|

گردآوری مارکسیست‌ها

دایان دوکریه . ترجمه: محمدعلی عسگری

سال 1900بود که لنین آزاد شد. به سمت منزل مادری‌اش رفت که در نزدیکی مسکو سکونت داشت. احساس کرد هرجایی می‌رود مراقب او هستند. مجبور به رفتن از آنجا شد. شاید در اروپا از سخنانش بیشتر استقبال شود. در تاریخ 16 جولای بود که سوار قطار شد تا به زوریخ برود. جایی که گروه تبعیدی‌های سیاسی روس - که تعدادشان در آن کشور بی‌طرف کم نبود - از او استقبال کردند. پس از سه سال غیبت از صحنه سیاسی، لنین دوباره اقدام به تشکیل گروه‌های کوچک مارکسیستی کرد که تقریبا پراکنده شده بودند. البته با این شرط حتمی که قدرت را به دست آورند. کارهای زیادی برای انجام‌دادن بود. ولادیمیر مجله سیاسی ایسکرا (شراره) را منتشر کرد. به کمک این مجله صدای او به روسیه می‌رسید. خواهرش آنا، که در برلین سکونت داشت همت کرده و مجله را در آلمان به چاپ می‌رساند. اما نادیا چه؟ لنین او را در سیبری رها کرد. چون باید شش ماه دیگر در تبعید می‌ماند. اما او طی این دوران طولانی با غافلگیرکردن پلیس مخفی مراقبش که فردی به نام «اوکرانا» بود، توانست نامه‌هایی را به آدرس صندوق پستی در پراگ بفرستد. این نامه‌ها سرانجام به ولادیمیر می‌رسید و این پیوند نازک تنها وسیله ارتباطی آن دو در آن زمان بود. هنگامی که آزاد شد، بلافاصله اولین قطار را سوار شد و به پراگ رفت. چند روزی را به دنبال همسرش گشت. لنین نه‌تنها می‌توانست از چنگ پلیس فرارکند که از چنگ همسرش نیز می‌توانست بگریزد. تنها و گمگشته بود. در نهایت با یک کارگر اهل چک برخورد کرد که می‌آمد تا نامه‌های صندوق‌های پست را جمع‌آوری کند. از طریق او فهمید که لنین در زوریخ ساکن است. تصمیم گرفت برود و او را پیدا کند. برایش مهم نبود که چقدر تا آنجا فاصله هست. نادیا به زوریخ رسید و بیش از پیش به کارش پرداخت. بازسازی روحی و جسمی لنین و حیات تازه‌بخشیدن به او: «دریافتم ولادیمیر احتیاج به غذای بهداشتی کافی دارد. بنابراین شروع کردم به آشپزی در اتاقمان.» اتاقشان حمام و آشپزخانه‌ای نداشت. آن را هفته به هفته اجاره می‌کردند. از خوش‌شانسی‌شان اینکه وسایلی که اولیانووف مادرلنین می‌فرستاد به زندگی روزانه و محقر آنها رونقی تازه می‌بخشید. نادیا باید بیدار می‌ماند بدون اینکه سرو‌صدایی کند. زیرا لنین داشت کتابش را می‌نوشت و جز در یک سکوت کامل نمی‌توانست بنویسد. دراین‌باره می‌گوید: «وقتی کار می‌کرد، به سرعت از این طرف اتاق به آن طرف می‌رفت و جمله‌ای را بارها تکرار می‌کرد. من در این شرایط حتی لب از لب نمی‌جنباندم. بعد، وقتی که زمان استراحت می‌شد به من می‌گفت چه نوشته است. در نهایت، نیازی که به سکوت داشت به اندازه نیازی بود که به ترکیب یک جمله در ذهن پیش از نوشتن آن بر روی کاغذ داشت.» وولادیا از نادیایی که در باروری افکارش نقش داشت و به او کمک می‌کرد تا آنها را بیان کند بی‌نیاز نبود. لنین کسی را در او می‌یافت که کمک می‌کرد تا هدف والایش را تحقق بخشد. شخصی که بخشی از کارش را به او واگذار می‌کرد. اینجا بود که نادیا تا منشی سردبیری در مجله ایسکرا ارتقای مقام پیدا کرد. او به آنجا رفت تا بقیه مارکسیست‌های شهر را به کار گیرد و به این ترتیب یک مجموعه بانشاط در حاشیه را سازماندهی کند که خودش آن را اداره می‌کرد: «ما داشتیم سرظهر غذا می‌خوردیم. حدود ساعت یک بعدازظهر بود که مارتوف آمد. به دنبال او دیگران هم آمدند. تحریریه کارش را شروع کرد. مارتوف یک ریز حرف می‌زد و به هر مساله‌ای می‌پرداخت. این بحث‌های روزمره ولادیمیر را خیلی خسته می‌کرد. چون گاه پنج یا شش ساعت متوالی طول می‌کشید. او را از کار خودش باز می‌داشت. یک روز از من خواست که بگویم مارتوف دیگر به آنجا نیاید و در عوض من نزد او بروم و او را از نامه‌هایی که برایمان می‌آمد مطلع کنم و در ضمن اطلاعاتی را که دارد بگیرم.» نادیا تقریبا می‌دانست چگونه از یک موجود مزاحم استفاده کند. به مارتوف نقشی داد که هیچ‌کس فکرش را هم نمی‌کرد؛ نقش یک معاون آشپز. برای نادیا کاری نداشت که از مارکسیست‌ها برای آشپزی استفاده کند. همچنین سخت نبود که زنان را به مطالعه تشویق کند. همچنین به او یک ماموریت جدید واگذار شد که خیلی بلندپروازانه بود: تاسیس یک مجله خطاب به زنان روسی. این نشریه به‌سادگی نام رابوتنیتسا یا «زن کارگر» را بر خود گذاشت. نادیا تقریبا به صورت کامل آن را می‌نوشت. تا شماره پنجم از لنین کمکی نخواست. نمی‌خواست وقتش را با آن به قول خودش زنانی که حرف‌های توخالی می‌زنند و مدعی فعالیت‌های اجتماعی هستند، تلف کند. اما نادیا کاملا معتقد بود که انتشار این مجله مفید خواهد بود. هدف خودش را بر آگاه‌کردن زنان نسبت به روش جدید زندگی متمرکز کرده بود. این مجله آموزش‌های مارکسیستی می‌داد و شیوه‌های اجرایی آن را برای زنان پیشنهاد می‌کرد تا زنانگی خود را به بهترین شکل ارایه دهند. به مسایلی از جمله؛ تنظیم خانواده، تربیت فرزندان، هنر سرگرمی و تفریح می‌پرداخت. برخی از زنان ساده و شیک بودند و محاسن لوازم جدید آرایشی را می‌شناختند. نادیا در این‌باره مهارت خاصی پیدا کرده بود. خلاصه‌ای از زنان کمونیست تهیه و آن را منتشر کرد. این مجله نیز با استقبال گسترده مردم روبه‌رو شد و توجه عموم زنان را به‌خصوص به زوج اولیانوف معطوف داشت. کار او فراتر از تمام آرزوهای موسسه‌اش بود. به گونه‌ای که از همه دوران‌ها گذشته و حتی تا بعد از فروپاشی اتحاد‌جماهیر شوروی نیز باقی ماند. امروزه همان به صورت مجله «الی» در کشورهایی منتشر می‌شود که به زبان روسی تکلم می‌کنند.
ادامه دارد...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.