|

تازه‌های نشر فرهنگ جاوید

آنچه ماندگار است

چندی پیش نشر فرهنگ جاوید در حوزه ادبیات داستانی سه‌رمان مطرحِ «در میان نقش‌ها»ی ویرجینیا وولف، «دخمه‌های واتیکان» اثر آندره ‌ژید و «ماجرای یک پیشوای شهید» اثر اینیاتسیو سیلونه را منتشر کرده است. «در میان نقش‌ها»، آخرین رمان ویرجینیا وولف که به گفته بسیاری از منتقدان شاهکار وولف است، رمانی پرشور، عمیق و تکان‌دهنده است که همزمان با جنگ داخلی اسپانیا و به قدرت‌رسیدن هیتلر در آلمان نوشته شده است. وولف در این کتاب به جنبه‌های تاریک زندگی و نیروهای شر پرداخته و با تمرکز بر تاریخ انگلستان از نسبت تمدن و توحش، آزادی و بردگی، نوشته است. وولف چندی پیش از مرگش نسخه دست‌نویس این رمان را به پایان رسانده بود اما فرصتی برای بازخوانی آن پیدا نکرد. و این شد که رمان «در میان نقش‌ها»، همان‌طور که در نسخه دست‌نویس بود و با اصلاحاتی جزیی منتشر شد. این رمان درباره نمایشنامه‌ای است که قرار است روی صحنه برود. از این‌رو مترجم در مقدمه کتاب نوشته که معنای اصلی عنوان کتاب می‌تواند میان‌پرده‌های نمایش یا در میان پرده‌های نمایش یا به قولی در بین دو پرده نمایش باشد، اما با توجه به معنای استعاری کلمات نمایش، صحنه، بازی، نقش و تاکید بر نقش‌پذیری هریک از اشخاص در موقعیت‌های مختلف زندگی، عنوان رمان «در میان نقش‌ها» ترجمه شده است تا معنای استعاری را افاده کند. در بخشی از رمان آمده است: «دوشیزه لاتروب به متن نمایشنامه نگاه می‌کرد و آن‌جا ایستاده بود. نوشته بود: بعد از دوره ویکتوریا 10دقیقه آزمایشی و تجربی نمایش زمان حال... او می‌خواست همه‌چیز را همان‌طور که هست در معرض نمایش بگذارد-تا تماشاچیان را غرق در واقعیت زمان حال کند و طعم واقعیت را به عینه به ایشان بچشاند.» رمان «دخمه‌های واتیکان» از آثار مهم آندره ‌ژید نویسنده و متفکر مطرح فرانسوی است. این رمان نوعی هجو و انتقاد از آرمان‌ها، اندیشه‌های جزمی و اعتقادات و فرضیات جامعه در حال دگرگونی غرب است. آندره ‌ژید در این رمان به پیچیدگی‌های زندگی درونی انسان پرداخت. «دخمه‌های واتیکان» و آثاری چون «مائده‌های زمینی»، «ضد اخلاق» و «در تنگ» در دوره‌ای از تحولات ژید پس از سفر او به آفریقا و تجربیات تازه این نویسنده نوشته شد. این رمان با طنزی ظریف، عقاید جزمی اواخر قرن نوزدهم را به نقد می‌کشد. کتاب شامل پنج بخش است که چهار بخش آن مربوط به شخصیت‌های متفاوتی است که درعین‌حال با یکدیگر مرتبط هستند. و یک بخش آن در رابطه با توطئه و کلاهبرداری گروهی به نام هزارپا است که سرکرده آنان شخصی به نام «پروتوس» است. بخش اول کتاب درباره محققی به نام آنیتم «آرمان دوبوا» است که کافر است و از مذهب به‌ویژه مسیحیت انزجار دارد و در واقع یک فراماسون است. اما شبی که بر اثر عصبانیت یک دست مجسمه حضرت مریم را می‌شکند و بعد او در خواب به دیدارش می‌آید و لنگی پایش معالجه می‌شود. از آن پس آنتیم دست از عقایدش برمی‌دارد و به کلیسا ایمان می‌آورد. سیروس ذکاء، مترجم رمان در یادداشتی بر چاپ اول کتاب نوشته، کتاب دخمه‌های واتیکان که در سال 1914 منتشر شد، شهرتش را مدیون یکی از شخصیت‌های کتاب به نام لافکادیو قهرمان عمل بیهوده است. موضوع عمل بیهوده مدت‌ها در ادبیات موجب بحث‌های فراوان بوده. البته در این کتاب نباید به دنبال واقعیت گشت. نویسنده خود آن را یک «سوتی» نامیده است. در چاپ دوم این کتاب نیز مترجم نوشته است، چاپ دوم این کتاب پس از قریب 20سال با ویرایش جدید و تصحیح اغلاط چاپ اول و افزودن حواشی و توضیحات ضروری درباره اشخاص، مکان‌ها صورت گرفته است. «ماجرای یک پیشوای شهید» اثر اینیاتسیو سیلونه، ماجرای یک پیشوای شهید درباره پاپ کلستینوس پنجم است که سه‌ماه‌واندی در مقام پاپی ماند و در آن مدت خواست تا آنگونه که همیشه بوده است، یعنی پاکدامن و شریف، باقی بماند و سد راه کارهای خلاف دین و اخلاقِ زیردستان شود، ولی موفق نشد و مخالفان، عرصه را چنان بر وی تنگ کردند که او ناگزیر از قدرتی که اِعمال آن ملازمه با بندگی و سازشکاری و گاه نیز با ارتکاب اَعمال خلاف اصول شروع و عرف داشت، چشم پوشید و تصمیم گرفت به همان عزلتگاه ریاضت خود برگردد، اما جانشین او پاپ بنیفاکیوس‌هشتم که آزادی وی را مخل به امنیت و اعمال قدرت خویش می‌دید فرمانِ توقیفش را صادر کرد. پی‌یر کلستینوس پس از ماه‌ها گریز و تعقیب، آخر خود را تسلیم کرد، به امر بنیفاکیوس به زندان افتاد و در زندان به دستور او کشته شد. محمد قاضی، مترجم این رمان می‌نویسد، «این بود صورت ظاهر این داستان آموزنده و گیرا که به صورت مکالمه و به تعبیری نمایشنامه نوشته شده است. اما آنچه در این کتاب مطرح است، این است که آیا حفظ قدرت مستلزم دست‌های آلوده نیست؟ آیا کسی که بر مسند اقتدار نشست، می‌تواند کماکان نسبت به آرمان‌های پیشین متکی بماند؟ ظاهرا نه. پاپ سلستن‌پنجم از همان آغاز محکوم به شکست بود چون لازمه فرمان‌راندن این است که فرمانده آحاد فرمانبر خود را همچون اشیایی تلقی کند که در اختیارش گذاشته شده‌اند و دیگر فرمانبران در نظر او انسان محسوب نمی‌شوند. اما او که نفرت دارد از اینکه با مسیحیان مثل اشیای بی‌جان، مثل سنگ، صندلی یا ابزار کار یا حتی مثل رعایا رفتار کند، به جز ترک مقام خود چاره‌ای نمی‌بیند. قدرت یک امر ماکیاولی است و ماکیاولی بهتر از هر فیلسوف دیگری تشخیص داده است آن کس که قدرت را در دست دارد برای حفظ آن به هر کاری مجاز است.» «آغاز یک تحقیق تاریخی»، «به دنبال کلستینوس‌پنجم»، «میراث مسیحیت» و «آنچه ماندگار است» فصل‌های این رمان ژید است که چاپ اول آن با عنوان اصلی «ماجرای یک مسیحی فقیر» منتشر شد اما محمد قاضی، بنابر پیشنهاد سروش حبیبی عنوان «ماجرای یک پیشوای شهید» را برایش انتخاب کرد و حالا در چاپ دوم با این عنوان منتشر شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.