|

اینک خورشید در مه دمیده است

«صیدگاه، سپیده‌دم، مه‌آلود است. ته صحنه صیادان با سرهای آویخته پشت‌هم به صف ایستاده‌اند. قیافه‌ها مشخص نیست؛ تنها طرح اندام‌ها دیده می‌شود. جای افراد غایب را صیادان تازه گرفته‌اند. جلوی صحنه، پرده سفیدی روی یک جسم بزرگ را پوشانده است. یک ضربه طبل. صیادان خم می‌شوند. ضربه دیگر. صیادان به یک حرکت تور را از زمین برمی‌دارند و روی شانه می‌اندازند؛ سپس با ضربه‌های طبل و حرکات موزون تور می‌کشند. در این هنگام مردی لنگ‌لنگان وارد می‌شود. پایش را باند کلفتی پیچیده، بارانی گرمی پوشیده، تعلیمی ظریفی در دست دارد و آرام طرف پرده می‌رود. اندکی می‌ایستد و با احترام به آن خیره می‌شود؛ آنگاه قیچی کوچک از جیب بیرون می‌آورد و نوار پرده را قطع می‌کند. پرده می‌افتد و مجسمه رامیار پیدا می‌شود. مرد با رضایت به مجسمه نگاه می‌کند. یک‌دور دور آن می‌چرخد؛ بعد در حالی که تعلیمی را با ضربه‌های ریز به کفلش می‌زد، می‌ماند و محو تماشای مجسمه می‌شود. آیا این یعقوب است؟ معلوم نیست؛ زیرا که او در میان مه پشت کرده به ما ایستاده است. همین دم ایوب با لباس صید، کلاه‌کاسکت، فانوسی در دست، زنبیلی بر یک دوش و تور کوچکی بر دوش دیگر از عمق صحنه پیدا می‌شود. چهره‌اش فشرده و بیدار است و اندام سخت و استوار. با وقار و محکم گام برمی‌دارد و به‌سوی ما می‌آید. همزمان صیادان با رِنگ طبل تور می‌کشند، سوت بلند کشتی صحنه را پر می‌کند، مجسمه نرم‌نرمک لبخند می‌زند، و... اینک خورشید در مه دمیده است.» آنچه آمد صحنه دهم و پایانی نمایشنامه «صیادان» اکبر رادی است که در سال1348 نوشته شده و بعد در سال1354 برای چاپ دومش مورد بازنویسی قرار گرفت و به‌تازگی هم چاپ پنجم این نمایشنامه توسط نشر قطره منتشر شده است. صحنه دهم نمایشنامه درواقع تابلویی است از آینده صیادانی که در صحنه‌های پیشین نمایشنامه شرحشان رفته است؛ صیادانی که مسخ شده و در نهایت تسلیم اوضاع شده‌اند. رادی در این نمایشنامه به سراغ آدم‌هایی رفته که زیر چرخ روزمره زندگی به انفعال و منفعت‌طلبی روی آورده‌اند و با حل‌شدن در جریان روزمره زندگی امکان کاری جز آنچه هرروز می‌کنند را از دست داده‌اند. مکان کلی نمایشنامه صیادان بندری در شمال ایران است و غالب شخصیت‌های آن صیادان و ماهی‌فروشان هستند. زبانی که رادی در روایت صیادان به کار برده زبانی محاوره‌ای و به عبارتی همان زبانی است که شخصیت‌های نمایش در گفت‌وگوهای روزمره‌شان به کار می‌برند و کلمات همان‌گونه که شنیده می‌شوند در متن نمایشنامه رادی آمده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.