راه باقیمانده برای غرب
علی معافی . دکترای فیزیک و استاد دانشگاه
ماههاست دولت یازدهم تلاش میکند تا رویدادهای آتی را برای مردم ایران خوشایندتر کند و آینده بهتری را برای مردم کشور به ارمغان آورد. هرچند این تلاشها از سوی دولت پیشین هم انجام میشد اما به هر حال مثمرثمر نبود. حال چشمها به راه مانده تا تیم مذاکرهکننده نتیجه مطلوبی را کسب کند. اما اینکه چرا و چطور این مذاکرات به نتیجه برسد جای تامل است. مطمئنا نمیتوان در این خصوص که مذاکرات روند عادی را طی میکند مطمئن بود و کشورهایی که با ما مخالفتهایی دارند بیتردید از نتیجه مذاکرات دلنگرانند. اینکه ما به تنهایی بتوانیم به تکنولوژی هستهای دست یابیم امری بارز است چراکه راه رسیدن به اورانیوم با غنای بالا تنها داشتن تاسیسات عظیمی چون مزرعه سانتریفیوژها نیست. بلکه از طرق سادهتر تجربهشده نیز امکانپذیر بوده و هست. بنابراین وجود تاسیساتی عظیم و آشکار قطعا نمیتواند دلیلی بر اقدامات پنهانی باشد و از طرفی بومیشدن دانش و صنعت هستهای همچون سایر علوم در هر کشوری غیرقابل برگشت است. در نتیجه تلاشها برای توقف این امر در ایران بیهوده است و همانطور که رهبرمعظمانقلاب نیز اعلام فرمودند، سلاح هستهای حرام است. در نتیجه
ایران هرگز به دنبال سلاح هستهای نبوده و نیست. اولین سلاح کشتار جمعی هستهای توسط ایالاتمتحده آمریکا بیش از 70سال پیش ساخته شد. رییسجمهوری وقت این کشور دستور حمله اتمی به چند شهر ژاپن طی جنگجهانی دوم را صادر کرد تا بتواند در نبرد نفسگیر اوکیناوا که میرفت تا آمریکا را با شکستی مفتضحانه شبیه شکست آلمان نازی روبهرو سازد، ژاپن را به زانو درآورد. آمریکا به تنهایی و در یک شب توانست صدها هزار نفر از ساکنان چند شهر ژاپن را به مدد بمبهای هستهای خود در عرض چنددقیقه به خاکوخون بکشد. آمریکا بهعنوان یکی از کشورهای باسابقه جنایتکاری جنگی که هماکنون یکی از مدعیان پروپا قرص حقوقبشر شده است خود بهتر از هر کشور دیگری میداند که زمان استفاده از بمبهای هستهای در جهان گذشته است. حتی آمریکایی که تخصص در طراحی کودتا و انقلابهای رنگی دارد نیز بهتر از هر کشوری میداند که دوره بازی با افکارعمومی و کودتاگری نیز گذشته است. آمریکا اولینبار طعم کودتاگری و دخالت در سایر کشورها را با کودتای ۲۸مرداد ایران چشید؛ زمانی که دولت قانونی و برآمده از مردمسالاری ایران را با کودتایی کثیف توسط آشوبگران سرنگون کرد. این آمریکا و
بهتبع آن کشورهای اروپایی بهتر از بسیاری از کشورهای در حال توسعه و اخیرا توسعهیافته میدانند و به تجربه آموختهاند که دیگر از روشهای کودتا و نفوذ در دولتها به امیال خود دست نخواهند یافت بنابراین به روشهای دیگری چون تهمت به دولتهای مردمی در کنار تحریمهای همهجانبه حتی از نوع دارویی روی آوردهاند. روشهایی که فقط میتواند در صورت نبود آگاهی میان مردم و بهویژه نخبگان یک کشور در کنار کاهش اعتمادبهنفس عمومی تاثیرات کوتاهمدت و یا حتی بلندمدتی داشته باشند. در نتیجه پیگیریهای اینچنینی از سوی آمریکا و فضای گرگ و میشی که برای ایران ساخته است علل دیگری نیز به غیر از نگرانیهای هستهای میتواند داشته باشد. یکی از این نگرانیها نفت است. اوپک بهعنوان یکی از سازمانهای غیر اروپایی و غیرآمریکایی که توانایی تاثیر مستقیم بر اقتصاد جهانی را دارد همواره مورد توجه و حسادت سیاستمداران آمریکایی بوده است تا جایی که کاخ سفید آرزوی خود مبنی بر نابودی اوپک را پنهان نکرده است و این تحریم نفتی و مالی ایران به بهانه فشار بر ایران برای کنارگذاشتن حتی برنامههای آموزشی، پژوهشی و صلحآمیز هستهای خود از سوی آمریکا و همدستان
آن میتواند یکی از اهداف شوم آنان در رسیدن به آرزوی دیرینه خود باشد چراکه تحریم نفتی ایران بهعنوان کشوری صاحب نفوذ در اوپک در نهایت موجب تضعیف جایگاه این سازمان خواهد شد. اما ایران باز هم بهدنبال چیز دیگری است. ایران بنابر راهبرد اساسی خود که توسط مقاممعظمرهبری بارها به آن تاکید شده است کاهش تکیه بر درآمدهای نفتی را سرلوحه برنامهریزان و قانونگذاران کشور قرار داده است و در دوسال اخیر اقتصاد مقاومتی نیز در دکترین اقتصادی و دفاعی ایران جایگاه ویژهای پیدا کرده است. دسترسی ایران به برق هستهای بهعنوان یک انرژی پاک و بهتبع آن آبشیرین به دستآمده در اثر میعان بخار آب شور که فرآیند خنکسازی راکتورهای هستهای را انجام داده است میتواند تکیه بر چاههای نفت را تا حدود زیادی کاهش دهد و تاثیرات شگرفی بر اقتصاد و کشاورزی سرزمینهای اطراف رآکتورهای هستهای بر جا بگذارد. علاوه بر اینها بر اساس پیمان کیوتو کاهش میزان گازهای گلخانهای که عموما از سوختهای فسیلی و نفت حاصل میشود مورد توجه قریب بهاتفاق کشورهای جهان از جمله ایران قرار گرفته است. طبق این پیمان کشورهای دنیا موظف به استفاده از منابع تولید انرژی
جایگزین و از نوع پاک همچون انرژی خورشیدی، انرژی بادی و نیز انرژی هستهای شدهاند. در میان منابع انرژی تجدیدپذیر و پاک این انرژی هستهای تولیدشده از رآکتورهای هستهای دنیا هستند که بسیار مورد توجه قرار گرفته و بهعنوان ارزانترین منبع انرژی محسوب میشود. کشورهای آمریکا، فرانسه، ژاپن و روسیه به ترتیب با دارابودن ۱۰۴، ۵۸ ، ۴۸ و ۳۳ رآکتور هستهای به تنهایی بیش از ۵5درصد برق هستهای دنیا از مجموع ۴۳۵رآکتور هستهای ساختهشده روی کرهزمین را در کشورهای خود تولید میکنند و از مزایای فراوان این رآکتورها دهههای متمادی است که بهرهمند شدهاند. این درحالی است که ۷۲رآکتور هستهای دیگر در برخی از کشورها از جمله اماراتمتحده عربی در دست احداث است. در نتیجه میتوان اینگونه نتیجهگیری کرد که آنچه غرب را هراسان میکند این است که توانایی خود در دسترسی و مدیریت تاسیساتی مهم با پتانسیل تاثیرگذار در معادلات آینده جهانی را کمرنگ ببیند. تاسیساتی که نمیتوان آن را خارج از اراده یک ملت (ایران) برای تولید برق هستهای، داروهای ضد سرطان، آبشیرین و در نهایت خودکفایی و بالابردن سطح دانش و تخصص در زمینههای گوناگون صنعتی و علمی
دانست و تهمتهای ناروا و مبهم به فعالیتهای شفاف هستهای ایران کمکم رنگباخته و غرب را سردرگم کرده است. این در حالی است که تنها راه باقیمانده برای غرب که گزینههای متعددی را همواره به رخ کشیدهاند این است که خود را از طریق فقط مذاکرات به طرف ایرانی نزدیک کند تا بتواند هم دلدار خود باشند و هم داعیه تاثیر خود و هدایت فعالیتهای هستهای کشورها را از تریبونهای خود اعلام کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.