|

ما همه

جعفر مدرس‌صادقی

ما همه توی یک نمایش بزرگیم. همه پُشت صحنه‌ایم، اما هم تماشا می‌کنیم و هم بازی می‌کنیم. نمایش را همه دوست داریم از پُشت صحنه و از کنار صحنه و از توی خودِ نمایش تماشا کنیم، نه از بیرون. اما توی خودِ نمایش معلوم نیست کی تماشا می‌کند و کی بازی می‌کند. یک نفر را سراغ دارم که خودش را کشیده است کنار تا کنار گود باشد و از کنار گود تماشا کند، اما همیشه یک نفر دیگر پُشت سر او و کنار دست او هست که زُل زده است به او و مُراقب اوست که دارد چه‌کار می‌کند. او مثلن دارد داستان دیگران را برای ما تعریف می‌کند، اما خودِ او هم برای خودش داستانی دارد که دارد دهن به دهن می‌چرخد. پدرش بازیگر بود و پدرِ پدرش بازیگر بود. پدرش او را با خودش می‌برد سر کار ــ یعنی سر صحنه. شبهای اجرا هم می‌نشست توی تماشاچی‌ها ــ ردیف اوّل. داستان خودش را با تماشاچی‌ها نوشته است، داستان خودش را با پدرش و بازیگرهای دیگری که او را می‌بردند سر صحنه نوشته است. بازیگرهایی که دست احدالناسی به آنها نمی‌رسید و تماشاچی‌ها فقط توی نمایش‌ها آنها را می‌دیدند و عکس آنها را توی روزنامه‌ها و مجله‌ها می‌دیدند، همه دوستان صمیمی پدرش بودند و هر روز و هر شب آنها را می‌دید و با آنها این‌طرف و آن‌طرف می‌رفت و به آنها می‌گفت عموجان: بازیگری که از دست تماشاچی‌ها در می‌رفت، بازیگری که با این که از دست تماشاچی‌ها درمی‌رفت، همیشه می‌رفت جاهای خیلی شلوغ تا تماشاچی‌ها به همدیگر نشانش بدهند و دور و برش شلوغ بشود و هی مجبور باشد به همه امضا بدهد، بازیگری که همیشه عینک آفتابی تیره می‌‌زد، بازیگری که هرگز عینک آفتابی نمی‌‌زد. بدون عینک یا با عینک، هیچ فرقی نمی‌کرد. تماشاچی‌ها بازیگرها را به همدیگر نشان می‌دادند و دور بازیگرها حلقه می‌زدند و از بازیگرها امضا می‌گرفتند. و این هم داستان آن روزی که با یکی از دوستان پدرش رفته بود اداره‌ای که بارها و بارها رفته بود و هر وقت و ساعتی که می‌رفت جلوی او را می‌گرفتند و می‌پرسیدند با کی کار داری و زنگ می‌زدند به آن اتاقی که باید می‌رفت و کارت شناسایی هم باید می‌داد و یک ورقه می‌دادند به او و اسم آن کارمندی را که می‌خواست ملاقات کند روش می‌نوشتند و اسم خودش را هم روش می‌نوشتند و آن‌وقت می‌رفت بالا و وقتی که داشت برمی‌گشت، آن کارمندی که ملاقات کرده بود باید زیر آن ورقه را امضا می‌کرد و آن ورقه را باید دم در ورودی می‌داد به همان که کارت شناسایی‌ می‌گرفت تا کارت شناسایی‌اش را پس بگیرد و اگر یادش می‌رفت آن ورقه را بدهد امضا کنند باید دوباره برمی‌گشت بالا و اگر آن کارمندی که ملاقات کرده بود سر جای خودش نبود و توی این فاصله رفته بود جای دیگری و توی یک اتاق دیگری و هیچ کس دیگری هم توی آن اتاق نبود که امضا کند، باید می‌رفت توی راهروها و اتاق به اتاق سرک می‌کشید تا آن کارمند اوّلی را پیدا کند و یکی از هم‌اتاقی‌های او را پیدا کند... و همه‌ی اینها مال این بود که وقتی که دارد برمی‌گردد ورقه‌ی امضا شده را بدهد به همان که کارت شناسایی‌‌اش را گرفته بود تا کارت شناسایی‌اش را پس بگیرد... اما آن روزی که داشت با دوست پدرش می‌رفت، کارت شناسایی نداشت و تازه اگر هم داشت، لازم نبود از توی جیبش دربیاورد و تازه امروز نمی‌خواست با یک کارمند معمولی ملاقات کند. کار او بیخ پیدا کرده بود و به یک جایی رسیده بود که کاری از دست یک کارمند معمولی و یکی از معاون‌ها برنمی‌آمد. باید خودِ رئیس را ملاقات می‌کرد. و آن هم چه رئیسی. از آن رئیس‌‌هایی که همیشه سرشان شلوغ است و باید از یک ماه قبل وقت ملاقات می‌گرفتی و تازه آن هم به شرطی که مُنشی‌‌‌ها با تو راه بیایند. از تو می‌پرسیدند کار شما چیه؟ و وقتی که توضیح می‌دادی، می‌گفتند به فلان قسمت مراجعه کن. و اگر می‌گفتی بارها و بارها به آن قسمت مراجعه کرده‌ای و هیچ نتیجه‌ای نگرفته‌ای، می‌گفتند خب، یک نامه خطاب به رئیس بنویس تا بدهیم به ایشون و اگه ایشون تشخیص بدهند که ملاقات حضوری لازم هست، خودمان به شما خبر می‌دهیم و سفارش می‌کردند که یک شماره تلفن هم زیر نامه‌ات بنویسی... و این که بعد چی شد، بماند برای هفته‌ی بعد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.