمالا سلامت جسمی، روحی و روانی آنها را به خطر انداخته است. فمی آدوی، یک روانپزشک مشاور تایید کرد که بیش از ۸۰درصد این دختران بهدلیل آنکه در سن پایین گروگان گرفته شدهاند، از بیماری روانی رنج خواهند برد. وی میگوید احتمالا بسیاری از این دختران تا به امروز از لحاظ جسمی و جنسی مورد حمله قرار گرفتهاند و همین مساله، ضربه ربودهشدن توسط مردان ناشناس را عمیقتر میکند. وی در ادامه افزود: «احتمالا تعدادی از آنها هرگز ازدواج نکنند و نتوانند با جنس مخالف ارتباط جنسی برقرار کنند و از آنجایی که تجربه تجاوز با خشونت را داشتهاند، هرگز نمیتوانند با یک مرد کنار بیایند. آنها دختران نوجوانی هستند که توسط مردان غریبه بهزور اسلحه اسیر شدهاند و با وجود آنکه سن کمی دارند تا بهحال بهخوبی دریافتهاند که نه برای خونبها که به دست بوکوحرام ربوده شدهاند.» فمی آدوی در ادامه افزود: «طی این سهماه، احتمالا اکثر این دختران دچار اختلال روانی بالینی و بیماری
شدهاند و با توجه به گذشت بیش از صدروز از وقوع این حادثه، نشانههای این اختلال در اکثر آنها مشهود خواهد بود.» به گزارش پانچ، برخی دیگر از روانپزشکان معتقدند از آنجایی که این دختران از مدرسه ربوده شدهاند، احتمال اینکه بهدلیل ترس از ربودهشدن دیگر تمایلی به ادامه تحصیل نداشته باشند، بسیار است. آنها میگویند: «برخی از این دختران هرگز قادر نخواهند بود که پا در یک فضای آموزشی بگذارند. احتمالا با کابوس روبهرو خواهند شد و در زمان حضور در مدرسه یا محیط آموزشی ممکن است دچار ترسهای ناگهانی شوند.» روتیمی آدسانیا، مشاور پزشک کودکان معتقد است بسیاری از این دختران احتمالا به اختلال استرس پساز آسیب مبتلا خواهند شد. به گفته آدسانیا افراد مبتلا به این بیماری، معمولا دچار کابوسهایی در مورد اتفاق رخداده میشوند و همین مساله میتواند منجر به چالشهای جدیای مانند بیخوابی، افسردگی، اضطراب و موارد شدیدتری که ازدستدادن حافظه یا خودکشی را به دنبال دارد، شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.